گزارش سازمان بین‌المللی کار از بازسازی معیشت با آموزش و حمایت:
می‌توان از صفر آغاز کرد!/ مبارزه پناهجوی سودانی با بیکاری و سرطان مغز استخوان
دسترسی کارگران آواره و پناهجو به آموزش‌های شغلی و امکان ایجاد فعالیت اقتصادی، زمینه‌ساز بازیابی کرامت انسانی، ترمیم زیست معیشتی و عبور خانوارهای فرودست از بحران‌های حاد اجتماعی می‌شود.
به گزارش ایلنا و به نقل از سازمان بین‌المللی کار، برنامه‌های حمایتی این نهاد در جوامع میزبان بر تقویت توانمندی‌های اقشار فرودست، کاهش نابرابری اقتصادی و ایجاد فرصت‌های شغلی پایدار برای خانواده‌های پناهندگان تمرکز دارد.
یکی از نمونه‌های مورد توجه در این برنامه‌ها، تجربۀ یک کارگر پناهجوی سودانی در مصر است؛ فردی که با تکیه بر مهارت تخصصی، تلاش فردی و شرکت در دوره‌های آموزشی، کارگاهی خُرد را به منبعی برای تأمین هزینه‌های سنگین زندگی و درمان فرزندش تبدیل کرد.
جنگ، مهاجرت اجباری و سقوط امنیت شغلی
«الحسن علی» پیش از آغاز جنگ داخلی سودان در سال ۲۰۲۳، با تعمیر تلفن‌های همراه درآمدی باثبات داشت و هزینه‌های زندگی خانواده‌اش را تأمین می‌کرد. شعله‌ور شدن آتش درگیری‌ها، امنیت شغلی و زیست عادی میلیون‌ها سودانی را نابود ساخت و موجی فراگیر از مهاجرت اجباری پدید آورد.
هم‌زمانی این بحران ساختاری با بیماری سخت دختر علی و اختلال شدید در فعالیت بیمارستان‌های سودان، امکان درمان را از میان برد. وخامت اوضاع جسمی دخترش، علی را به ترک سودان و مهاجرت به مصر واداشت؛ کشوری که به دلیل امنیت بیشتر، دسترسی به خدمات درمانی و اشتراکات فرهنگی، مقصد این خانواده شد.
حمایت اولیۀ خویشاوندان در اسکندریه، نخستین جرقه‌های امید را برای بازسازی زندگی در دل او زنده کرد.
از کارگری در کارگاه‌های اسکندریه تا استقلال شغلی
علی در مصر، ثبات اقتصادی گذشته را از دست داده بود و باید فعالیت حرفه‌ای خود را از نقطۀ صفر می‌ساخت. درآمد اولیۀ او پاسخگوی هزینه‌های خانوار و درمان فرزندش نبود. او بلافاصله پس از ورود به اسکندریه، با مراجعه به تعمیرگاه‌های مختلف محله، جویای کار شد. سرانجام یکی از صاحبان کارگاه با مشاهدۀ مهارت فنی علی، او را به کار گرفت.
کار یک‌ساله در چند تعمیرگاه، امکان شناخت بازار مصر، ارتباط با تأمین‌کنندگان و درک نیازهای مشتریان را برای این کارگر سودانی فراهم ساخت.
علی پس از مدتی توانست با پس‌انداز دستمزد کارگری و ورود به یک شراکت تجاری، تجهیزات مورد نیاز را خریداری و کارگاه شخصی خود را راه‌اندازی کند.
آموزش مهارت مدیریت؛ گام عبور از بحران مالی
راه‌اندازی کارگاه، نقطۀ عطفی در مسیر رسیدن علی به استقلال اقتصادی بود؛ اما او خیلی زود دریافت که داشتن مهارت فنی به‌تنهایی برای ادارۀ یک کارگاه کافی نیست.
