سفیر پیشین ایران در لبنان و اردن در گفتوگو با ایلنا:
تفاهم اولیه بر اساس بیاعتمادی کامل به آمریکا تنظیم شده است/ ایران هیچگاه دست دوستی به همسایگان را پس نکشیده است
یک دیپلمات پیشین با اشاره به امضای یادداشت تفاهم بین ایران و آمریکا در روز جمعه گفت: این تفاهمنامه اولیه که اغلب مسئولان ما، از جمله آقای قالیباف که رئیس مذاکرهکننده هستند، به آن اشاره کردهاند، بر اساس بیاعتمادی کامل به آمریکا تنظیم شده است. بندهای آن هم به گونهای طراحی شده که آمریکا باید تعهدات خود را بهصورت مرحلهبهمرحله اجرا کند.
احمد دستمالچیان، سفیر پیشین ایران در لبنان و اردن در گفتوگو با خبرنگار ایلنا، در آستانه امضای یادداشت تفاهم بین دو کشور در روز جمعه درباره نقض توافق صورت گرفته از سوی اسرائیل و حمله به لبنان گفت: خاتمه جنگ باید در لبنان هم انجام شود؛ چراکه آمریکا به هر حال همه بندها را پذیرفته است. نخستین بند آن هم خاتمه جنگ است و در همان بند اول سه بار به موضوع لبنان، حاکمیت و تمامیت ارضی آن اشاره شده است. وقتی قرار باشد این توافق اجرایی شود، با توجه به تعهدی که آمریکا داده است، باید اجرا شود. البته احتمال اینکه رژیم صهیونیستی بخواهد در این مسیر خرابکاری کند، زیاد است اما مسئولیت آن بر عهده آمریکا است.
وی ادامه داد: در حقیقت، اگر آتشبس نتواند در تمام جبههها عملی شود، همانطور که آقای عراقچی هم در دیدار با سفرا تأکید داشت، اساساً نقض خاتمه جنگ محسوب میشود و تبعات آن هم مشخص است و دوباره به کاری که نباید شود بازمیگردیم اساسا خاتمه جنگ معنای واقعی خود را از دست میدهد و نباید چنین اتفاقی رخ دهد. به نظر میرسد آمریکا متوجه شده است که ادامه جنگ نه در سطح داخلی آمریکا، نه در سطح بینالمللی و نه در سطح منطقهای به نفع آن نیست؛ زیرا از ادامه جنگ نتیجهای به دست نخواهد آورد.
بندهای تفاهم نامه اولیه به گونهای طراحی شده که آمریکا تعهدات خود را مرحلهبهمرحله اجرا کند
این دیپلمات پیشین با اشاره به موضعگیریهای تند ترامپ علیه نتانیاهو تصریح کرد: موضعگیریهای تندی که اخیراً ترامپ علیه اسرائیل و شخص نتانیاهو اتخاذ کرده هم نشاندهنده این است که آمریکا باید در عملیاتی کردن و تحقق بخشیدن به بندهای تفاهمنامه جدی باشد؛ زیرا اگر جدی نباشد، تبعات آن دوباره متوجه خود آمریکا خواهد شد.
دستمالچیان درباره اینکه با توجه به اینکه مذاکرات ایران و آمریکا بعد از امضای یادداشت تفاهم از روز جمعه آغاز میشود و ارزیابی شما از روند مذاکرات آتی چیست و با توجه به سابقه بدعهدی آمریکا آیا ممکن است دوباره حملاتی در این بین به ما صورت گیرد یا این مسیر در نهایت منجر به یک توافق بلندمدت خواهد شد، گفت: این تفاهمنامه اولیه که اغلب مسئولان ما، از جمله آقای قالیباف که رئیس مذاکرهکننده هستند، به آن اشاره کردهاند، بر اساس بیاعتمادی کامل به آمریکا تنظیم شده است.
