دو هفته نفسگیر؛ ایران محتاطانه وارد مذاکرات با آمریکا میشود
پس از حدود ۴۰ روز جنگ، اعلام برقراری آتشبس موقت میان ایران و آمریکا، در شرایطی که جنگ در روزهای پایانی به مرحلهای حساس و خطرناک از جمله هدف قرار دادن زیرساختهای حیاتی رسیده بود، پرسشهای جدی درباره دلایل این توافق، میزان پایداری آن و احتمال تبدیل شدنش به پایان جنگ مطرح کرده است.
به گزارش ایلنا به نقل از الاخبار، جنگی که از ۲۸ فوریه با مشارکت آمریکا و رژیم صهیونیستی علیه ایران آغاز شد، اگرچه خسارات قابل توجهی به جمهوری اسلامی ایران وارد کرد، اما شواهد موجود نشان میدهد این جنگ نتوانست «معادله راهبردی» را تغییر دهد. بلکه بهمرور زمان، به نوعی باتلاق برای آغازگران آن تبدیل شد. برخلاف پیشبینیهای واشنگتن و تلآویو، ترور مقامات سیاسی، نظامی و امنیتی ایران نهتنها موجب فروپاشی نظام نشد، بلکه به افزایش انسجام داخلی در برابر تهدید خارجی انجامید.
از سوی دیگر، با وجود حملات گسترده به تأسیسات و پایگاههای نظامی ایران و ادعاهای مکرر مقامات آمریکایی و صهیونیستی درباره تضعیف توان نظامی ایران، حملات موشکی و پهپادی جمهوری اسلامی به اراضی اشغالی و نیز برخی کشورهای همپیمان آمریکا در منطقه تا آخرین ساعات جنگ ادامه یافت. افزون بر این، طولانی شدن درگیریها چالشهای جدیدی از جمله تهدید به بستن تنگه هرمز را به همراه داشت که پیامدهای اقتصادی گستردهای در سطح جهانی ایجاد کرده و فشار مضاعفی بر آمریکا وارد کرد.
در چنین شرایطی، هدف اصلی ایران طی این ۴۰ روز، نخست دفاع همهجانبه در برابر تجاوز و دوم ایجاد یک بازدارندگی مؤثر برای آینده بود؛ بهگونهای که گزینه جنگ برای آمریکا و رژیم صهیونیستی به گزینهای پرهزینه و دشوار تبدیل شود. در این چارچوب، راهبرد «جنگ منطقهای» شامل وارد کردن ضربات به متحدان آمریکا، تهدید مسیرهای حیاتی انرژی و تحمیل هزینههای اقتصادی، بهعنوان ابزار کلیدی در جهت تقویت بازدارندگی و مقابله با پروژه تغییر نظم امنیتی منطقه و تضعیف محور مقاومت بهکار گرفته شد.
ورود محتاطانه به مسیر مذاکره
در دو هفته اخیر، بهویژه پس از ارائه پیشنهاد ۱۵ بندی دولت ترامپ به ایران از طریق پاکستان، نشانههایی از تغییر ارزیابی در واشنگتن و تلاش برای خروج از بنبست جنگ نمایان شد. این مسئله زمینهساز آغاز یک مسیر دیپلماتیک پیچیده در بحبوحه جنگ و با میانجیگری پاکستان شد. با وجود بیاعتمادی عمیق تهران نسبت به مذاکرات با آمریکا، ایران با احتیاط وارد این روند شد و پس از چند دور تبادل پیام، پیشنهاد ۱۰ بندی خود را در پاسخ ارائه داد.
اگرچه جمهوری اسلامی ایران از ابتدا با «آتشبس موقت» موافق نبود و بر «پایان کامل جنگ» و «تضمین عدم تکرار تجاوز» تأکید داشت، اما در نهایت با آتشبس دو هفتهای موافقت کرد. به نظر میرسد این تصمیم با هدف ایجاد یک فرصت زمانی برای ارزیابی تغییر رویکرد آمریکا و نیز نگرانی از تشدید حملات به زیرساختهای حیاتی در روزهای پایانی جنگ اتخاذ شده است.
در همین راستا، اظهارات سید عباس عراقچی، وزیر امور خارجه ایران، که بامداد روز گذشته منتشر شد، تصویری روشنتر از روند مذاکرات ارائه میدهد. وی از درخواست آمریکا برای مذاکره بر اساس پیشنهاد ۱۵ بندی و همچنین پذیرش کلیات پیشنهاد ۱۰ بندی ایران از سوی رئیسجمهور آمریکا خبر داد. بازنشر اظهارات مرتبط از سوی رئیسجمهور آمریکا نیز نشانهای از پذیرش روایت رسمی ایران تلقی میشود.
بر اساس این گزارش، دو طرح پیشنهادی ایران و آمریکا قرار است مبنای مذاکراتی قرار گیرد که بهزودی در پاکستان برگزار خواهد شد؛ مذاکراتی که آینده آن همچنان در هالهای از ابهام قرار دارد و به تحولات میدانی و سیاسی پیشرو وابسته است.