ناآشنایی با اصول مدیریت مالی و ناتوانی در شناسایی اشتباهات مالی باعث شده بود با وجود ساعت‌های طولانی کار، درآمدش پاسخگوی هزینه‌های کسب‌وکار و زندگی نباشد و به‌تدریج بدهی‌های بیشتری بر دوش او گذاشته شود.
علی از طریق اعضای جامعۀ سودانی و دفتر «کاریتاس مصر» با برنامۀ آموزشی «شروع و بهبود کسب‌وکار» (SIYB) سازمان بین‌المللی کار آشنا شد؛ دوره‌ای که مسیر فعالیت اقتصادی او را تغییر داد.
در این دوره، او شیوۀ ثبت دقیق درآمدها و هزینه‌ها، جدا کردن حساب‌های شخصی از حساب‌های کاری و برنامه‌ریزی برای مدیریت بهتر منابع مالی را آموخت.
علی که پیش‌تر رشتۀ مدیریت کسب‌وکار را در دانشگاه خوانده بود، آموزش‌های عملی این دوره را بسیار کاربردی‌تر از بسیاری از آموخته‌های دانشگاهی خود دانست. او پس از به‌کارگیری این آموخته‌ها و افزودن فروش لوازم جانبی تلفن همراه به فعالیت خود، توانست درآمدش را حدود ۳۵ درصد افزایش دهد.
وقتی درآمد حاصل از کار، هزینۀ درمان خانواده را تأمین می‌کند
افزایش درآمد کارگاه به علی کمک کرد تا دخل‌وخرج خود را بهتر مدیریت کند و بخشی از درآمدش را به‌طور منظم برای درمان دخترش کنار بگذارد؛ دختری که همچنان تحت شیمی‌درمانی است و برای ادامۀ درمان به پیوند مغز استخوان نیاز دارد.
تاکنون نهادهای حمایتی ۲۵۰ هزار پوند مصر، معادل حدود ۴۹۰۰ دلار، از هزینۀ ۴۰۰ هزار پوندی این عمل را تأمین کرده‌اند. علی اکنون تلاش می‌کند با کار روزانه ۱۵۰ هزار پوند باقی‌مانده، معادل حدود ۲۹۵۰ دلار، را فراهم کند تا دخترش بتواند هرچه زودتر پیوند مغز استخوان انجام دهد.
با وجود بیماری، دختر علی نیز دست از تحصیل نکشیده است. او هر زمان که وضعیت جسمی‌اش اجازه داده، در مدرسه حاضر شده و توانسته امتحانات پایۀ ششم را با موفقیت پشت سر بگذارد.
حق کار؛ مسیر بازسازی زندگی پس از پناهندگی
تجربۀ الحسن علی در گزارش سازمان بین‌المللی کار نشان می‌دهد که دسترسی نیروی کار پناهجو به فرصت شغلی و آموزش‌های کاربردی، می‌تواند نقش مهمی در بازسازی زندگی اقتصادی خانواده‌های پناهجو داشته باشد.
کارگری که پس از جنگ و مهاجرت اجباری شغل و درآمد خود را از دست داده است، با دسترسی به فرصت کار و رفع موانع موجود می‌تواند دوباره روی پای خود بایستد و بخشی از امنیت اقتصادی ازدست‌رفته را بازسازی کند.
برای علی، کار فقط راهی برای کسب درآمد نیست؛ درآمد حاصل از کار او مستقیماً به تأمین نیازهای خانواده و درمان دخترش گره خورده است. او می‌گوید اکنون هر پوندی که به دست می‌آورد، جای مشخصی در زندگی خانواده دارد.
بزرگ‌ترین آرزوی این کارگر سودانی، سلامت فرزندانش و فراهم کردن آینده‌ای بهتر برای آن‌هاست؛ آینده‌ای که علی تلاش می‌کند با گسترش کارگاه و تکیه بر دسترنج خود برای خانواده‌اش بسازد.
