علی خسروی به خانه ابدی رفت/او پیش‌نگر زمانه بود

به گزارش خبرنگار ایلنا، مراسم تشییع علی خسروی طراح و گرافیست صبح امروز دوشنبه چهاردهم اردیبهشت ماه مفابل خانه هنرمندان ایران برگزار شد.

این مراسم با حضور خانواده هنرمند و تعدادی از هنرمندان و مسئولان برگزار شد 

آیدین آغداشلو، مهدی هاشمی، بهرام کلهرنیا، لیلی گلستان، ابراهیم حقیقی، مهدی فیروزان، آیدین مهدی‌زاده، داریوش فرهنگ، بیژن بیژنی، شهین ترکمن، ایرج اسکندری، فرزاد ادیبی، اکبر نیکان‌پور، محمد بنی اسدی، عباس مشهدی‌زاده، و یعقوب عمامه‌پیچ، امیر اثباتی، اسدالله امرایی  از جمله افرادی بودند که در این مراسم حضور داشتند. 

در ابتدای برنامه دختر زنده یاد علی خسروی با حضار صحبت کرد و از خاطراتش با پدر گفت.

ابراهیم حقیقی یکی دیگر از افرادی بود که پشت تریبون رفت و دقایقی درباره زنده یاد علی خسروی به بیان توضیحاتی پرداخت. 

او گفت: برای من، هفته‌ای که گذشت، سرشار از تلخی و فقدان بود.

وی افزود: گاهی شنیده‌ایم تاجری که تمام سرمایه عمرش را گرد آورده، ناگهان با خبر غرق شدن کشتی‌هایش روبه‌رو می‌شود؛ حسی که در روزهای اخیر به‌خوبی آن را درک کردم. با از دست دادن علی خسروی و در فاصله‌ای کوتاه، محمدرضا بهمن‌پور، گویی دو بخش مهم از سرمایه یک عمر زندگی‌ام را از دست داده‌ام.

مرگ حقیقتی است که تکرار می‌شود 

در ادامه آیدین آغداشلو دقایقی با حضار صحبت کرد. 

او گفت: از شنیدن خبر فوت او بسیار شکسته شدم، هرچند مرگ، تنها حقیقتی است که همواره تکرار می‌شود و گریزی از آن نیست. جای خالی هنرمندانی که از جهان می‌روند، بخشی از نظم ناگزیر زندگی است؛ امری که اگرچه تعجب‌آور نیست، اما اندوهی عمیق به همراه دارد.

آغداشلو همچنین اظهار کرد: در یک روز، خبر درگذشت علی خسروی، بهمن‌پور و یکی از دوستان قدیمی‌ام را شنیدم و همین، سنگینی این فقدان را دوچندان کرد. با این حال، باید این سختی‌ها را پذیرفت و تحمل کرد.

او در پایان با اشاره به جایگاه خسروی در هنر معاصر ایران گفت: اینکه گفته می‌شود جای او در طراحی، گرافیک و تصویرگری معاصر خالی خواهد ماند، شاید در بلندمدت قابل قضاوت باشد، اما می‌دانم که در طول عمر من، این خلأ هرگز پر نخواهد شد.

یادداشت امیرهوشنگ مهر اردلان برای علی خسروی

در ادامه، بیژن بیژنی یادداشتی از امیرهوشنگ مهر اردلان را که به‌ دلیل بیماری در این مراسم حضور نداشت، خواند که به این شرح است: «یاران موافق همه از دست شدند در پای اجل یکان یکان پست شدند (خیام)

آشنایی من با استاد علی خسروی به سال ۱۳۵۶ بازمی‌گردد؛ زمانی که در واحد گرافیک انتشارات سروش به‌عنوان خوشنویس مشغول به کار شدم. مدتی گذشت تا با هنرمندان گرافیست، که هر یک سبک و سیاق خاص خود را داشتند، آشنا شدم. در این میان، استاد علی خسروی، دوست عزیز و دیرینه‌ام، شخصیتی متفاوت داشت و این ویژگی را تا پایان عمر حفظ کرد.

او در اتاق کارش، علاوه‌بر فعالیت‌های گرافیکی، صفحه‌آرایی و طراحی روی جلد کتاب، به‌ طور مداوم به طراحی و کشیدن پرتره از چهره‌های فرهنگی و هنری می‌پرداخت و خستگی‌ناپذیر برای اعتلای هنر خود تلاش می‌کرد. دست توانای او در پرتره‌نگاری همواره مورد توجه بود و در میان آن جمع از هنرمندان گرافیست، تنها او بود که با شور و شیدایی خاصی نقاشی می‌کرد. به جرأت می‌توانم بگویم که در این سال‌ها، یکی از پرکارترین نقاشان معاصر ایران بود، به‌ویژه سیاه‌طرح‌هایی که از نویسندگان، شاعران، هنرمندان و دیگر چهره‌های برجسته خلق کرد، آثاری دیدنی و ماندگار هستند. او به‌راستی جان و جهان خود را در نقاشی گذاشته بود.

خسروی اهل مهاجرت نبود. هرگاه با هم گفت‌وگو می‌کردیم، تأکید داشت که به زندگی در این سرزمین دلبسته است. این نگاه، مرا به یاد شعری از فریدون مشیری می‌اندازد: «من اینجا ریشه در خاکم…». این شعر، به‌خوبی ترجمان زندگی او بود؛ هنرمندی که در این سرزمین ماند، ریشه دواند و ثمر داد. او همواره بر این باور بود که هنرمندان می‌توانند چهره جهان را مهربان‌تر کنند و پیام‌آور صلح، آزادی و مهر باشند.

