در گفتوگو با ایلنا مطرح شد:
گزارشهایی مبنی بر کمبود دارو از سوی پزشکان عمومی در سراسر کشور دریافت کردهایم
رئیس انجمن پزشکان عمومی کشور گفت: در ماههای اخیر، هم پیش از شرایط جنگی و هم پس از تشدید محدودیتهای اقتصادی و لجستیکی، گزارشهایی از سوی پزشکان عمومی سراسر کشور درباره کمبود یا دسترسی دشوار به برخی اقلام دارویی دریافت کردهایم.
«احمد ولیپور» رئیس انجمن پزشکان عمومی ایران در گفتوگو با خبرنگار ایلنا درباره وضعیت دارویی در کشور گفت: در ماههای اخیر، هم پیش از شرایط جنگی و هم پس از تشدید محدودیتهای اقتصادی و لجستیکی، گزارشهایی از سوی پزشکان عمومی سراسر کشور درباره کمبود یا دسترسی دشوار به برخی اقلام دارویی دریافت کردهایم. این کمبودها بیشتر در حوزه بعضی آنتیبیوتیکها، داروهای بیماران مزمن، برخی سرمها و اقلام مصرفی درمانی مشاهده شده است.
وی افزود: البته باید تأکید کنم که در شرایط فعلی، مهمترین موضوع مدیریت علمی منابع دارویی کشور و جلوگیری از مصرف و تجویز غیرضروری است. پزشکان عمومی بهعنوان خط اول نظام سلامت، همواره تلاش کردهاند نسخهنویسی منطقی و مبتنی بر شواهد را رعایت کنند و از تجویزهای غیرضروری، بهویژه در حوزه آنتیبیوتیکها، سرمتراپی و مکملها پرهیز شود.
ولیپور گفت: واقعیت این است که شرایط اقتصادی، محدودیتهای واردات مواد اولیه و مشکلات نقدینگی صنعت دارو میتواند زنجیره تأمین دارو را تحت فشار قرار دهد. بنابراین لازم است مدیریت این موضوع صرفاً به هشدار محدود نشود و اقدامات عملی در دستور کار قرار گیرد.
رئیس انجمن پزشکان عمومی در ادامه خاطرنشان کرد: از نگاه انجمن پزشکان عمومی، چند راهکار فوری اهمیت دارد؛ اول، حمایت فوری از تولیدکنندگان داخلی دارو و تأمین پایدار ارز و مواد اولیه است، زیرا اگر تولید داخلی دچار وقفه شود، فشار اصلی مستقیماً به بیماران منتقل خواهد شد. دوم، ایجاد شفافیت در نظام توزیع دارو است تا از احتکار، توزیع نامتوازن و ایجاد بازار غیررسمی جلوگیری شود. سوم، تقویت نظام نسخهنویسی علمی و آموزش عمومی درباره مصرف منطقی دارو است. متأسفانه در سالهای اخیر بخشی از مصرف غیرضروری دارو ناشی از فرهنگ غلط درمان سریع، سرمدرمانی بیمورد و مصرف خودسرانه بوده است. چهارم، اولویتبندی ذخایر دارویی برای بیماران مزمن و گروههای پرخطر است تا بیماران دیابتی، قلبی، سرطانی و سالمندان کمترین آسیب را ببینند.
ولیپور بیان داشت: ما معتقدیم عبور از این شرایط نیازمند همکاری نزدیک وزارت بهداشت، سازمان غذا و دارو، انجمنهای علمی و خود جامعه پزشکی است. در عین حال باید از ایجاد نگرانی و التهاب روانی در جامعه نیز پرهیز کرد، زیرا مدیریت آرام و علمی شرایط، مهمترین اصل در دورههای بحران است.
به گفته وی، یکی از مشکلات اصلی در تحلیل وضعیت جامعه پزشکی، نگاه کلی و غیرواقعی به درآمد پزشکان است. وقتی درباره حقوق صحبت میشود، افکار عمومی تصور میکند همه پزشکان دریافتیهای بسیار بالا دارند؛ در حالیکه واقعیت میدانی پزشکان عمومی، بهویژه در بخش دولتی، درمانگاهها و مناطق محروم کاملاً متفاوت است و احکام حقوقی حدود ۲۰ الی ۳۰ میلیونی دارند.
رئیس انجمن پزشکان عمومی تصریح کرد: اسناد و احکام حقوقی متعددی که از همکاران پزشک عمومی در استانهای مختلف به انجمن رسیده، نشان میدهد بخشی از پزشکان عمومی با وجود مسئولیت سنگین درمان، کشیک، پاسخگویی شبانهروزی و فعالیت در مناطق کمبرخوردار، دریافتیهایی دارند که فاصله قابل توجهی با تصور عمومی جامعه دارد.
ولیپور با بیان اینکه ما امروز در جامعه پزشکی با یک عقب افتادگی درآمدی جدی روبهرو هستیم، گفت: مقایسه یک پزشک عمومی شاغل در شبکه بهداشت، درمانگاه یا مناطق محروم با برخی متخصصان محدود و معروف در کلان شهرها، تصویر نادرستی از کل جامعه پزشکی ایجاد میکند. بسیاری از پزشکان عمومی بهصورت قراردادی، طرحی، کارانهای یا شیفتی فعالیت میکنند و از امنیت شغلی پایدار برخوردار نیستند.
وی با تأکید بر اینکه در بسیاری از درمانگاههای کشور، بار اصلی مراجعه بیماران بر دوش پزشکان عمومی است، اظهار داشت: این پزشکان روزانه حجم بالایی از بیماران را مدیریت میکنند؛ از بیماریهای عفونی و مزمن گرفته تا خدمات اولیه، اورژانسهای سرپایی و پیگیری بیماران. در واقع ستون خدمات خط اول سلامت کشور پزشکان عمومی هستند.
رئیس انجمن پزشکان عمومی در ادامه تصریح کرد: متأسفانه در سالهای اخیر جایگاه پزشک عمومی در سیاستگذاری سلامت تضعیف شده است. در حالیکه در همه نظامهای سلامت موفق دنیا، پزشک خانواده و پزشک عمومی محور اصلی نظام ارجاع هستند، در کشور ما مراجعه مستقیم به متخصص تبدیل به فرهنگ غالب شده است. این روند هم هزینه درمان را برای مردم افزایش داده و هم موجب تضعیف مراقبتهای اولیه شده است.
وی با اشاره به اینکه نکته مهم دیگر این است که «تخصص نگرفتن» الزاماً به معنای ناتوانی علمی یا عدم موفقیت نیست، گفت: بسیاری از پزشکان عمومی آگاهانه حوزه طب عمومی، خدمات سرپایی، طب خانواده و مراقبت اولیه را انتخاب میکنند. اما واقعیت این است که فشار اقتصادی، فرسودگی شغلی، شرایط دشوار رزیدنتی، مهاجرت نیروهای جوان و کاهش جذابیت حرفهای، باعث شده بخشی از پزشکان نیز تمایل کمتری به ادامه مسیر تخصص داشته باشند.
ولیپور در پایان تأکید کرد: نگرانی ما فقط مسئله معیشت پزشک نیست؛ مسئله اصلی آینده نظام سلامت است. اگر پزشک عمومی از نظر حرفهای، اقتصادی و اجتماعی تضعیف شود، اولین آسیب آن متوجه مردم و دسترسی آنان به خدمات اولیه درمانی خواهد بود.
