تاکید طرفین کارگری و کارفرمایی بر ضرورت درمان ضربتی بحران بیکاری پساجنگ

 به گزارش خبرنگار ایلنا، نشست تخصصی تشکل‌های کارگری و کارفرمایی به مناسبت هفته کارگر با موضوع دغدغه‌های شرکای اجتماعی و تاب آوری تولید با حضور دبیرکل خانه کارگر، رئیس اتحادیه پیشکسوتان کارگری و عضو کمیته مزد، تعدادی از اعضای هیات امنا و رئیس هیات مدیره سازمان تامین اجتماعی و رئیس کمیسیون تامین اجتماعی اتاق بازرگانی ایران و نماینده کانون عالی انجمن صنفی کارفرمایی کشور در محل سندیکای شرکت‌های ساختمانی برگزار شد. 

در ابتدای این نشست، علیرضا محجوب، دبیرکل خانه کارگر بیان کرد: گفتگوی اجتماعی می‌تواند دو جانبه و سه جانبه باشد. بیشتر گفتگوهای ما دوجانبه بوده است. شاید این گفتگوهای اجتماعی دوجانبه برای ما آسان‌تر بوده است. 

وی افزود: گفتگوی اجتماعی به شکل قانونی فقط در شورای عالی کار رخ می‌دهد و امروز ما گفتگوی نمادین و با هدف تفاهم در این مکان داریم. ما مهمترین موضوع و دغدغه برای گفتگو را شرایط پس از جنگ می‌دانیم و با فرض عدم تکرار جنگ صحبت می‌کنیم. 

او افزود: ما در حوزه پتروشیمی، برق و فولاد در جنگ صدمات جدی دیدیم. ۱۳۵ هزار شغل به صورت مستقیم در این جنگ به همراه صنایع داروسازی آسیب دیده، از بین رفت. در شرایطی که فولاد مبارکه حدود یک میلیون شغل را در حاشیه و نتیجه خود ایجاد می‌کند، شرایط اشتغال بسیار دشوار می‌شود‌.

محجوب تاکید کرد: در بسیاری از صنایع سطوح میانی و بالا گفته شده که با نصف دستمزد به کار برگردید. شرایط چندان مطلوب نیست و گزارش تامین اجتماعی نشان می‌دهد که حتی در جنگ قبلی نیز فشار زیادی بر بازار کار آمده است. فقط بعد از جنگ دوازده روزه یک میلیون نفر از بازار کار خارج شدند و تنها ۳۰۰ هزار نفر آن‌ها بعدا به بازار کار رسمی برگشتند.طبق این آمار نزدیک به ۲۰۰ هزار نفر جدید به متقاضیان بیمه بیکاری اضافه شده است.

دبیرکل خانه کارگر گفت: شروع بحران اقتصادی فعلی توفانی خواهد بود و تازه موج رشد قیمت‌ها شروع شده است. سفره‌ها در حال تهدید شدن هستند. درباره سبد کالا وزارت کار و شخص آقای میدری جلوی فشار را با طرح کالابرگ گرفت اما وضعیت فعلی در حوزه قیمتی همه چیز را خنثی کرد. ما پیش‌بینی رشد سه رقمی تورم را داشتیم و سبد مواد غذایی حرکت تورمی پیچیده‌ای خواهد داشت. این درحالی است که سهم بالای درآمد خانوار به مواد غذایی اختصاص پیدا می‌کند. 

این عضو هیات امنای سازمان تامین اجتماعی تاکید کرد: ما باید در بحث و گفتگو با شرکای اجتماعی پیشنهادات خود را یکپارچه کرده و در چهارچوب یک بیانیه یا صورتجلسه مشترک، به دولت ارائه دهیم.

