دبیر کل حزب اسلامی کار در شیراز:
تشکل‌های کارگری باید به جایگاه واقعی خود در تصمیم‌گیری‌های کشور دست یابند
جامعه کارگری باید برای حضور مؤثر در انتخابات برنامه‌ریزی کند
دبیرکل حزب اسلامی کار و رئیس خانه احزاب ایران با تأکید بر ضرورت تقویت تشکل‌های صنفی و سیاسی گفت: جامعه کارگری با برخورداری از ظرفیت گسترده انسانی و اجتماعی، می‌تواند نقشی مؤثر در توسعه کشور، اصلاح سیاست‌ها و حضور در نهادهای تصمیم‌گیر ایفا کند؛ اما تحقق این هدف مستلزم رفع محدودیت‌های موجود و فراهم شدن زمینه مشارکت واقعی کارگران در عرصه‌های مختلف است.
به گزارش خبرنگار ایلنا، حسین کمالی امروز ۷ آبان در نشست دبیران و اعضای هیئت اجرایی خانه کارگر سراسر کشور در شیراز، با اشاره به سابقه محدودیت‌های قانونی در فعالیت تشکل‌های کارگری و سیاسی اظهار کرد: در گذشته، قوانین و مقرراتی وجود داشت که عملاً امکان فعالیت مستقل و مؤثر تشکل‌های کارگری را محدود می‌کرد. این رویکرد در بخش‌هایی از ساختار اداری و استخدامی کشور نیز نمود داشت و موجب می‌شد گروه‌هایی از شاغلان، به جای برخورداری از مقررات عمومی کار، تابع آیین‌نامه‌ها و ضوابط اختصاصی باشند.
وی با اشاره به وجود مقررات استخدامی خاص در برخی دستگاه‌ها و سازمان‌ها افزود: شکل‌گیری مقررات متفاوت برای گروه‌های مختلف شاغلان را باید در چارچوب نگرش تاریخی به سازمان‌یابی نیروی کار بررسی کرد؛ نگرشی که در بسیاری از موارد، به جای تقویت تشکل‌ها و بهره‌گیری از ظرفیت اجتماعی آنان، بر محدودسازی و کنترل فعالیت‌های جمعی تأکید داشته است.
کمالی با بیان اینکه تشکل‌های اجتماعی و صنفی می‌توانند در سازمان‌دهی ظرفیت‌های جامعه و پیشبرد اهداف توسعه‌ای نقش‌آفرین باشند، تصریح کرد: تشکل‌ها را نباید صرفاً مجموعه‌هایی دانست که باید فعالیتشان تحت کنترل قرار گیرد. این نهادها، در صورت برخورداری از استقلال و امکان فعالیت مؤثر، می‌توانند به سازمان‌دهی مطالبات اجتماعی، تقویت مشارکت عمومی و پیشبرد برنامه‌های کشور کمک کنند.
وی برای تبیین این موضوع به تجربه برخی کشورهای آسیایی اشاره کرد و گفت: کشورهایی مانند چین، هند و بنگلادش توانسته‌اند از ظرفیت نیروی انسانی خود در مسیر توسعه تولید و گسترش فعالیت‌های اقتصادی بهره بگیرند. تجربه این کشورها نشان می‌دهد که جمعیت، در صورت وجود برنامه‌ریزی و فراهم شدن زمینه مشارکت در فعالیت‌های مولد، می‌تواند به یکی از ظرفیت‌های مهم توسعه تبدیل شود.
دبیرکل حزب اسلامی کار ادامه داد: مسئله اصلی، نحوه نگاه به ظرفیت‌های انسانی و اجتماعی است. اگر جامعه و تشکل‌های آن به‌عنوان فرصتی برای توسعه دیده شوند، می‌توانند در حل مسائل کشور نقش‌آفرینی کنند؛ اما اگر رویکرد غالب، نگرانی از فعالیت مستقل این مجموعه‌ها و محدود کردن آنها باشد، بخش مهمی از ظرفیت‌های موجود بلااستفاده خواهد ماند.