در اینجا به فرزندان عزیزش، تارا و هومن، و به جامعه هنری، انجمن طراحان گرافیک و نقاشان تسلیت عرض می‌کنم. همچنین جا دارد از دوستان نزدیک او، از جمله ابراهیم حقیقی، امرالله فرهادی، داریوش فرهنگ، جمال طباطبایی، بهرام جلالی و مهندس الماسی که در تمام این سال‌ها همراه او بودند، قدردانی کنم.

با اندوهی سنگین و غافلگیرانه از بستر بیماری می‌نویسم که علی خسروی کرمانی، چهره‌ای شاخص از خطه پربار کرمان، ما را سوگوار کرده و برای بدرقه‌اش گرد هم آمده‌ایم. هنوز باور این فقدان دشوار است، اما این رسم دنیای ناپایدار است که می‌آورد و می‌برد و آنچه می‌ماند، یاد و یادگارهاست.

یادگارهای این دوست شریف کم نیست. از افتخارات زندگی حرفه‌ای و هنری من این بود که در سال‌های دور، او به‌عنوان شاگردی نجیب و آرام وارد کارگاه طراحی شد و سپس در رشته گرافیک دانشکده هنرهای زیبای دانشگاه تهران پذیرفته شد. او آن‌چنان رشد کرد که در کنار استادانی چون مرتضی ممیز و قباد شیوا قرار گرفت.

امید دارم در شأن او، در کنار چهره‌های ماندگار کرمان، مکانی برای حفظ و نگهداری آثارش فراهم شود تا به فرهنگ غنی این خطه افزوده شود. در کنار فعالیت‌های گرافیکی، من از سال‌ها پیش شاهد شکوفایی قلم و نقاشی او بودم؛ آثاری چون مجموعه «رویای قرنطینه» با تصویر بانوان نوازنده و تابلوهای متعدد که برخی از آن‌ها در حراج تهران نیز ارائه شده‌اند.

شاید بتوان گفت او بی‌آنکه خود بداند، در برخی آثارش پیش‌نگر زمانه بود.

با ابراز تسلیت و همدردی به همه یاران، درگذشت این هنرمند فروتن و پرتلاش را تسلیت می‌گویم و از درگاه خداوند برای او آرامش و آمرزش مسئلت دارم.

با مهر و اندوه

هوشنگ مهر اردلان»

صحبت‌های داریوش فرهنگ درباره زنده‌یاد خسروی

داریوش فرهنگ، از دوستان دیرین زنده‌یاد علی خسروی، در مراسم تشییع این هنرمند با ابراز اندوه گفت فقدان او از دست رفتن یکی از چهره‌های اصیل عرصه هنر و اندیشه است.

وی با تسلیت به خانواده و جامعه هنری اظهار کرد: آثار برجای‌مانده از خسروی، از جمله مجموعه پرتره‌های چهره‌های فرهنگی و همچنین پروژه‌هایی مانند «رویای قرنطینه»، نشان‌دهنده میزان جدیت، پشتکار و جایگاه ویژه او در هنر معاصر ایران است.

فرهنگ در ادامه افزود: خسروی از جمله هنرمندانی بود که فروتنی، مهربانی و پرهیز از تنگ‌نظری در رفتار او کاملاً مشهود بود. همین ویژگی‌های انسانی در کنار توانایی‌های حرفه‌ای‌اش، او را در میان هم‌نسلانش متمایز می‌کرد.

او با اشاره به واپسین دیدار خود با این هنرمند گفت: در روزهای بستری در بیمارستان نیز خسروی از هوشیاری و دقت ذهنی قابل توجهی برخوردار بود. با اطرافیان گفت‌وگو می‌کرد و حتی درباره موضوعات روز و مسائل فرهنگی و هنری با همان نگاه دقیق همیشگی سخن می‌گفت. به گفته او، این هنرمند تا آخرین لحظات نیز آرامش ذهنی و حضور فکری خود را حفظ کرده بود.

فرهنگ در بخش دیگری از سخنانش به پیشینه دوستی طولانی خود با خسروی اشاره کرد و گفت: آشنایی آن‌ها به دوران نوجوانی در کرمان بازمی‌گردد؛ زمانی که خسروی از همان سال‌های مدرسه به نقاشی علاقه نشان داده و با جدیت مسیر هنری خود را آغاز کرده بود.

وی افزود: این پشتکار در سال‌های بعد نیز ادامه یافت و در دوران دانشکده هنرهای زیبا و سپس حضور در آتلیه مرتضی ممیز، به شکل حرفه‌ای‌تری دنبال شد.

این هنرمند سینما و تئاتر همچنین از نقش خسروی در همکاری‌های تئاتری یاد کرد و گفت: او در طراحی پوستر و عکاسی آثار نمایشی حضوری فعال و مؤثر داشت و همواره در کنار گروه‌های هنری قرار می‌گرفت.

وی ادامه داد: خسروی علاقه‌مند جدی سینما بود و حتی در روزهای پایانی عمر خود نیز با دقت درباره فیلم‌ها، بازی‌ها و جریان‌های روز سینمایی گفت‌وگو می‌کرد.

فرهنگ در پایان سخنانش با اشاره به تلاش‌هایی که برای بهبود وضعیت جسمی این هنرمند وجود داشت گفت: با وجود امیدها و پیگیری‌ها، سرانجام این هنرمند چشم از جهان فروبست و به آرامشی ابدی رسید؛ پایانی که جامعه هنر ایران را در سوگ یکی از چهره‌های تأثیرگذار خود نشاند.

مهدی فیروزان، مدیر عامل شهر کتاب، مهنوش مشیری و شاهین ترکمن، رئیس گالری سهراب دیگز افرادی بودند مه دقایقی به ایراد سخنرانی پرداختند. 

عکس: لیلا ابراهیمی