مدیرکل حفاظت محیطزیست استان عنوان کرد:
غارها تنها پدیدههای زمینشناختی نیستند بلکه در حفظ تعادل اکوسیستمها نقش دارند
مدیرکل حفاظت محیطزیست استان مرکزی بر اهمیت ساختارهای کارستی در تغذیه و ذخیرهسازی منابع آب زیرزمینی تأکید کرده و در این خصوص گفت: غارها میراث ارزشمند طبیعی و ذخایر حیاتی آب هستند. باید این موضوع بسیار مهم را در نظر داشت که صیانت از غارها به عنوان زیستبومهای حساس، ذخایر مهم تنوع زیستی و منابع ارزشمند آبهای زیرزمینی بسیار ضروری است و همواره مورد تأکید قرار دارد.
به گزارش ایلنا، امیر انصاری به مناسبت روز جهانی «غارها و کارست»، افزود: حفاظت از غارها در حقیقت حفاظت از بخشی از تاریخ طبیعی سرزمین و ذخایر ارزشمند آب زیرزمینی است و باید با مدیریت صحیح و اصولی، این سرمایههای طبیعی برای نسلهای آینده حفظ شود. غارها تنها پدیدههایی زمینشناختی یا جاذبههایی برای گردشگری نیستند، بلکه بخشی ارزشمند از میراث طبیعی کشور محسوب میشوند و همچنین در حفظ تعادل اکوسیستمها نقش مهمی دارند.
وی ادامه داد: ساختارهای کارستی که در اثر انحلال سنگها توسط آب شکل میگیرند، از اهمیت ویژهای در تغذیه و ذخیرهسازی منابع آب زیرزمینی برخوردارند و همین موضوع، ضرورت حفاظت از این زیستبومها را دوچندان میکند. غارها دارای ویژگیهای زیستی بسیار متفاوتی از یکدیگر هستند. بر این اساس حفاظت هدفمند از غارها نیازمند برنامهریزی و تدوین شیوههای مدیریتی متناسب با ویژگیهای هر غار است و نمیتوان برای همه آنها نسخه واحدی در نظر گرفت.
مدیرکل حفاظت محیطزیست استان مرکزی اظهار داشت: شرایط تمامی غارها یکسان نیست و بر اساس ویژگیهای زمینشناختی، زیستشناختی و حفاظتی، شیوه مدیریت غارها متفاوت خواهد بود. برای برخی غارهای حساس ممکن است حفاظت کامل و ممنوعیت ورود ضروری باشد، در حالی که در برخی غارهایی که از ظرفیتهای لازم برخوردار هستند، میتوان با رعایت ضوابط و الزامات زیستمحیطی، زمینه بهرهبرداری کنترلشده و گردشگری مسئولانه را فراهم کرد.
انصاری به موقعیت زیستگاهی غارها پرداخته و در این رابطه تصریح کرد: بسیاری از غارها زیستگاه گونههای جانوری و گیاهی بسیار تخصصیافته و کمنظیری هستند که حیات برخی از آنها به شرایط خاص محیط غار وابستگی کامل دارند. توسعه گردشگری در غارها باید به گونهای باشد که موجب تخریب ساختار طبیعی، برهم خوردن شرایط زیستی یا آلودگی منابع آب نشود و پیش از هرگونه بهرهبرداری، ظرفیت و میزان حساسیت هر کدام از غارها مورد بررسی قرار گیرد.
وی به مهمترین تهدیدهای پیشِروی غارها اشاره کرده و در این خصوص بیان داشت: بهرهبرداری غیراصولی، ورود کنترلنشده گردشگران، تخریب ساختارهای طبیعی غار، آلودگی منابع آب و برداشتهای غیرمجاز از جمله عواملی است که میتواند ارزشهای طبیعی و زیستی این زیستبومها را تهدید کند. هرگونه دخل و تصرف و یا فعالیتهای انسانی بدون رعایت ملاحظات زیستمحیطی میتواند چرخه طبیعی این زیستگاههای طبیعی را با آسیبهای جدی مواجه کند.
مدیرکل حفاظت محیطزیست استان مرکزی به تعداد غارهای شناسایی شده در سطح استان اشاره کرده و ارزشهای زمینشناختی و زیستبومی این غارها را بسیار مهم برشمرده و در این رابطه تأکید کرد: 80 غار تاکنون در این استان شناسایی شده است. این غارها علاوه بر برخورداری از ارزشهای زمینشناختی و زیستمحیطی، از ذخایر مهم تنوع زیستی و منابع آب زیرزمینی به شمار میروند. بنابراین حفاظت از آنها نیازمند مدیریت اصولی و بهرهبرداری مسئولانه است.
انصاری ابراز داشت: از تعداد 80 غار، مطالعات تفصیلی 13 غار انجام شده است. در راستای حفاظت هدفمند از این زیستبومها، 10 غار استان مرکزی با استفاده از ظرفیت مشاوران تخصصی از نظر ارزشهای حفاظتی و میزان حساسیت مورد ارزیابی و درجهبندی حفاظتی قرار گرفتهاند. نتایج این مطالعات و ارزیابیها میتواند مبنای تعیین شیوه مدیریت و نظارت بر غارها قرار گیرد تا متناسب با ویژگیهای زمینشناختی، زیستشناختی و حفاظتی هر یک، اقدامات لازم انجام شود.
وی بر ضرورت همکاری دستگاههای اجرایی، جوامع محلی، تشکلهای غیردولتی، سازمانهای مردمنهاد و گردشگران برای حفاظت از غارها تأکید داشته و در این رابطه اضافه کرد: صیانت از این غارها به عنوان زیستبوم و میراث ارزشمند طبیعی به لحاظ زمینشناختی و زیستمحیطی، بسیار مهم و ضروری است. این فرایند تنها وظیفه یک دستگاه اجرایی نیست و در این راستا مشارکت تمامی بخشها میتواند در جلوگیری از تخریب این میراث گرانقدر طبیعت بسیار مؤثر باشد.
