سرخوردگی در آمریکا؛ جنگها اینگونه پیش نمیروند
با وجود ادعای مقامات آمریکایی مبنی بر تحقق اهداف جنگ علیه ایران، شواهد میدانی و تحلیلهای رسانهای نشان میدهد آنچه رخ داده، بیش از آنکه یک پیروزی نظامی باشد، خروجی سیاسی از یک بنبست پیچیده بوده است. آتشبس اخیر نیز بیش از هر چیز، محدودیت قدرت آمریکا و ناتوانی آن در تحمیل نتایج قاطع را آشکار کرده است.
به گزارش ایلنا به نقل از الاخبار، در حالیکه پیت هگست، وزیر جنگ آمریکا، از تحقق اهداف نظامی سخن گفته، بسیاری از ناظران معتقدند دونالد ترامپ صرفا به دنبال یافتن راهی برای خروج از جنگی بوده که نشان داد با تهدیدات رسانهای و موجی از اظهارات تند در شبکههای اجتماعی قابل پیشبرد نیست. در همین راستا، روزنامه واشنگتنپست در گزارشی مدعی شده است: با وجود ادعای واشنگتن درباره جلوگیری از دستیابی ایران به سلاح هستهای، تهران همچنان ذخایر اورانیوم غنیشده خود را حفظ کرده و حاضر به واگذاری آن نشده است.
همچنین، بازگشایی تنگه هرمز که پیش از آغاز جنگ نیز عملا باز بود، اکنون بهعنوان «دستاورد» معرفی میشود، در حالیکه کاخ سفید دیگر از مطالبات پیشین خود، از جمله «تسلیم بیقید و شرط» ایران یا تغییر نظام سیاسی آن سخنی به میان نمیآورد. این تغییر لحن، نشانهای از عقبنشینی تدریجی واشنگتن ارزیابی میشود.
در همین حال، جو کنت، مشاور سابق ترامپ، تأکید کرده است که هیچ راهحل نظامی برای این بحران وجود ندارد و اقدامات نظامی تنها به تقویت ایران و بیثباتی بیشتر منطقه منجر شده است. از سوی دیگر، بخشی از حامیان ترامپ و همچنین جریانهای تندرو نیز از تصمیم او برای پذیرش آتشبس انتقاد کردهاند. برخی تحلیلگران محافظهکار این اقدام را فرصتی برای ایران دانستهاند تا توان نظامی خود را بازسازی کرده و برای مرحله بعدی آماده شود.
همزمان با اعلام آتشبس، میزان محبوبیت ترامپ نیز به کمتر از ۴۰ درصد کاهش یافته است؛ رقمی که پایینترین سطح در دوره دوم ریاستجمهوری او محسوب میشود. این کاهش محبوبیت، بازتابی از نارضایتی عمومی نسبت به مدیریت جنگ ارزیابی میشود.
نشریه «تایم» نیز با اشاره به الگوی رفتاری ترامپ، این تصمیم را در چارچوب رویکردی توصیف کرده که ابتدا با تهدیدهای شدید آغاز شده و سپس تحت فشار واقعیتها تعدیل میشود. به گزارش فایننشال تایمز نیز، آمریکا بهطور جدی به دنبال توافقی موقت بوده تا از تشدید درگیریها جلوگیری کند و همزمان، امکان عبور و مرور در تنگه هرمز را حفظ نماید.
در عین حال، برخی تحلیلگران غربی هشدار دادهاند که ممکن است آمریکا در نهایت در موقعیتی ضعیفتر از قبل از جنگ قرار گیرد. نیویورکتایمز ضمن اشاره به برخی دستاوردهای تاکتیکی، تأکید کرده که مسائل اصلی از جمله برنامه هستهای ایران همچنان حلنشده باقی مانده است. همچنین توان ایران در تأثیرگذاری بر تنگه هرمز و تهدید زیرساختهای حیاتی منطقه، نگرانیهایی جدی برای متحدان آمریکا در خلیجفارس ایجاد کرده است.
از سوی دیگر، اختلاف در داخل آمریکا نیز تشدید شده و حتی برخی چهرههای نزدیک به ترامپ، وی را به نقض وعده خود مبنی بر عدم ورود به جنگهای بینتیجه در خاورمیانه متهم کردهاند. در همین حال، تحلیلگران تأکید دارند که توان ایران در ادامه یک جنگ نامتقارن و حفظ ظرفیتهای راهبردی، محاسبات واشنگتن را با چالش جدی مواجه کرده است.
در مجموع، به نظر میرسد آتشبس اخیر نه پایان بحران، بلکه مرحلهای موقت در یک تقابل پیچیده است؛ تقابلی که میتواند در صورت عدم حل ریشهای اختلافات، به شکلهای دیگری ادامه یابد و حتی موقعیت آمریکا را نسبت به پیش از آغاز جنگ، تضعیف کند.