ضرورت بازنگری در مقررات فعالیت تشکل‌های صنفی و سیاسی
رئیس خانه احزاب ایران با انتقاد از رویکرد حاکم بر برخی مقررات مربوط به تشکل‌های صنفی و سیاسی اظهار کرد: یکی از مسائل اساسی این است که در فرآیند تصمیم‌گیری درباره فعالیت تشکل‌ها، نقش دستگاه‌های دولتی، سیاسی و امنیتی پررنگ است؛ در حالی که تشکل‌ها باید بتوانند در چارچوب قانون و با استقلال لازم، درباره ساختار، برنامه‌ها و فعالیت‌های خود تصمیم بگیرند.
وی افزود: همان‌طور که برای ثبت یک شرکت، سازوکار قانونی مشخصی وجود دارد، در حوزه تشکل‌های صنفی نیز باید فرآیندی روشن، شفاف و مبتنی بر قانون پیش‌بینی شود تا گروه‌های اجتماعی بتوانند بر اساس نیازها و اهداف مشترک خود سازمان‌دهی شوند.
کمالی با تأکید بر ضرورت اصلاح مقررات موجود گفت: نگرانی از گسترش فعالیت تشکل‌ها نباید به مبنای اصلی سیاست‌گذاری تبدیل شود. باید به این موضوع توجه کرد که تشکل‌های مستقل و پاسخگو، ظرفیت مهمی برای مشارکت اجتماعی، انتقال مطالبات مردم و تقویت ارتباط میان جامعه و ساختار تصمیم‌گیری کشور هستند.
وی در ادامه، وضعیت فعالیت احزاب را نیز نیازمند بازنگری دانست و اظهار کرد: حزب سیاسی باید بتواند در چارچوب قانون تشکیل شود، برنامه ارائه کند و در معرض قضاوت و انتخاب مردم قرار گیرد. این مردم هستند که باید با شناخت برنامه‌ها، عملکردها و دیدگاه‌های احزاب درباره پذیرش یا عدم پذیرش آنها تصمیم بگیرند.
انتخابات رقابتی به احزاب مؤثر و مشارکت واقعی مردم نیاز دارد
کمالی با اشاره به ارتباط میان فعالیت احزاب و کیفیت انتخابات بیان کرد: زمانی که احزاب از امکان فعالیت مؤثر و سازمان‌یافته برخوردار نباشند، شکل‌گیری رقابت سیاسی واقعی نیز با دشواری مواجه می‌شود. در چنین شرایطی، مردم با گزینه‌های محدودتری روبه‌رو می‌شوند و نقش برنامه‌ها و تشکل‌های سیاسی در فرآیند انتخاب کاهش می‌یابد.
وی با تأکید بر ضرورت اصلاح سازوکارهای انتخاباتی افزود: در هر نظام انتخاباتی، باید میان نظارت قانونی، صیانت از حقوق داوطلبان و حق انتخاب مردم توازن برقرار باشد. بررسی صلاحیت‌ها نیز باید در چارچوب قانون و با رعایت حقوق افراد انجام شود و تصمیم‌گیری‌ها بر مبنای ضوابط روشن و قابل رسیدگی صورت گیرد.
رئیس خانه احزاب ایران با اشاره به نقش نهادهای انتخابی در اداره کشور تصریح کرد: کیفیت عملکرد مجلس و دولت با سازوکارهای شکل‌گیری آنها و میزان مشارکت واقعی مردم ارتباط دارد. هرچه زمینه رقابت برنامه‌محور، فعالیت حزبی و پاسخگویی مسئولان تقویت شود، امکان طرح مطالبات جامعه و پیگیری مؤثرتر مسائل عمومی نیز افزایش می‌یابد.
دبیرکل حزب اسلامی کار در بخش دیگری از سخنان خود با اشاره به تلاش‌هایی که در دوره‌های مختلف برای ایجاد فاصله میان خانه کارگر و تشکل‌های کارگری صورت گرفته است، گفت: در مقاطعی این نگاه وجود داشت که فعالیت صنفی کارگران باید از فعالیت سیاسی جدا نگه داشته شود و خانه کارگر نیز نباید در مسائل سیاسی ورود کند.
