امیدآفرینی کلیدواژه هنر امروز و لازمه همبستگی اجتماعی است
به همت مؤسسه کار و تأمین اجتماعی و انجمن ایرانی مطالعات فرهنگی و ارتباطات، یازدهمین نشست «همبستگی اجتماعی و دفاع ملی» با موضوع «فرهنگ، هنر و مقاومت ملی» سهشنبه در سالن آمفیتئاتر موزه هنرهای معاصر تهران و به صورت حضوری و مجازی برگزار شد.
به گزارش ایلنا به نقل از روابط عمومی موسسه کار و تامین اجتماعی علی میرفتاح، هنرمند و پژوهشگر هنرهای تجسمی، در این نشست با اشاره به نقش ادبیات عامیانه در روایت جنگ گفت: در تاریخ ادبیات عامیانه شخصیتی به نام ترسوسی داریم که در زمان جنگ سلجوقیان داستانهایی روایت میکرد و به سربازان روحیه میداد. یکی از این آثار دارابنامه است که بیشترین تمرکز را بر مفهوم ایران دارد. همچنین آثاری چون ابومسلمنامه نیز از این دست هستند.
وی بیان کرد: فردوسی، حافظ، سعدی و مولانا آنقدر بزرگاند که بسیاری از شاعران و نویسندگان دیگر زیر سایه آنان دیده نمیشوند. ما شاهکارهایی درباره جنگ داریم که کمتر شناخته شدهاند. اما امروز به اسم کوبیدن ایدئولوژی، آرمانگرایی را از بین بردهایم و در عوض نهیلیسم را ترویج دادهایم. این در حالی است که در شرایط خطر، جامعه بیش از هر چیز نیازمند آرمانگرایی است.
میرفتاح با انتقاد از سطحینگری رسانهها افزود: کارکرد رسانه این است که با تکرار خبر مرگ و جنگ، آن را عادی کند. وظیفه ما این است که این اخبار را به ادبیات تبدیل کنیم تا در حافظه جمعی حک شود. ما ادبیات درستی درباره انقلاب ۵۷ و جنگ تحمیلی نداریم و این خطا نباید درباره جنگ اخیر تکرار شود. ادبیات مقاومت باید تولید شود و هنری خلق گردد که صرفاً ادا و نمایش نباشد.
وی تأکید کرد: اگر در سطح رسانه بمانیم، تنها ادبیات حوصلهسربر تولید خواهیم کرد. تبلیغات بیش از حد نیز ارزش واقعی افراد و وقایع را از بین میبرد. آنچه نیاز داریم، خلق آثار ماندگار است نه تولیدات گذرا.
در ادامه بهروز شعیبی، کارگردان و بازیگر سینما، با اشاره به ظرفیتهای هنر سینما در بازنمایی جنگ اظهار کرد: من احساس میکنم همه ما یک خواب مشترک دیدهایم و این خواب در هنر تجلی پیدا میکند. سینما میتواند احساسات جمعی را به سطحی متعالی برساند.
وی با اشاره به سخنی از هیچکاک گفت: همانطور که او سینمای دلهره را دوست داشت چون مخاطب در فضایی امن دلهره را تجربه میکند، ما نیز باید بدانیم چه احساسی را میخواهیم در فضایی امن به مخاطب منتقل کنیم.
شعیبی افزود: نباید فراموش کنیم که بخشی از جامعهای که در التهاب جنگ است، خود هنرمندان و فیلمسازان هستند. یکی از کارهای مهم فرهنگ و هنر این است که کلیدواژهها را پرورش دهد و بر آنها تمرکز کند. ما باید گفتوگو کنیم تا کلیدواژههای امید، مقاومت و انسجام ملی در ناخودآگاه مردم نهادینه شوند.
وی ادامه داد: رسانهها نیز باید جریانسازی کنند تا نیازهای امروز جامعه بازتاب یابد. جریانسازی فرهنگی در ناخودآگاه مردم اثر میگذارد. من در تجربه فیلمسازی آموختهام که امید با حضور یک انسان و یک اندیشه خوب میتواند منشأ اتفاقات مثبت شود. امیدآفرینی مهمترین کلیدواژهای است که باید در هنر امروز ما برجسته شود.