موانع شهری, چالش تردد نابینایان در آذربایجان‌غربی/بیش از ۸۰۰۰ خانوار نابینا و کم بینا در استان تحت پوشش بهزیستی هستند
همزمان با روز جهانی عصای سفید، در حالی که بیش از ۹ هزار فرد نابینا و کم‌بینا در آذربایجان‌غربی از خدمات حمایتی و توانبخشی بهره‌مند هستند، موانع تردد شهری همچنان یکی از چالش‌های جدی این افراد است.
به گزارش خبرنگار ایلنا، روز جهانی عصای سفید فرصتی برای بازتاب مطالبات نابینایان و کم‌بینایان و بررسی موانعی است که این افراد در زندگی روزمره با آن روبه‌رو هستند. دسترس‌پذیر نبودن پیاده‌روها و اماکن عمومی، محدودیت فرصت‌های شغلی و دشواری دسترسی به اطلاعات و خدمات، از جمله موضوعاتی است که ضرورت توجه جدی‌تر دستگاه‌های مسئول به حقوق شهروندی افراد دارای معلولیت بینایی را برجسته می‌کند.
یکی از نمونه های بارز عدم رعایت حقوق شهروندی نابینایان، در خیابان ورزش ارومیه، درست مقابل بهزیستی ارومیه، دیده می‌شود، جایی که قرار گرفتن ایستگاه اتوبوس در مسیر تردد نابینایان، عبور آن‌ها را با مانع روبه‌رو کرده است.
مسدود شدن مسیرهای ویژه نابینایان با ایستگاه‌های اتوبوس، موتورسیکلت، تابلوها و دیگر موانع شهری، در کنار ناهمواری پیاده‌روها، چاله‌ها و دریچه‌های ناایمن، می‌تواند خطر زمین‌خوردن و برخورد با موانع را افزایش دهد. از سوی دیگر، نبود امکانات صوتی کافی در تقاطع‌ها و دشواری دسترسی به اطلاعات حمل‌ونقل عمومی، رفت‌وآمد مستقل نابینایان را با محدودیت مواجه می‌کند.
پرسش اصلی این است که چه میزان از معابر و مسیرهای حمل‌ونقل عمومی در ارومیه و دیگر شهرهای آذربایجان‌غربی برای تردد نابینایان مناسب‌سازی شده است؟ چه نهادی بر باز بودن مسیرهای ویژه روشندلان نظارت می‌کند و در صورت مسدود شدن این مسیرها، مسئولیت رفع مانع بر عهده کدام دستگاه است؟
حمایت بهزیستی از ۹ هزار نابینا و کم‌بینا در آذربایجان‌غربی
رسول بابایی، مدیرکل بهزیستی آذربایجان‌غربی، از ارائه خدمات حمایتی و توانبخشی به ۹ هزار و ۳۸ فرد نابینا و کم‌بینا در استان خبر داده است. به گفته وی، ۸ هزار و ۶۵۸ خانوار دارای عضو با اختلال بینایی تحت پوشش بهزیستی قرار دارند.
همچنین دو مرکز تخصصی آموزش و توانبخشی در ارومیه و مهاباد با ظرفیت مجموع ۱۰۰ نفر فعالیت می‌کنند و خدماتی از جمله آموزش مهارت‌های زندگی، هنردرمانی، جهت‌یابی و حرکت، آموزش خط بریل و تقویت حواس جایگزین را ارائه می‌دهند.
غربالگری بینایی بیش از ۱۱۷ هزار کودک
بر اساس آمار اعلام‌شده از سوی بهزیستی استان، در سال گذشته بینایی بیش از ۱۱۷ هزار کودک سه تا ۶ سال غربالگری شد. از این تعداد، ۴ هزار و ۱۹۲ کودک برای ارزیابی تخصصی ارجاع شدند که در بررسی‌ها، یک‌هزار و ۹۴۲ مورد عیوب انکساری و ۶۹۴ مورد تنبلی چشم شناسایی شد.
مناسب‌سازی، از گزارش عملکرد تا پاسخ‌گویی
اگرچه ارائه خدمات حمایتی و توانبخشی به نابینایان اهمیت دارد، دسترسی مستقل و ایمن به معابر، حمل‌ونقل عمومی و اماکن خدماتی نیز بخش جدایی‌ناپذیر حقوق شهروندی این افراد است. مناسب‌سازی زمانی اثربخش خواهد بود که مسیرهای ویژه نابینایان نه‌تنها اجرا شوند، بلکه در عمل نیز باز، ایمن و قابل استفاده باقی بمانند.
قرار گرفتن ایستگاه اتوبوس در مسیر تردد نابینایان در خیابان ورزش و مقابل اداره بهزیستی ارومیه، ضرورت بررسی میدانی و رفع موانع مشابه را یادآوری می‌کند. انتظار می‌رود شهرداری ارومیه با بررسی این مورد، برای رفع انسداد مسیر اقدام کند و گزارشی روشن از وضعیت مناسب‌سازی معابر، تعداد مسیرهای قابل استفاده و برنامه رفع نواقص موجود ارائه دهد.
در روز جهانی عصای سفید، مطالبه اصلی این است که نابینایان برای رفت‌وآمد روزمره ناچار به اتکا به همراهان خود نباشند و شهر، به‌جای ایجاد مانع، امکان حضور مستقل، ایمن و برابر آنان را فراهم کند.