وی افزود: در حالی که پیوند میان فعالیت صنفی و مسائل سیاست‌گذاری عمومی، از واقعیت‌های مهم زندگی اجتماعی است. هنگامی که تصمیم‌های اقتصادی، قوانین کار، سیاست‌های دستمزدی و مقررات مرتبط با تولید بر وضعیت معیشتی کارگران تأثیر می‌گذارند، تشکل‌های کارگری نمی‌توانند نسبت به این تصمیم‌ها بی‌تفاوت باشند.
کمالی تأکید کرد: ورود تشکل‌های کارگری به عرصه سیاست، زمانی که با هدف دفاع از حقوق و منافع جامعه کارگری و در چارچوب قانون انجام شود، می‌تواند بخشی از مسئولیت اجتماعی آنها باشد. از این منظر، خانه کارگر و تشکل‌های کارگری می‌توانند در کنار یکدیگر برای پیگیری مطالبات صنفی و بهبود شرایط زندگی و کار کارگران تلاش کنند.
وی با اشاره به سابقه فعالیت‌های خانه کارگر خاطرنشان کرد: این مجموعه در طول سال‌های گذشته برای دفاع از حقوق کارگران و پیگیری مسائل آنان تلاش کرده است، اما ظرفیت جامعه کارگری بسیار گسترده‌تر از جمعیت اعضای یک تشکل است. بخش بزرگی از کارگران کشور ممکن است عضو رسمی خانه کارگر نباشند، ولی مواضع و عملکرد این مجموعه‌ها را دنبال می‌کنند و از آنها انتظار دارند در مسائل مرتبط با زندگی و معیشت کارگران نقش مؤثری ایفا کنند.
ضرورت حضور مؤثر نمایندگان کارگران در مجلس و شوراهای شهر
کمالی با تأکید بر لزوم افزایش سهم جامعه کارگری در نهادهای تصمیم‌گیر کشور اظهار کرد: جامعه کارگری با توجه به جمعیت، نقش اقتصادی و تأثیری که در فرآیند تولید دارد، باید از امکان بیشتری برای حضور در مجلس و سایر نهادهای انتخابی برخوردار باشد.
وی افزود: وقتی تصمیم‌های مجلس بر قوانین کار، دستمزدها، تأمین اجتماعی، امنیت شغلی و شرایط فعالیت واحدهای تولیدی تأثیر مستقیم می‌گذارد، حضور نمایندگانی که مسائل و مطالبات جامعه کارگری را به‌خوبی بشناسند، اهمیت ویژه‌ای پیدا می‌کند.
رئیس خانه احزاب ایران با اشاره به ضرورت آمادگی تشکل‌های کارگری برای انتخابات شوراهای اسلامی شهر و روستا گفت: برنامه‌ریزی برای حضور در انتخابات نباید به روزهای نزدیک به برگزاری انتخابات موکول شود. تشکل‌های کارگری باید از مدت‌ها قبل، مسائل و نیازهای جامعه را بررسی کنند، افراد توانمند و برخوردار از شناخت اجتماعی را شناسایی کنند و برای مشارکت مؤثر در انتخابات برنامه داشته باشند.
وی ادامه داد: انتخابات شوراهای شهر و روستا نیز فرصتی برای پیگیری مسائل کارگران و اقشار کم‌برخوردار است. در انتخاب نامزدها باید بیش از روابط شخصی، قومی، خانوادگی و ملاحظات مقطعی، به توانایی افراد برای حل مسائل مردم و دفاع از منافع عمومی توجه شود.
کمالی خطاب به فعالان کارگری تصریح کرد: تشکل‌های کارگری باید برای حضور مؤثر در شوراهای شهر و پس از آن در مجلس برنامه‌ریزی کنند. منظور از برنامه‌ریزی انتخاباتی، مهندسی رأی به معنای دستکاری در انتخابات نیست؛ بلکه مقصود، سازمان‌دهی قانونی مشارکت، شناخت مطالبات جامعه کارگری، معرفی افراد شایسته و تلاش برای افزایش سهم این جامعه در نهادهای تصمیم‌گیری است.
