در گفت و گو با ایلنا مطرح شد:
قانون کار باید در عمل حامی کارگران باشد، نه فقط روی کاغذ/ تشکلهای کارگری از سکوت در برابر مطالبات فاصله بگیرند
عضو سابق هیأت اجرایی خانه کارگر و فعال کارگری، همزمان با سالروز تصویب قانون کار، با تأکید بر ضرورت اجرای واقعی مفاد این قانون و حمایت از حقوق نیروی کار، گفت: قانون کار زمانی اعتبار و کارکرد واقعی خود را نشان میدهد که در زندگی و معیشت کارگران اثرگذار باشد، نه اینکه صرفاً در مناسبتها از آن سخن گفته شود.
دانش اسمعیلی در گفتوگو با خبرنگار ایلنا، با اشاره به اهمیت سالروز تصویب قانون کار اظهار کرد: تصویب این قانون یکی از دستاوردهای مهم جامعه کارگری در مسیر به رسمیت شناختن حقوق نیروی کار بود این قانون با هدف ایجاد تعادل در روابط میان کارگر و کارفرما، تعیین حدود وظایف و مسئولیتها و حمایت از نیروی کار در برابر تضییع حقوق شکل گرفت و باید همچنان بهعنوان پشتوانهای برای حفظ کرامت و امنیت شغلی کارگران مورد توجه قرار گیرد.
وی افزود: فلسفه وجودی قانون کار، حمایت از نیروی کار و ایجاد شرایطی عادلانه در محیطهای شغلی است. کارگر در بسیاری از روابط کاری از قدرت چانهزنی برابر با کارفرما برخوردار نیست و به همین دلیل وجود قانون حمایتی و نظارت مؤثر بر اجرای آن ضرورت دارد. قانون کار نباید صرفاً مجموعهای از مقررات اداری و حقوقی باشد، بلکه باید در زندگی روزمره کارگران اثر ملموس داشته باشد.
این فعال کارگری با تأکید بر اینکه تصویب قانون بهتنهایی تضمینکننده احقاق حقوق کارگران نیست، تصریح کرد: زمانی میتوان از جایگاه قانون کار دفاع کرد که مفاد آن در عمل اجرا شود، از پرداخت بهموقع دستمزد و رعایت حقوق قانونی گرفته تا تأمین امنیت شغلی، برخورداری از بیمه، ایمنی محیط کار و حمایت از کارگران در برابر قراردادهای ناعادلانه. هیچ کارگری نباید به دلیل نداشتن قدرت چانهزنی یا نگرانی از دست دادن شغل، از مطالبه حقوق قانونی خود محروم بماند.
اسمعیلی ادامه داد: سالروز تصویب قانون کار باید فرصتی برای بررسی این پرسش اساسی باشد که تا چه اندازه توانستهایم اهداف حمایتی این قانون را محقق کنیم و چه میزان از مطالبات جامعه کارگری همچنان باقی مانده است. بزرگداشت این روز زمانی ارزشمند خواهد بود که به اصلاح رویههای نادرست، تقویت نظارت بر اجرای قانون و افزایش حمایت از کارگران منجر شود.
تشکلهای کارگری باید صدای واقعی کارگران باشند
عضو سابق هیأت اجرایی خانه کارگر در ادامه با انتقاد از عملکرد برخی تشکلهای کارگری اظهار کرد: سالروز قانون کار نباید صرفاً به برگزاری مراسم، صدور پیامهای تبریک و تکرار شعارهای حمایتی محدود شود، بلکه باید فرصتی برای ارزیابی عملکرد تشکلها و بررسی مشکلات و مطالبات بر زمینمانده کارگران باشد.
وی با بیان اینکه فلسفه وجودی تشکلهای کارگری، دفاع از حقوق و منافع نیروی کار است، افزود: متأسفانه بخش قابل توجهی از مشکلات کارگران همچنان بدون پاسخ مانده و برخی تشکلهایی که باید صدای این قشر باشند، در برابر مطالبات آنان سکوت اختیار کرده یا با بیتفاوتی از کنار مشکلاتشان عبور میکنند.
