بحران فرش دستباف چهارمحال و بختیاری؛ از ۳۵ هزار بافنده تنها ۱۰ هزار نفر فعال هستند

به گزارش خبرنگار ایلنا، فرش دستباف چهارمحال و بختیاری با نام «فرش بختیاری» شهرتی جهانی دارد اما قالیبافان این استان با مشکلات جدی و گره‌های کوری دست و پنجه نرم می‌کنند که این هنر-صنعت را با رکود و چالش‌های فراوانی روبرو کرده است.ا گرچه فرش چهارمحال و بختیاری همچنان یکی از ارزشمندترین صنایع‌دستی ایران محسوب می‌شود، قالیبافان برای بقای این هنر اصیل با مشکلات متعددی از رکود بازار و افزایش هزینه‌ها گرفته تا نبود بیمه و حمایت دسته‌وپنجه نرم می‌کنند. برای نجات این صنعت، نیاز به عزمی جدی برای رفع موانع صادراتی، حمایت مالی و بیمه‌ای از بافندگان، و ایجاد انگیزه در نسل جوان است.

 مازیار کبیری چالشتری در گفت و گو با خبرنگار ایلنا اظهار داشت: قالی این استان زمانی زینت‌بخش کاخ‌ها و موزه‌های جهان بود، آوازه جهانی فرش چهارمحال و بختیاری مرهون طرح‌های اصیل، رنگرزی گیاهی و کیفیت بالای بافت است، اما امروز رکود بازارهای صادراتی، تحریم‌ها و مشکلات نقل‌وانتقال مالی، سهم ایران از بازار جهانی را کاهش داده و رقبای خارجی جایگزین شده‌اند.

وی تصریح کرد:  آینده این هنرصنعت چند هزار ساله به دلیل خروج تدریجی نیروهای متخصص و استقبال نکردن نسل جوان، در هاله‌ای از ابهام قرار گرفته است.

کبیری چالشتری  با اشاره به اینکه اغلب بافندگان استان، زنان خانه‌داری هستند که به‌صورت انفرادی و در کنار کار اصلی خود قالی می‌بافند افزود: این افراد به دلیل هزینه‌های بالا، معمولاً مواد اولیه مرغوب تهیه نمی‌کنند و ترجیح می‌دهند فرش‌های کوچک‌ پارچه را سریع‌تر ببافند تا به فروش برسانند، که این موضوع نه تنها سودی برای آنها ندارد، بلکه کیفیت محصول نهایی را نیز پایین می‌آورد.

رییس انجمن تولیدکنندگان و صادرکنندگان فرش دستباف اتاق بازرگانی چهارمحال و بختیاری گفت: بیمه قالی‌بافان مهم‌ترین مطالبه جامعه فرش دستباف است  محدودیت پوشش بیمه‌ای و قطع یا تمدید نشدن بیمه بسیاری از بافندگان، از دغدغه‌های اصلی فعالان این صنعت است. 

وی خاطر نشان کرد:  فرش دستباف صرفاً یک کالای تجاری نیست بلکه بخشی از هویت و فرهنگ ایران‌زمین است.

وی خواستار حمایت جدی دولت، تسهیل فرآیندهای صادراتی، رفع موانع بیمه‌ای و تأمین سرمایه در گردش تولیدکنندگان شد.

کبیری چالشتری رکود بازار و کاهش صادرات،  نابسامانی اقتصادی و افزایش هزینه‌ها، مشکل بیمه تامین اجتماعی، عدم تمایل نسل جوان، کمبود مواد اولیه و سرمایه در گردش،  مشکلات آموزشی، بهداشتی و زیرساختی، کمبود آموزش‌های به‌روز، نبود امکانات بهداشتی و درمانی در روستاها و نبود زیرساخت‌های لازم را از مهم ترین مشکلات قالی بافان بیان کرد.

وی با اشاره به فراهم شدن امکان صادرات فرش دستباف از طریق گمرک استان گفت: با پی‌گیری‌های انجام‌شده، این ظرفیت فعال شده است، اما مشکلاتی نظیر رفع تعهدات ارزی، بازگشت سرمایه و اختلال در بازارهای حوزه خلیج فارس بر اثر رویدادهای اخیر، صادرات را با مانع روبه‌رو کرده است.

کبیری چالشتری در پایان با اشاره به  تشکیل کمیته یا شورای فنی نظارت و بازرسی با مشارکت انجمن تولیدکنندگان و اداره‌کل استاندارد اظهارداشت: هدف، تدوین شیوه‌نامه جدید برای کنترل کیفی مواد اولیه، درجه‌بندی فروشگاه‌ها و جلوگیری از عرضه مواد نامرغوب است تا کیفیت فرش دستباف چهارمحال و بختیاری به جایگاه واقعی خود بازگردد و بتوان از تخلف و تقلب در این حوزه جلوگیری کرد.