وی با اشاره به تأثیر تصمیم‌های مجلس بر وضعیت کارگران گفت: هنگامی که مصوبات و سیاست‌های مختلف بر زندگی و شرایط کاری کارگران اثر می‌گذارد، باید نمایندگانی حضور داشته باشند که این مسائل را پیگیری کنند و در برابر مطالبات جامعه کارگری پاسخگو باشند. اگر ارتباط میان تشکل‌ها، کارگران و نمایندگان منتخب به‌درستی شکل نگیرد، ممکن است مطالبات این قشر در فرآیند تصمیم‌گیری مورد توجه کافی قرار نگیرد.
حمایت از نیروهای کارگری و ضرورت انتخاب افراد شایسته
کمالی در ادامه، با اشاره به اهمیت انتخاب افراد دارای سابقه کار و شناخت از مسائل کارگری گفت: صرف برخورداری از عنوان کارگر برای نمایندگی این جامعه کافی نیست؛ فردی که به‌عنوان نماینده کارگران وارد یک نهاد تصمیم‌گیر می‌شود، باید نسبت به مسائل و مطالبات این قشر شناخت داشته باشد و بتواند از منافع آنان دفاع کند.
وی با یادآوری تجربه حضور یک کارگر نانوایی در مجلس در یکی از دوره‌های گذشته اظهار کرد: حضور افراد برخاسته از محیط‌های کارگری در نهادهای انتخابی می‌تواند امیدبخش باشد، اما آنچه اهمیت دارد، عملکرد، استقلال رأی و میزان پایبندی آنان به مطالبات جامعه‌ای است که نمایندگی آن را بر عهده گرفته‌اند.
دبیرکل حزب اسلامی کار افزود: تشکل‌های کارگری باید در فرآیند شناسایی و حمایت از نامزدها، معیارهای مشخصی داشته باشند و از افرادی حمایت کنند که توانایی، صداقت و تعهد لازم برای پیگیری مطالبات کارگران را دارند. این حمایت باید بر پایه شناخت و اعتماد متقابل شکل بگیرد و به تقویت جایگاه جامعه کارگری در ساختار تصمیم‌گیری کشور منجر شود.
دفاع از مطالبات کارگری در کنار توجه به منافع عمومی کشور
کمالی با تأکید بر ضرورت توجه هم‌زمان به مطالبات صنفی و منافع عمومی کشور اظهار کرد: پیگیری حقوق کارگران باید با در نظر گرفتن مصالح عمومی و شرایط کشور انجام شود. تشکل‌های کارگری ضمن دفاع جدی از حقوق اعضا و جامعه هدف خود، باید نسبت به مسائل کلان کشور نیز حساس باشند.
وی با اشاره به شرایط جنگی و حمله به کشور و شهادت شماری از مسئولان و شهروندان گفت: در چنین شرایطی، حفظ وحدت اجتماعی و انسجام ملی اهمیت ویژه‌ای دارد. هرگونه اظهارنظر و اقدامی باید با توجه به ضرورت حفظ همبستگی عمومی و منافع ملی صورت گیرد و نباید به تشدید اختلافات در جامعه منجر شود.
رئیس خانه احزاب ایران تأکید کرد: ایران و حفظ تمامیت سرزمینی و منافع کشور باید در اولویت قرار داشته باشد. جامعه برای عبور از شرایط دشوار و ساختن آینده‌ای بهتر، به همکاری و همبستگی نیاز دارد و همه گروه‌ها و جریان‌های اجتماعی باید در این مسیر مسئولانه عمل کنند.
وی در عین حال خاطرنشان کرد: تأکید بر وحدت ملی به معنای نادیده گرفتن مشکلات و کاستی‌ها نیست. تشکل‌های کارگری و فعالان اجتماعی باید نسبت به مسائل و چالش‌های موجود آگاه باشند و برای اصلاح آنها تلاش کنند، اما این پیگیری‌ها باید با درک شرایط عمومی کشور و با هدف تقویت جامعه و حل مشکلات انجام شود.
کمالی در پایان، با اشاره به ضرورت استمرار فعالیت‌های تشکیلاتی و اصلاح مقررات مربوط به فعالیت‌های صنفی و سیاسی، بر اهمیت همکاری میان فعالان کارگری و تشکل‌های همسو تأکید کرد و خواستار برنامه‌ریزی منسجم برای تقویت مشارکت جامعه کارگری در عرصه‌های صنفی، اجتماعی و انتخاباتی شد.
