کوروش احمدی در گفتوگو با ایلنا:
اسرائیل بدون مجوز صریح و روشن از آمریکا قادر به آغاز حملهای نیست/ اجازه کنگره در پایان مهلت ۶۰ روزه را خیلی جدی نگیریم
یک کارشناس مسائل سیاست خارجی با اشاره به اقدامات اسرائیل درخصوص عدم شکل گیری مذاکرات احتمالی گفت: اسرائیل فاکتور مؤثری در این قضایا است. اما اگر ترامپ تصمیم بگیرد که با توجه به موضوع غنیسازی و آن محموله چهارصد و خردهای کیلگرمو اورانیوم با غنای ۶۰ درصد، به توافقی برسد و احیانا امتیازی مبادله شود، ممکن است اسرائیل را نادیده بگیرد. زیرا اسرائیل بدون داشتن مجوز صریح و روشن از آمریکا قادر نخواهد بود به ایران حمله کند. اسرائیل در صورتی میتواند چنین اقدامی انجام دهد که مجوز علنی و رسمی از سوی آمریکا داشته باشد.
کوروش احمدی کارشناسی مسائل سیاست خارجی در گفتوگو با خبرنگار ایلنا، درباره ارزیابیاش از پیشنهاد ایران برای پایان دادن به جنگ گفت: جزئیات این پیشنهاد اعلام نشده و تنها برخی رسانههای خارجی مطالبی در مورد آن منتشر کردهاند که نمیدانیم آیا درست و دقیق است یا خیر و متاسفانه همیشه اینگونه بوده یعنی ما در داخل از مقامات خودمان چیزی نمیشنویم و برای اطلاعات حداقلی باید منتظر رسانههای خارجی باشیم. اما با توجه به اخبار رسانه ای خارجی و تجربیات قبلی و اطلاعات جنبی میتوان احتمال داد که این پیشنهادات شامل دو مرحله باشد.
وی ادامه داد: یکی اینکه ظاهر پیشنهاد این است که در مرحله اول، درباره خاتمه کامل جنگ، شرایط بازگشائی تنگه هرمز و تردد در آن، مسئله محاصره دریایی و مواردی از این قبیل صحبت شود. ایران همیشه گفته است که یک صلح پایدار، یعنی عدم قطعی از سرگیری جنگ شکل بگیرد. در مرحله بعدی، ایران ظاهرا اعلام کرده که حاضر است در مورد برنامه هستهای مذاکره کند. منتها از آنجا که از نظر آمریکا صلح پایدار با مسئله غنی سازی در ایران مرتبط است، بعید است که آمریکاییها بپذیرند ترتیبات مشخص و قطعی برای پایان جنگ و عدم قطعیت جنگ ارائه دهند و برای این منظور تضمینهایی که مورد نظر ایران است، پیشنهاد کنند، بدون اینکه تکلیف موضوع مورد نظر آنها یعنی غنیسازی اورانیوم و محموله غنی سازی شده کنونی تعیین تکلیف شده باشد.
این کارشناس مسائل بینالملل گفت: البته اگر ایران اصرار داشته باشد که ابتدا درباره مسئله جنگ و موضوعات مربوط به آن مذاکره شود، ممکن است این احتمال وجود داشته باشد که طرف مقابل بپذیرد مذاکره در این مورد انجام شود و حتی نتایجی نیز گرفته شود و ترتیباتی پیشبینی شود. اما باید بنا را بر این بگذارد که «هیچ چیز نهایی نیست تا همه چیز نهایی شده باشد.» این رویه معمول مذاکراتی است که بر اساس آن میتوان همه موضوعات را مورد مذاکره قرار داد و به توافقات اولیه و موقتی رسید و بعد از اینکه در مورد همه موضوعات توافق شد، در آخر کار توافقات صورت نهایی و رسمی بیابد. در این مورد، طرفین میتوانند بدون اهمیت دادن به تقدم و تاخیر موضوعات، راجع به همه چیز مذاکره کنند و تنها بعد از اینکه در مورد برنامه هستهای توافق شد، همه توافقات صورت رسمی و نهایی پیدا کند.
احمدی تصریح کرد: در این صورت مهم نیست که چه موضوعی اول و چه موضوعی وسط و چه موضوعی آخر مذاکره میشود. قاعدتاً با توجه به روشها و تکنیکهای مذاکراتی، این امکان وجود دارد که کار مطابق نظر ایران انجام شود و بعد مطابق همان فرمول که «هیچ چیز نهایی نیست تا همه چیز نهایی شود» توافق نهایی شکل گیرد. در نتیجه، اگر ایران پذیرفته باشد که درباره اورانیوم غنیسازی شده در مرحله دوم مذاکره کند، قاعدتاً باید آمریکا هم بپذیرد که این کار مطابق این رویه انجام شود.