وی ادامه داد: بندهای آن هم به گونهای طراحی شده که آمریکا باید تعهدات خود را بهصورت مرحلهبهمرحله اجرا کند؛ به این معنا که انجام تعهدات بهصورت متقابل و متناظر تعریف شده است و نمیتوان یک تعهد را اجرا کرد و تعهد دیگر را کنار گذاشت. همانگونه که موضوع تنگه هرمز در برابر رفع محاصره مطرح شده، در سایر موارد هم همین منطق وجود دارد. برای مثال، داراییهایی که حق ایران است و مسدود شده باید آزاد شود، بر عدم مداخله در امور داخلی ایران تأکید شده و همچنین پایان جنگ بهعنوان یک اصل مطرح است.
برخی کشورهای منطقه همچنان در توهم تأمین امنیت توسط آمریکا هستند
ایران هیچگاه دست دوستی به همسایگان را پس نکشید
سفیر سابق ایران در کشورهای لبنان و اردن گفت: اگر آمریکا حسن نیت نشان دهد و به این نتیجه رسیده باشد که از جنگ چیزی به دست نمیآورد و تنها خسارت برایش به همراه دارد، این تفاهمنامه عملیاتی می شود. در غیر این صورت، همان بیاعتمادی گذشته حتی تشدید خواهد شد و این تصمیم در نهایت به خود آمریکا بازمیگردد. اکنون در شرایطی قرار داریم که آمریکا باید به این جمعبندی واقعی برسد که جنگ برایش صرفاً خسارت محض است و باید به شروط مطرحشده ایران تن دهد. از سوی دیگر، کشورهای منطقه نیز بهویژه قطر، عربستان سعودی و امارات بر این مسئله پافشاری دارند و بهشدت تمایل دارند که جنگ دیگری در منطقه رخ ندهد، زیرا خودشان نیز در معرض خطر قرار میگیرند، با این حال، درباره آمریکا و شخص ترامپ باید گفت که اعتمادپذیری چندانی وجود ندارد و هر احتمالی ممکن است رخ دهد؛ اما ایران همچنان بر مواضع خود ایستاده است.
وی در پاسخ به این سوال که گفته میشود که روابط ایران با کشورهای همسایه در حاشیه خلیج فارس باید به وضعیت پیش از جنگ بازگردد. به نظر شما چنین اتفاقی خواهد افتاد یا ممکن است تحولات این جنگ باعث شود که روابط با همان روال گذشته ادامه پیدا نکند؟ تصریح کرد: ایران از ابتدای انقلاب تا امروز هیچگاه دست دوستی و همسایگی خود را از کشورهای همسایه دریغ نکرده است و همیشه دست دوستی به سمت آنها دراز کرده است. اما متأسفانه در بسیاری از موارد این کشورهای منطقه بودهاند که این دست دوستی را پس زدهاند. برخی از این کشورها در این توهم خیال اندیشی بودهاند و فکر میکنند که آمریکا میتواند امنیت آنها را تأمین کند؛ به همین دلیل هزینههای بسیار سنگینی صرف خرید تسلیحات کردهاند، انبارهای تسلیحاتی ایجاد کردهاند و حضور نظامی آمریکا را در منطقه تقویت کردهاند. در همین جنگ هم دیدیم که چه میزان پایگاه در اختیار آمریکا قرار دادند.
ایران همواره عامل ثبات و امنیت در منطقه بوده و هست
دستمالچیان ادامه داد: با این حال، تجربه نشان داده است که چنین رویکردی نهتنها امنیت آنها را تضمین نمیکند، بلکه خود پایگاهها و نیروهایی که برای تامین امنیت منطقه آمدهاند را هم در معرض ناامنی و خطر قرار دارند. به نظر میرسد اکنون تا حدی به این واقعیت رسیدهاند که اگر قرار است امنیت واقعی در منطقه برقرار شود، باید از طریق همکاری جمعی کشورهای منطقه باشد. ایران همواره عامل ثبات و امنیت در منطقه بوده و هست و دست خود را به سمت همسایگان دراز کرده است. لذا اولویتهای اول سیاست خارجی آن هم بر گسترش روابط با همسایگان تأکید دارد. اکنون این کشورها هستند که باید تصمیم بگیرند آیا میخواهند به سیاستهای گذشته خود ادامه دهند یا دست دوستی ایران را بپذیرند و برای ایجاد ثبات، آرامش و امنیت در منطقه همکاری کنند.
