محاصره ادعایی آمریکا علیه بنادر ایران؛ شکست در همان ساعات نخست؟

به گزارش ایلنا به نقل از الجزیره، با گذشت کمتر از ۲۴ ساعت از اعلام ستاد فرماندهی مرکزی ارتش آمریکا (سنتکام) درباره اعمال محدودیت بر بنادر ایران، پرسش‌هایی درباره میزان اثربخشی این اقدام مطرح شده است؛ در حالی که گزارش‌ها از ادامه تردد برخی کشتی‌ها در تنگه هرمز بدون هیچ‌گونه برخورد مستقیم حکایت دارد.

سرتیپ حسن جونی، کارشناس سیاسی ابراز عقیده کرد» آنچه در ساعات ابتدایی اجرای این تصمیم در میدان مشاهده شده، نشان‌دهنده وجود شکاف میان اعلام رسمی و اجرای عملی آن است؛ چراکه برخی نفتکش‌ها و شناورها بدون ثبت هیچ‌گونه موردی از رهگیری یا توقف، به عبور خود در منطقه ادامه داده‌اند.

وی این وضعیت را نشانه‌ای از ابهام در میزان تکمیل اجرای محاصره یا احتمال وجود ترتیبات غیرعلنی برای جلوگیری از درگیری مستقیم در دریا ارزیابی کرده است.

در تشریح سازوکارهای اجرای چنین محدودیت‌هایی، آمده است که نیروهای آمریکایی معمولا از چند سطح عملیاتی شامل رصد دریایی، نزدیک شدن به شناورهای مشکوک، صدور دستور توقف و در نهایت عملیات بازرسی و توقیف استفاده می‌کنند.

در صورت عدم تمکین نیز مرحله ورود نیروهای عملیاتی به کشتی و بازرسی مستقیم اجرا می‌شود؛ روندی که با استفاده از ناوهای هواپیمابر، ناوشکن‌ها، بالگردها و سایر تجهیزات دریایی پشتیبانی می‌شود.

در بخش دیگری از این گزارش، به استقرار قابل توجه نیروهای دریایی آمریکا در منطقه دریای عرب اشاره شده و گفته می‌شود ناو هواپیمابر «یواس‌اس آبراهام لینکلن» به همراه چند ناوشکن تا فاصله حدود ۲۰۰ کیلومتری ورودی شرقی تنگه هرمز نزدیک شده‌اند؛ منطقه‌ای که در برد موشک‌های ضدکشتی ایران قرار دارد.

با این حال، گزارش‌ها از ادامه محدود اما جریان‌دار تردد کشتی‌های تجاری در هر دو جهت و بدون وقوع درگیری مستقیم حکایت دارد.

از سوی دیگر، در بحث حقوقی نیز به اختلاف‌نظرها درباره تفسیر قوانین دریاها اشاره شده است؛ به‌ویژه در خصوص «حق عبور ترانزیتی» در تنگه‌های بین‌المللی که طبق حقوق بین‌الملل نباید به‌طور کامل مختل شود.

در مقابل، ایران بر مفهوم «عبور بی‌ضرر» در برخی شرایط تأکید دارد که این موضوع پیچیدگی‌های حقوقی و عملیاتی بیشتری در مدیریت تردد دریایی ایجاد کرده است.

به گفته این کارشناس نظامی، روند اجرای محدودیت‌های اعلام‌شده در ساعات ابتدایی با ابهامات جدی مواجه بوده و احتمال وجود میانجی‌گری‌ها یا ترتیبات پشت‌پرده برای جلوگیری از تشدید تنش نیز مطرح شده است؛ موضوعی که می‌تواند دلیل ادامه عبور کشتی‌ها بدون برخورد گسترده تا این لحظه باشد.

گفتنی است نیروی دریایی آمریکا از روز دوشنبه اعمال محدودیت بر تردد به بنادر ایران در مناطق مختلف از جمله خلیج فارس و دریای عمان را آغاز کرده است؛ اقدامی که از سوی تهران «دزدی دریایی» توصیف شده است.