شمارش معکوس برای۱۲ آبان؛ آیا میانجیگری قطر بنبست جنگ ایران را میشکند؟
قطر برای نزدیک کردن مواضع ایران و آمریکا، اجرای مجموعهای از اقدامات اعتمادساز طی هفت روز را پیشنهاد کرده است؛ طرحی که به نوشته ارمنیوز با مخالفت تهران روبهرو شده و ایران در مقابل، لغو محاصره دریایی و آزادسازی داراییهای خود را مطالبه کرده است.
به گزارش ایلنا به نقل از پایگاه خبری «ارمنیوز»، یک منبع نزدیک به کاخ سفید اعلام کرد ایران در حال بررسی پیشنهادهای آمریکا برای پایان دادن به جنگ است و همزمان تبادل پیامها از طریق میانجیگری قطر ادامه دارد؛ تلاشهایی که با وجود اختلافنظرهای جدی درباره برنامه هستهای و وضعیت تردد دریایی در تنگه هرمز، نشاندهنده تمایل دو طرف به باز نگه داشتن مسیر دیپلماسی است.
این منبع گفت تهران کمیتههای تخصصی برای بررسی پیشنهادهای آمریکا و ارزیابی پیامدهای آنها در پرونده هستهای و ترتیبات امنیتی تشکیل داده است. در همین حال، میانجیگران تلاش میکنند درباره اقدامات لازم برای ورود به مذاکرات گستردهتر، مواضع دو طرف را به یکدیگر نزدیک کنند.
به گفته این منبع، هیئت ایرانی مستقر در دوحه بر دریافت تضمینهای ملموس برای توقف دائمی و کامل جنگ و جلوگیری از ازسرگیری حملات نظامی پس از هرگونه توافق احتمالی تأکید دارد. تهران نمیخواهد بدون دریافت تعهدات متقابل از واشنگتن، درباره تنگه هرمز یا برنامه هستهای خود امتیازی بدهد.
اختلاف دو طرف تنها به محتوای توافق احتمالی محدود نمیشود، بلکه درباره ترتیب اجرای تعهدات نیز اختلافنظر وجود دارد. ایران خواستار آن است که توقف عملیات نظامی، رفع محدودیتهای دریایی و کاهش تحریمها پیش از ورود به جزئیات پرونده هستهای در دستور کار قرار گیرد.
این منبع همچنین با اشاره به افزایش فشارهای اقتصادی ناشی از اختلال در تردد دریایی و افزایش قیمت انرژی، نزدیک شدن انتخابات میاندورهای آمریکا در سوم نوامبر (۱۲ آبان) را از عوامل تأثیرگذار بر روند تحولات دانست و گفت دولت دونالد ترامپ در پی ارزیابی امکان دستیابی به تفاهم سیاسی پیش از گسترش پیامدهای جنگ است.
بر اساس این گزارش، مذاکرهکنندگان ایرانی روز شنبه ۳۱ اکتبر (۹ آبان) پس از بیش از ۱۲ ساعت رایزنی در تهران، با میانجیگران قطری در دوحه دیدار کردند. قطر پیشنهاد اجرای مجموعهای از اقدامات اعتمادساز طی هفت روز را مطرح کرده بود، اما تهران این طرح را کافی ندانست و در مقابل، خواستار لغو محاصره دریایی بنادر ایران، آزادسازی داراییهای مسدودشده و تعیین تکلیف ترتیبات کشتیرانی در تنگه هرمز پیش از بازگشایی آن شد.
در همین حال، مارکو روبیو، وزیر خارجه آمریکا، اعلام کرد واشنگتن همچنان راهحل دیپلماتیک را ترجیح میدهد، اما همه گزینهها، از جمله اقدام نظامی، همچنان روی میز است.
وی تأکید کرد دونالد ترامپ هنوز ضربالاجل مشخصی برای مذاکرات تعیین نکرده و تصمیمی نیز درباره حملات نظامی جدید به ایران نگرفته است. روبیو همچنین مدعی شد آمریکا اجازه نخواهد داد ایران به سلاح هستهای دست یابد و در صورت لزوم، توانایی نظامی لازم برای تحقق اهداف خود را در اختیار دارد.
وزیر خارجه آمریکا در عین حال بر ضرورت تضمین آزادی کشتیرانی در تنگه هرمز و بابالمندب تأکید کرد و مدعی شد مسئولیت اصلی تأمین امنیت مسیرهای دریایی همچنان بر دوش واشنگتن قرار دارد.