سیا هشدار داد، ترامپ گوش نداد؛ روایت تازه از بحران ایران
یک گزارش تحلیلی از اندیشکده معتبر «رویال یونایتد سرویسز» (RUSI) پرده از اختلافات عمیق میان دستگاه اطلاعاتی آمریکا و دولت دونالد ترامپ در پرونده ایران برداشته است؛ اختلافی که به گفته تحلیلگران، باعث نادیده گرفته شدن هشدارهای اطلاعاتی، تشدید اشتباهات راهبردی واشنگتن و غلبه نگاه سیاسی بر واقعیتهای میدانی شده است.
به گزارش ایلنا به نقل از الجزیره، در حالی که دولت آمریکا تلاش میکرد عملیات نظامی علیه ایران را «موفق» و «بازدارنده» جلوه دهد، گزارشهای تازه نشان میدهد بخش مهمی از جامعه اطلاعاتی آمریکا از ابتدا نسبت به محاسبات خوشبینانه کاخ سفید بدبین بوده و درباره پیامدهای جنگ هشدار داده بود.
دو پژوهشگر اندیشکده امنیتی و دفاعی «RUSI» در گزارشی تحلیلی با بررسی پشتپرده تصمیمات واشنگتن در قبال ایران، تأکید کردهاند که با وجود برتری اطلاعاتی آمریکا و اسرائیل، دستگاه اطلاعاتی این کشور عملاً نفوذ اندکی بر تصمیمسازیهای کاخ سفید داشته است.
این گزارش میگوید سازمانهای اطلاعاتی آمریکا و اسرائیل طی سالهای اخیر از طریق شبکههای انسانی و ابزارهای فنی، اشراف اطلاعاتی گستردهای بر ایران ایجاد کرده بودند و همین موضوع در عملیات موسوم به «خشم حماسی» و حملات بعدی نمود پیدا کرد؛ اما این برتری اطلاعاتی نتوانست مانع تصمیمات شتابزده و سیاسی دولت ترامپ شود.
بر اساس این تحلیل، مقامات اطلاعاتی آمریکا پیش از حملات هشدار داده بودند که حذف رهبر ایران یا تلاش برای تغییر نظام، نهتنها به فروپاشی سریع منجر نمیشود، بلکه ممکن است ساختار قدرت در ایران را رادیکالتر و منسجمتر کند.
گزارشها حاکی است جان رتکلیف، رئیس سازمان سیا، سناریوهای مربوط به تغییر نظام در ایران را «غیرواقعی و مضحک» توصیف کرده بود، اما حلقه نزدیک به ترامپ تحت تأثیر «خوشبینی افراطی» تصور میکرد ضربه به رأس حاکمیت ایران میتواند زمینه پیروزی سریع آمریکا را فراهم کند.
تحلیلگران RUSI معتقدند ترامپ بیش از آنکه به ارزیابی نهادهای اطلاعاتی تکیه کند، بر غریزه شخصی، حلقه محدود مشاوران وفادار و برداشتهای سیاسی خود اتکا داشت؛ مسئلهای که باعث انزوای تدریجی مقامات اطلاعاتی و بیاثر شدن هشدارهای آنان شد.
در بخش دیگری از این گزارش آمده است که نادیده گرفتن برآوردهای اطلاعاتی، به اشتباهات مهم نظامی و سیاسی آمریکا در جنگ منجر شد؛ از جمله بیتوجهی به تهدیدات ایران در خلیجفارس، عدم استقرار سامانههای دفاعی کافی و غافلگیری واشنگتن از سطح پاسخ ایران و متحدانش در منطقه.
این گزارش همچنین به اسناد اطلاعاتی فاششده در سال ۲۰۲۵ اشاره میکند که نشان میداد حملات آمریکا و اسرائیل، برنامه هستهای ایران را تنها برای چند ماه به تأخیر انداخته و برخلاف ادعاهای کاخ سفید، دستاورد راهبردی تعیینکنندهای نداشته است.
طبق این ارزیابیها، ایران نه در آستانه ساخت سلاح هستهای بوده و نه تا سال ۲۰۳۵ توان دستیابی به موشک قارهپیما را داشته؛ موضوعی که با روایت رسمی دولت ترامپ در تضاد آشکار قرار داشت.
در همین چارچوب، گزارش تأکید میکند که برخی مقامهای اطلاعاتی آمریکا بهدلیل مخالفت با روایت سیاسی دولت، عملاً کنار گذاشته شدند. از جمله «جفری کروس» مدیر سازمان اطلاعات دفاعی آمریکا که پس از انتشار ارزیابیهای متفاوت با مواضع کاخ سفید، از سمت خود برکنار شد.
نویسندگان این تحلیل در جمعبندی خود هشدار دادهاند که ادامه بیاعتنایی سیاستمداران آمریکایی به ارزیابیهای حرفهای نهادهای اطلاعاتی، در کنار تداوم جنگ قدرت و درز اطلاعات محرمانه در واشنگتن، میتواند در آینده به تهدیدی جدی برای امنیت ملی آمریکا تبدیل شود.