 در ادامه این نشست، حسین کمالی (عضو شورای مرکزی خانه کارگر و دبیرکل حزب اسلامی کار و وزیر اسبق کار) گفت: ما قبل از جنگ نیز اقتصادی با مشکلات بسیار فراوان داشتیم. ما معیارهای درستی را در اقتصاد مورد توجه قرار ندادیم. نه کارفرما سود خوب می‌گیرد، نه دولت خوب مالیات می‌گیرد و نه کارگر خوب مزد دریافت می‌کند. این یعنی این اقتصاد نشتی دارد. اگر کل دارایی‌های دنیا وارد این اقتصاد شود، باز هم منابع را هدر داده‌ایم. 

کمالی گفت: ما آمایش سرزمینی درستی هنوز از هیچ بخش از کشور در جغرافیای خود نداریم. یعنی نمی‌دانیم کجا چه داریم و چه نداریم. نیروی انسانی خود را نیز به طریق اولی مورد شناخت قرار ندادیم. تا این شیوه کار تغییر نکند، جامعه دگرگون نخواهد شد. 

دبیرکل حزب اسلامی کار گفت: بسیاری از ماشین آلات، فنون و آموزش‌ها در خدمت صنایع کارفرمایان ما نیز قرار ندارند. از طرفی کارگر بخور و نمیر زندگی می‌کند و کارفرما نیز تنها برای بقا می‌جنگد. ما یک بازنگری اساسی نیاز داریم. سازمان تامین اجتماعی نیز درباره بسیاری از شرکت‌های پلتفرمی هنوز قانونی ندارد. بسیاری از مشاغل قدیم از بین می‌رود و مشاغل جدی شکل ‌می‌گیرد. دولت در این تحولات چه می‌کند؟ 

وی تصریح کرد: برای اینکه در پساجنگ بتوانیم نفس بکشیم، با مجادله بر سر درصد افزایش مزد یا درگیری سر منابع سازمان تأمین اجتماعی و بدهی دولت به آن، به جایی نمی‌رسیم. اگر ریل را عوض کنیم، شانس نجات را خواهیم داشت. 

کمالی بیان کرد: روزی به آقای خاتمی گفتم که سیاست‌های فرهنگی و اقتصادی و اجتماعی ما تماما غلط است. ما کار دیو وارانه‌کار را می‌کنیم. هرکاری که می‌کنیم، اگر برعکس شود، درست می‌شود. ما حتی اگر در بسیاری از موارد از کشورهای دنیا تقلید هم می‌کردیم، موفق‌تر از اکنون بودیم. بلاتکلیفی در اقتصاد بدترین چیز است و اول باید این بلاتکلیفی اقتصادی رفع شود.

 در ادامه این نشست، مرتضی لطفی، رئیس هیات مدیره سازمان تامین اجتماعی بیان کرد: ما در شرایط عادی ۵۰۰ هزار میلیارد تومان کسری خواهیم داشت. ما درباره بیمه بیکاری برای ۱۴۸ هزار نفر حدود ۹۰ هزار میلیارد تومان نیاز داشتیم که امروز متقاضیان بیمه بیکاری احتمالا با وضعیت صنایع به ۵۰۰ هزار نفر برسد. اگر جنگ ادامه پیدا کند، این وضعیت کسری بسیار پیچیده‌تر خواهد شد. 

وی افزود: حضور کارفرمایان در تعامل بیشتر با تأمین اجتماعی در بهبود وضعیت موثر است. باتوجه به شوک تقاضای بیمه بیکاری، با کسر منابع قابل توجه مواجهیم. ما اکثریت حداقل بگیر بازنشستگان را داریم که با یک روز جابه‌جایی پرداخت حقوق دچار بحران عظیم می‌شوند. لذا برای تداوم خدمات، تامین اجتماعی نیازمند حمایت همه شرکا و دولت و مجلس نیز خواهد بود.  

لطفی خاطرنشان کرد: ما چون منابعی جز حق بیمه پردازی نداریم، باید در تعامل با طرف کارفرمایی به فرمول مشترکی برای اخذ مطالبات برسیم. دولت و مجلس نیز در این شرایط به سختی می‌توانند سهام و اموال طلب ما را بپردازد. البته هزینه بیمه بیکاری در تعهد دولت است و دولت مدعی شده که هزینه‌های آن را جدا از لیست بدهی خود پرداخت کنند.