تصور میکردند که با چند ترور کشور دچار فروپاشی میشود
وی همچنین درباره پاسخ به این سوال که به نظر شما این توافق و آغاز مذاکرات از روز جمعه میتواند مقدمهای برای یک توافق بلندمدت باشد یا اینکه ترامپ در آینده بگوید که این توافق را قبول ندارد، گفت: آنچه رخ داده تا حد زیادی ناشی از یک اشتباه محاسباتی بزرگ از سوی آمریکا بوده است؛ اشتباهی که بر مبنای نادیده گرفتن قدرت بازدارندگی بسیار بالای نظامی، امنیتی و مردمی ایران شکل گرفت. تصور میکردند که با چند ترور، بهویژه ترور مقام معظم رهبری، کشور دچار فروپاشی میشود، اما این مسئله کاملاً نتیجه معکوس داد. همه اقشار مردم، حتی کسانی که مخالفتهایی با نظام داشتند، در نهایت با نوعی همراهی، همدلی و پویایی جان فدا درست کردند و وارد صحنه شدند و نشان دادند که ایران بهعنوان وطن در اولویت قرار دارد.
وی گفت: این جنگ باعث شد چنین اتحاد و همبستگیای شکل بگیرد و آثار آن را بیش از صد روز ست که در میادین و خیابانها میبینیم و حتی بسیاری از کسانی که در خارج از کشور بودند و پیشتر مواضع دیگری داشتند، بازگشتند و به اشتباه خود پی بردند. در چنین شرایطی که یک ملت یکپارچه و یک امت بهپاخواسته در برابر همه مشکلات ایستاده است و در مقابل بزرگترین ارتش دنیا با بهترین تجهیزات مقاومت میکند، به نظر میرسد تجربه تلخی که آمریکا و شخص ترامپ اکنون پیش روی خود دارند، مانع از آن شود که دوباره دست به چنین حماقتی بزنند. با این حال، اگر حماقت دیگری هم صورت گیرد، نتیجهای حتی سنگینتر از گذشته برای آنها به دنبال خواهد داشت.
وی گفت: در عین حال، کشورهای منطقه هم تلاش زیادی میکنند که با کمک پاکستان این آتشبس به سمت صلح و ثبات حرکت کند.
کشوری که تلاش کرده صلح و امنیت به منطقه بازگردد، از نظر ایران کنارگذاشتنی نیست
این دیپلمات پیشین درباره ادعای برخی از رسانهها، مبنی بر اینکه عمان از جمع میانجیگران کنار گذاشته شده است، گفت: کشوری که با وساطت چه گذشته و چه اکنون با حسن نیت تلاش کرده صلح و امنیت به منطقه بازگردد، از نظر ایران کنارگذاشتنی نیست. اینها بیشتر تلاشهایی از سوی دشمن و طرف مقابل است تا میان کشورهای دوست نوعی نفاق و تفرقه ایجاد کند.
وی تاکید کرد: رابطه ما با سلطنت عمان از ابتدای انقلاب تاکنون رابطهای خوب، باثبات و نمونه در میان کشورهای خلیج فارس بوده است. اکنون هم در مسئله تنگه هرمز شراکت راهبردی با عمان داریم که نتایج آن در آینده روشنتر خواهد شد. بنابراین عمان کشوری نیست که از سوی ما نادیده گرفته شود یا کنار گذاشته شود؛ در کنار ما بوده، هست و خواهد بود.
