آب هسته اصلی توسعه پایدار / مشاركت و همكاری كشور ها در حوضه های آبریز

ایلنا: معاون رئیس جمهور و رئیس سازمان حفاظت محیط زیست كشورمان بر افزایش مشاركت و همكاری برابردر حوضه های آبریز فرامرزی، منطقه ای و بین المللی برای مقابله با سیل، خشكسالی و كمبود آب تاكید كرد.

به گزارش ایلنا، معاون رییس جمهور و رییس سازمان حفاظت محیط زیست كشورمان در اجلاس جهانی آب در كشور تایلند با بیان اینكه منطقه آسیا و اقیانوسیه از نظر منابع آبی دچار بحران های متعددی نظیر خشكسالی، كمبود منابع آب شیرین و در برخی مناطق با بحران های ناشی از سیل و طوفان مواجه است، تاكید كرد: آب در هسته اصلی توسعه پایدار قرار داشته كه بطور تنگاتنگ با تعدادی از چالش های مهم جهانی در ارتباط است و یكپارچه سازی آب در توسعه پایدار اهمیت زیادی دارد.

وی با اعلام اینكه كشورهای منطقه با هدف تأمین آب آشامیدنی سالم و مقرون به صرفه كه حق همه آحاد بشر می باشد باید مساعی خود را در جهت افزایش توان ذخیره آب به كار گیرند، اظهار داشت: تزریق آب های زیرزمینی و تقویت آب خوان ها، ذخیره سازی آب به روش های سنتی در مقیاس كوچك و نگهداری آب بارش ها و ذخیره اب در اراضی پست و تالابی می تواند موثر باشد.

محمد جواد محمدی زاده ادامه داد: با تغییر در روش مدیریت منابع آب نسبت به تبیین مبانی تجارت آب و لحاظ اثرات آب مجازی بر اقتصاد ملی و همچنین تعیین بهای واقعی خدمات آب و ارزشگذاری آن به تفكیك مصرف كنندگان و مدیریت شفاف منابع آب با تمركز بر روی درخواست های مصرف كنندگان و افزایش مشاركت همگانی مردم در تأمین، نگهداری و مصرف آب نیز باعث افزایش توان ذخیره آب در منطقه خواهد شد.

وی افزایش مشاركت و همكاری در حوضه های آبریز فرامرزی، منطقه ای و بین المللی برای مقابله با سیل، خشكسالی و كمبود آب ضروری دانست و گفت: تعادل بین عرضه و تقاضای آب و بسیج سرمایه گذاری در زیرساخت های آب و خدمات بهداشتی آن باید در دستور كار كشور های منطقه قرار گیرد.

محمدی زاده با تاكید بر ارزش نهادن به عوامل اكوسیستمی، خاطر نشان كرد: توجه جدی به حقابه اكوسیستم های حیاتی نظیر تالاب ها، رودخانه ها، دریاچه ها، خدمات اكوسیستمی نظیر كنترل سیلاب، آبیاری، توسعه صنعت گردشگری و حمل آبی از طریق منابع آبی می تواند سالانه چندین تریلیون دلار درآمد ایجاد كند.

وی افزود: حمایت از حوضه های آبریز و حفاظت از جنگل ها و مراتع و تقویت سفره های آب زیرزمینی، تالاب ها و دریاچه های آب شیرین نقش زیادی در استمرار و افزایش این مهم درآمدی دارد.

رییس سازمان حفاظت محیط زیست با بیان اینكه از توسعه بی رویه اراضی كشاورزی آبی باید جلوگیری شود، تصریح كرد: استفاده بهینه آب در تولیدات كشاورزی از طریق اصلاح مدیریت و توزیع منابع آب در بهره گیری از فن آوری های نوین و استفاده مجدد از آب مصرفی، موجب افزایش تولیدات كشاورزی و مصرف كمتر آب می شود.

محمدی زاده پیشنهاد كرد در برنامه جامع و مستمر، دولت ها درصدی از تولید ناخالص ملی خود را به حل مشكلات آب و بحران آن تخصیص دهند و نهادهایی برای حل اختلافات و هماهنگ كردن منابع مشترك از جمله منابع آبی مشترك تشكیل شود.

رییس سازمان حفاظت محیط زیست خواستار مبادله آب و صادرات آن بین كشورهای منطقه با توجه به توجیهات فنی، اقتصادی، اجتماعی، امنیتی، سیاسی و زیست محیطی با رعایت حقوق ذینعفان در هر حوزه شد.

وی تاكید كرد: اعطای تسهیلات لازم به بهره برداران آب در راستای طلب منابع مالی بیشتر از بخش خصوصی جهت سرمایه گذاری و تسریع در اجرای طرح های تأمین آب انجام شود.

محمدی زاده خاطر نشان كرد: اطلاع رسانی مؤثر و فرهنگ سازی به منظور ترویج و رعایت اصول صرفه جویی و مصرف بهینه باید در دستور كار همه دولت ها قرار گیرد.