وی در بخش دیگری از صحبتهایش درباره اینکه آیا احتمال حمله مجدد بدون مجوز کنگره از سوی آمریکا وجود دارد، گفت: کنگره هیچ وقت در ارتباط با جنگهایی که رؤسای جمهور آمریکا راه انداختهاند، مانع مهمی نبوده است؛ یعنی در موارد متعدد روسای جمهور بدون اینکه از کنگره اجازه بگیرند، وارد جنگ شدهاند و معمولاً کنگره در این زمینه کاری نتوانسته از پیش ببرد، زیرا انواع شگردها و تکنیکها و تاکتیکهای حقوقی و فنی برای دور زدن کنگره وجود دارد. در این مورد هم تفاوتی ندارد.
این کارشناس مسائل بینالملل ادامه داد: با وجود خاتمه این ۶۰ روز مقرر در قانون اختیارات جنگی، ترامپ رسماً گفته است که آتشبس از هفت آوریل، یعنی حدود بیست و پنج یا بیست و شش روز قبل (۲۶ روز قبل)، آغاز شده و آن را جزو دوره جنگ محسوب نمیکند. این ادعایی است که مطرح کرده؛ هرچند اگر بخواهیم بهدرستی قضاوت کنیم، در واقع دوره آتش بس شکننده کنونی هم دوره جنگ بوده، زیرا محاصره دریایی شکل گرفته و نیروها در آرایش جنگی قرار داشتهاند و حتی درگیریهای محدودی هم صورت گرفته است، اما باید در نظر داشت که جمهوریخواهان علیه ترامپ اقدامی نمیکنند، حتی اگر به احتمال بسیار ضعیف کنگره به ضرر ترامپ رأی دهد، او میتواند مصوبه کنگره را وتو کند و در آن صورت، وتوی رئیسجمهور تنها با دو سوم آراء میتواند بیاثر شود که بسیار غیرمحتمل خواهد بود. اینها تکنیکها و شگردها است و بسیار بیشتر از اینها در اختیار جمهوریخواهان هوادار ترامپ قرار دارد. بحث کنگره و پایان مهلت ۶۰ روزه و اینکه اجازه کنگره لازم است یا نه را من خیلی جدی نمیگیرم؛ اینها بیشتر بحثهای داخلی آمریکا هستند که برخی از نمایندگان کنگره بیشتر از نظر حساسیت نسبت به پایگاه رأی خودشان مطرح میکنند و اغلب هم راه به جایی نمیبرد.
احمدی درباره اقدامات اسرائیل درخصوص عدم شکلگیری مذاکرات احتمالی بین ایران و آمریکا و احتمال حمله گفت: اسرائیل فاکتور مؤثری در این قضایا است. اما اگر ترامپ تصمیم بگیرد که با توجه به موضوع غنیسازی و آن محموله چهارصد و خردهای کیلگرمو اورانیوم با غنای ۶۰ درصد، به توافقی برسد و احیانا امتیازی مبادله شود، ممکن است اسرائیل را نادیده بگیرد. زیرا اسرائیل بدون داشتن مجوز صریح و روشن از آمریکا قادر نخواهد بود به ایران حمله کند. اسرائیل در صورتی میتواند چنین اقدامی انجام دهد که مجوز علنی و رسمی از سوی آمریکا داشته باشد.
وی ادامه داد: در شرایطی که اکنون قرار داریم، اگر ترامپ در قضیه اورانیوم بتواند به نتیجه برسد و چون این موضوع در مرکز توجه اوست و مسئله موشکی و منطقهای برایش اهمیتی ندارد، من فکر میکنم حتماً کار میتواند قابل نهایی شدن باشد و در این حالت، حاضر خواهد بود امتیاز بدهد و این شانس وجود دارد که به سمت رفع تحریمها هم برویم. اما اگر ایران حاضر نشود امتیازی در مورد غنیسازی بدهد، کار به جایی نخواهد رسید و محاصره دریایی احتمالا ادامه خواهد یافت و آرایش جنگی هم حفظ خواهد شد.
این کارشناس بین الملل همچنین درباره اینکه محاصره دریایی تا چه اندازه توانسته کمک کند تا ترامپ به اهداف خود برسد، گفت: اگر ترامپ به آنچه که در زمینه اورانیوم و غنیسازی مدنظرش است، برسد، این موارد همه قابل حل خواهند بود.
احمدی گفت: مادامی که احتمال مذاکره وجود دارد و مادامی که آمریکا هنوز درباره پیشنهاد ایران تصمیم نگرفته، اگر تصمیم به مذاکره بگیرد، احتمال حمله نظامی دیگری منتفی است البته اگر مذاکره انجام شود و به نتیجه نرسد و مسئله اورانیوم حل نشود؛ در آن صورت، نیز همچنان ممکن است خطر جنگ مجدد بالا نباشد و تصمیم ترامپ همچنان در فکر ادامه محاصره دریایی و فشار اقتصادی برای اعمال فشار بر ایران باشد.