بهرهبرداری کییف از بحران منطقه؛ زلنسکی به دنبال نفوذ در حیاط خلوت روسیه
در حالی که با آغاز درگیریهای آمریکا و رژیم صهیونیستی علیه ایران، بسیاری از تحلیلگران انتظار داشتند مسکو از این بحران بیشترین سود را ببرد، اکنون برخی مقامات و ناظران اوکراینی مدعیاند که کییف توانسته با تحرکات دیپلماتیک هدفمند، دستاوردهایی در خاورمیانه بهدست آورد؛ منطقهای که تا همین اواخر بهعنوان حوزه نفوذ روسیه تلقی میشد.
به گزارش ایلنا به نقل از رایالیوم، افزایش قیمت نفت، درگیر شدن واشنگتن در بحران خاورمیانه و نیاز ناگهانی کشورهای منطقه به سامانههای پدافند هوایی غربی، در ظاهر میتوانست به نفع تداوم عملیات نظامی روسیه در اوکراین تمام شود. با این حال، مقامات کییف تلاش کردهاند این شرایط را به فرصتی برای خود تبدیل کنند.
در همین راستا، ولودیمیر زلنسکی، رئیسجمهور اوکراین با انجام سلسله سفرهایی به کشورهای عربی از جمله عربستان، امارات، قطر، اردن و سوریه، سعی کرده چهرهای جدید از اوکراین بهعنوان تأمینکننده خدمات امنیتی ارائه دهد. به گفته تحلیلگران اوکراینی، این کشور که در سال ۲۰۲۲ بهشدت وابسته به کمکهای نظامی غرب بود، اکنون تلاش دارد خود را بهعنوان صادرکننده تجربههای نظامی، بهویژه در حوزه پهپادها و مقابله با آنها معرفی کند.
گزارشها حاکی است که گسترش استفاده از پهپادها در میدانهای نبرد، اهمیت بسیاری از تسلیحات سنتی را کاهش داده و شرکتهای کوچک دفاعی اوکراین را به بازیگرانی قابل توجه در حوزه جنگهای نوین تبدیل کرده است. اوکراین مدعی است که توانسته روزانه صدها پهپاد ساخت ایران را که توسط روسیه استفاده میشود، رهگیری یا خنثی کند.
در پی افزایش تنشها در منطقه، کییف اعلام کرده بیش از ۲۰۰ کارشناس مقابله با پهپاد را به چند کشور خاورمیانه اعزام کرده است. وزیر خارجه اوکراین نیز مدعی شده که روسیه از گسترش روابط کییف با کشورهای خلیجفارس «بهشدت ناراضی» است و به همین دلیل به انتشار اخبار و اطلاعات نادرست برای تضعیف این روند روی آورده است.
با این حال، برخی تحلیلگران معتقدند که این تحرکات بیش از آنکه دستاورد ملموس داشته باشد، جنبه تبلیغاتی دارد. به گفته آنان، هنوز مشخص نیست که این روابط جدید تا چه اندازه به قراردادهای واقعی و منافع اقتصادی برای اوکراین منجر خواهد شد.
از سوی دیگر، کشورهای منطقه تاکنون موضع روشنی علیه روسیه اتخاذ نکردهاند و عمدتا تلاش کردهاند روابط خود را با هر دو طرف حفظ کنند. این کشورها حتی در برخی موارد نقش میانجی را ایفا کرده و میزبان مذاکرات یا اقدامات انساندوستانه بودهاند.
در همین زمینه، برخی دیپلماتهای سابق اوکراین نیز با احتیاط به این روند نگاه میکنند و تأکید دارند که هنوز برای صحبت از یک «تحول اساسی» زود است. به اعتقاد آنان، این اقدامات تنها گامهای اولیه محسوب میشود و در صورت تداوم، شاید در ماههای آینده به قراردادهای بلندمدت و چند میلیارد دلاری منجر شود.
به نظر میرسد کییف تلاش دارد از فضای پیچیده و پرتنش خاورمیانه برای تقویت جایگاه خود بهره ببرد، هرچند موفقیت نهایی این رویکرد همچنان در هالهای از ابهام قرار دارد.