در ادامه نشست، سمیه گلپور، دبیرکل کانون عالی انجمن‌های صنفی کارگران ایران اظهار کرد: تاب آوری مردم باتوجه به شرایط اقتصادی در دوران جنگ اکنون یکی از مهمترین مسائل کشور است. اکنون مردم با روحیه جهادی تحمل و تاب آوری می‌کنند. همین عدم تاب آوری حوادث دی ماه سال گذشته که بی سابقه بود را رقم زد. 

وی افزود: اینکه مردم در خیابان‌ها ایستادند نباید ما را فریب دهد که تصور کنیم تاب آوری اقتصادی مردم و حمایت آن‌ها بی حد و مرز است. نقش ما به عنوان یک تشکل کارگری نیز در اینجا به عنوان مطالبه‌گر مشخص است. جامعه کارگران کشور اکنون مطالبه اشتغال را از دولت دارد. آمار رسمی می‌گوید یک میلیون مستقیم و دو میلیون نفر غیرمستقیم در آستانه بیکاری جدید قرار دارند. 

گلپور گفت: ما اولین و آخرین کشور جنگ‌زده دنیا نیستیم و باید تجربیات دیگر کشورها را آموزش ببینیم و اجرا کنیم. مشکل اشتغال باید در چهارچوب یک کمیته و ستاد ویژه مورد حل قرار گیرد. ما نمی‌توانیم تا ابد بیمه بیکاری بپردازیم و مسأله باید حل شود. 

رئیس کانون عالی انجمن‌های صنفی کارگران کشور بیان کرد: ما در شرایطی قرار داریم که حداقل‌های قانونی مثل ابلاغ مصوبه مزدی یکماه و نیم دیر انجام می‌شود. کارگران در این بحران حداکثر هزینه را می‌دهند. انگیزه ورود به مشاغل رسمی دیگر وجود ندارد. اگر دستمزد امروز فشار زیادی به جامعه کارفرمایی می‌آورد، بخاطر فشارهای دیگری است که در سایر بخش‌ها آمده و دولت وعده‌هایی داده که عمل نمی‌کند.

وی تصریح کرد: حمایت از کارفرما معنا و اندازه دارد. در خود کارفرمایان نیز در حمایت شدن نباید تبعیض ایجاد شود و کارگاه کوچک از اغلب تسهیلات محروم بماند تا نیروی کار خود را اخراج کنند.

در ادامه نشست، محسن باقری (عضو کمیته مزد) بیان کرد: برداشت دولت از صندوق ذخیره ارزی برای دادن کالابرگ کالاهای اساسی، در این شرایط تورم را با سیاست‌های دولت بیشتر می‌کند. در بحث افزایش نرخ ارز در دی‌ماه دیدیم که افزایش قیمت‌ها اثر خودش را گذاشت و باعث شد علیرغم وعده وزیر اقتصاد درباره کاهش تورم، افزایش تورم در سال جدید و پایان سال داشته باشیم.

وی افزود: سازمان تامین اجتماعی رفتار مالی یک بدهکار را ندارد. ما باید دنبال بیمه شده باشیم ولی تامین اجتماعی به دنبال بیمه شده نمی‌رود و حتی آن را طرد می‌کند. در این شرایط ما امیدواریم در بزنگاه‌هایی مانند جنگ با قراردادهای دائمی به کمک کارگران بیاییم.

 در ادامه این نشست، حسن صادقی (رئیس اتحادیه پیشکسوتان جامعه کارگری) تاکید کرد: ما باید از گفتگوهای بدون خروجی عبور کنیم. در طول دوران دولت آقایان هاشمی و خاتمی ما از گفتگوهای اجتماعی به نتایج خوبی رسیدیم. مواد ۱۹۱ و ۱۸۱ در قالب همین گفتگوها در قانون تامین اجتماعی اصلاح شد. ما مانع از اصلاحات دولت به زیان کارگران در آن دوران شدیم.