این فعال کارگری با انتقاد از به حاشیه رانده شدن نیروهای مطالبهگر در برخی تشکلها تصریح کرد: یکی از مشکلات فضای کارگری، کمرنگ شدن نقش افرادی است که خود از جنس کارگر هستند، مشکلات این قشر را از نزدیک لمس کردهاند و سالها برای بیان مطالبات کارگری تلاش کردهاند. چنین نیروهایی باید مورد حمایت قرار گیرند و از تجربه و ظرفیتشان برای تقویت تشکلهای کارگری استفاده شود، نه اینکه فرصت اثرگذاری از آنان گرفته شود.
اسمعیلی ادامه داد: ملاک ارزیابی تشکلها و نمایندگان کارگری نباید صرفاً عنوان، جایگاه و حضور در مراسم باشد،بلکه باید دید چه میزان برای حل مشکلات کارگران تلاش کردهاند، تا چه اندازه پاسخگوی مطالبات آنان هستند و در مواقعی که حقوق نیروی کار نادیده گرفته میشود، چه موضعی اتخاذ میکنند.
وی تأکید کرد: کارگران به شعار، عکس یادگاری و مراسم مناسبتی نیاز ندارند، آنچه جامعه کارگری انتظار دارد، نمایندگانی مستقل، شجاع و پاسخگوست که در روزهای سخت کنار آنان بایستند، مطالباتشان را به گوش مسئولان برسانند و برای تحقق حقوق قانونیشان پیگیری مستمر داشته باشند.
معیشت و رفاه کارگران نباید در حاشیه قرار گیرد
اسمعیلی با تأکید بر ضرورت توجه به نیازهای واقعی جامعه کارگری اظهار کرد: کارگران علاوه بر امنیت شغلی و دستمزد متناسب با هزینههای زندگی، به خدمات آموزشی، درمانی، رفاهی و ورزشی مناسب نیاز دارند و تشکلهای کارگری باید برای تحقق این مطالبات برنامهریزی و پیگیری مستمر داشته باشند.
وی افزود: توسعه امکانات رفاهی و اجتماعی کارگران نباید به اقدامات مقطعی و مناسبتهای خاص محدود شود. دسترسی به خدمات درمانی مناسب، مراکز رفاهی، امکانات ورزشی و فرصتهای آموزشی از جمله نیازهای مهم جامعه کارگری است که باید در اولویت برنامههای تشکلهای صنفی قرار گیرد.
این فعال کارگری ادامه داد: انتظار میرود تشکلهای کارگری با شناسایی دقیق مشکلات و نیازهای کارگران، مطالبات آنان را بهصورت شفاف پیگیری کنند و درباره اقدامات انجامشده و نتایج آن نیز پاسخگو باشند.
قانون کار باید در زندگی کارگران اثر ملموس داشته باشد
اسمعیلی در پایان خاطرنشان کرد: امروز جامعه کارگری بیش از مراسم بزرگداشت، به تشکلهای مستقل، شفاف و پاسخگو نیاز دارد؛ تشکلهایی که صدای واقعی کارگران باشند، برای بهبود معیشت و امنیت شغلی آنان تلاش کنند و ارتقای خدمات رفاهی و درمانی را در اولویت قرار دهند.
وی تأکید کرد: قانون کار باید در عمل در کنار کارگر باشد؛ چراکه هدف از تصویب آن صرفاً تنظیم روابط کاری نیست، بلکه حمایت از نیروی انسانی، حفظ شأن و منزلت کارگر و جلوگیری از تضییع حقوق کسانی است که با تلاش خود چرخ تولید و اقتصاد کشور را به حرکت درمیآورند. پاسداشت واقعی این قانون نیز زمانی محقق میشود که هیچ کارگری برای دستیابی به حقوق قانونی خود تنها نماند.