به گفته محمدی زاده، امروز آب به یك مسئله بین المللی و جهانی تبدیل شده است و كمبود آن در مناطقی از جهان در نقطه بحران قرار دارد و براساس بعضی پیش بینی ها در آینده از چالش های مهم جهانی خواهد بود.

رییس سازمان حفاظت محیط زیست با اعلام اینكه ضابطه آب بویژه در بخش كشاورزی یكی از عوامل و دلایل مشكل آب در جهان بویژه آسیا و اقیانوسیه است، گفت:بحران آب علیرغم فراگیربودن آن در هیچ جای دیگری به اندازه خاورمیانه ابعاد سیاسی و امنیتی نیاز است.

وی ادامه داد:كمبود طبیعی آب، توزیع نامتوازن، اشتراكی و بی جایگزین بودن منابع آب در كنار مسائلی نظیر افزایش بی رویه جمعیت و مصارف رو به تزاید آبی در كشورهای خاورمیانه، اقتصاد متكی به كشاورزی، سوء‌مدیریت در مصارف آب، تخاصمات ارضی، مرزی و ایدئولوژیكی این كشورها و فقدان قوانین بین المللی حاكم بر آب های مشترك از جمله عوامل تشدید كننده این بحران هستند.

محمدی زاده با اشاره به اینكه در قرن بیستم جمعیت جهان سه برابر شده است، افزود: مصرف آب هفت برابر بیشتر شد و اگر امروز بالغ بر یك سوم جمعیت جهان كمبود آب دارد تا سال 2025 این رقم به دو سوم افزایش خواهد یافت.

به گفته رییس سازمان حفاظت محیط زیست، تا سال 2025 كه جمعیت دنیا دو میلیارد نفر افزایش می یابد، انسان ها به 80 در صد افزایش در ذخایر آب نیاز خواهند داشت.

وی تصریح كرد: استفاده نادرست از منابع محدود آب و ایجاد آلودگی در این منابع منجر به بروز بحران ها و فاجعه های زیست محیطی خواهد گردید. روند رو به رشد توسعه كشورها، گسترش مراكز صنعتی، استفاده بیش از حد از كود و سموم در كشاورزی، تخلیه پساب ها به منابع آبی پذیرنده، زهاب های كشاورزی و فاضلاب های بیمارستانی و خانگی، كمیت و كیفیت منابع آبی محدود و ارزشمند كشورها را بشدت تهدید می نماید.

محمدی زاده خاطر نشان كرد: مدیریت یكپارچه منابع آبی، ضمن جبران برخی از كمبودها باعث افزایش ذخیره آبی موجود، حداقل نمودن اثرات منفی استفاده مجزا از منابع و مدیریت مؤثر و بهینه آب می شود.

وی ادامه داد: این موضوع بازدهی اقتصادی افزایش می یابد و هم پایداری اكولوژیكی و زیست محیطی كه حفاظت اكوسیستم ها و محیط زیست را كه به نسل های آینده نیز تعلق دارد، تضمین می كند و هم مساوات در دسترسی مطمئن به آب را كه حق همه انسان ها بلكه موجودات زنده است و دولت ها به عنوان پایه اصلی امنیت آب به آن متعهد می باشند را به رسمیت می شناسد.

محمدی زاده در ادامه به اقدامات جمهوری اسلامی ایران برای برون رفت از بحران فعلی در حوزه مدیریت منابع آب پرداخت و اظهار داشت: سیاست گذاری در بخش آب بر اساس ارزش واقعی منابع آبی با رویكرد توسعه پایدار و حفاظت از محیط زیست كشور، بهره گیری از مؤثرترین امكانات و تجهیزات مدیریت منابع آب و پساب، ضرورت استفاده از سیستم های نوین آبیاری و بازچرخانی آب، ارتقای برنامه های مدیریت فاضلاب ها و رون آب ها به منظور تصفیه و بازچرخانی آن ها، بهره گیری از منابع آب غیرمتعارف برخی از جمله فعالیت های ایران در این حوزه است.

وی ادامه داد: حفاظت از كیفیت منابع آب در برابر آلودگی ها از طریق توسعه برنامه های تصفیه فاضلاب و مدیریت عدم تخلیه آنها به منابع آبی و محیط زیست، استقرار سیستم های یكپارچه پایش منابع آب سطحی و زیربنایی و استقرار سیستم یكپارچه پایش منابع آلاینده آب، توجه كافی به آبخیزداری و كنترل میزان فرسایش و رسوب، كنترل برداشت بی رویه از منابع آب زیرزمینی و تأكید بر برنامه های حذف آلودگی از مبدأ و ارتقاء آموزش همگانی و مشاركت مردمی در زمینه پیشگیری، كنترل و كاهش آلودگی منابع آب از دیگر اقدامات ایران در مدیریت منابع آب است.