وی افزود: ما به جای متهم کردن یکدیگر نمی‌توانیم به نتیجه برسیم. ما باید از عمل به تعهدات فرار نکنیم. حدود ۳ میلیون و ۷۰۰ هزار کارگر سکوهای اینترنتی از چشم تامین اجتماعی پوشیده شدند. مکانیزم ۷ درصد کارگر، سه درصد دولت و ۲۰ درصد کارفرما، به کجا می‌خواهیم برسیم؟ آیا فرمول‌های جدید نمی‌خواهیم؟

صادقی بیان کرد: ما در همه دولت‌ها قصور در بحث دستمزدی داشتیم. نباید به سمت یک گروه یا یک فرد اتهام نشانه برویم. اقتصادی که سیستم‌های پنهان دارند و بخش‌هایی ناشفاف هستند، نمی‌تواند به این راحتی اصلاح شوند. اما در ایران همه خود را کارشناس کامل می‌دانند و نیازی به گفتگوی جمعی برمبنای منافع ملی ندارند.

 در ادامه نشست، جمال رزاقی جهرمی، رئیس کانون عالی انجمن‌های صنفی کارفرمایی کشور گفت: در شرایط پساجنگ فعلی تولید و ثروتی ایجاد نمی‌شود. ما نمی‌خواهیم مثل مائو، فرق را تقسیم کنیم. ما امروز سیاست غارت را داریم. ارز ترجیحی داده شد که کالا به کشور بیاید ولی بخش زیادی از این پول به کشور برنگشت. این سیاست وضعیت غارتی ایجاد می‌کند. ما در این شرایط رفع تحریم هم بشویم، نمی‌توانیم به این شکل کشور را اداره کنیم.‌

رزاقی جهرمی تصریح کرد: در شرایطی که در یک روز ۳۸۰ هزار نفر در یک پلتفرم متقاضی شغل داشته باشد، حاکی از یک بحران بیکاری عمیق است که حل آن نیاز به بازآرایی ریل اقتصادی کشور است.

در پایان این نشست، محمدهادی عسگری (معاون فرهنگی و اجتماعی وزیر کار) بیان کرد: بنده و همکاران ما در هفته کارگر توفیق همراهی با تشکل‌های کارگری و کارفرمایی در تعامل باشیم. 

وی افزود: به دلیل شرایط جنگی در ایام هفته کارگر، پویش راویان سنگر اقتصاد را راه اندازی کردیم. ما جشنواره امتنان را نیز داشتیم که در هفته آینده برای تقدیر از کارگران نمونه برگزار خواهد شد. ما مطابق با سخن رهبر شهید انقلاب کارفرما و کارگر را در این شرایط جهادگر اقتصادی می‌دانیم و براساس همین خروجی تصمیمات را باید بگیریم. 

عسگری تصریح کرد: کارفرمایان رکن اساسی تاب آوری اقتصادی کشور هستند. در کنار آن‌ها کارگران قرار دارند که هر دو باید تقویت شوند. ما شاهد نسل جدید کارفرمایان هستیم که سفیران فرهنگی نیز هستند که منافع ملی بر منافع شخصی آن‌ها اولویت دارد و این جمعیت ارزش بالایی دارد. به همین نحو نیز کارگران چنین روحیه‌ای دارند. تجارب ذی قیمت کارفرمایان در این جنگ نیز باید به صورت بسته سیاستی و پیشنهادی تجمیع شود و در سند پدافند جامع صنعت استفاده شود. ما به دنبال تاسیس یک واحد پیگیری مطالبات کارفرمایی ذیل معاونت فرهنگی نیز هستیم تا بتوانیم گرهی از مسیر تولید باز کنیم.