«نبودنهای تو با من» سروده محمود دلفانی منتشر شد
مجموعه اشعار محمود دلفانی با عنوان «نبودنهای تو با من» به تازگی در تهران از سوی انتشارات کتاب سفید منتشر شد.
به گزارش ایلنا، محمود دلفانی، رییس آموزشکده روششناسی در پاریس واز آیندهپژوهان برجسته است.
نخستین مجموعه اشعار وی در سال ۱۳۷۶ با عنوان «آسمان سفر همیشه آبی نیست» شیوهای متفاوت از تجربهی شعر و شاعری را نمایان ساخت. گرچه در ساختار و مفاهیم و شیوهی شاعرانه تفاوتهای بسیاری بین شاعران اواخر دهه هفتاد در ایران وجود دارد ولی یک وجه مشترک همهی آنها رسیدن به زبان و فضای خود و نزدیک شدن به فضاهای درونی و همزمان اجتماعی است. سیدعلی صالحی در معرفی مجموعه «آسمان سفر همیشه آبی نیست» در نشریه دنیای سخن نوشت: «اشعاری که خواندن آن آسان است ولی گفتن آن بسیار دشوار».
اکنون پس از گذشت بیش از بیست سال، مجموعه جدیدی از اشعار محمود دلفانی با بیش از یک صد شعر در دسترس علاقمندان قرار گرفته است، که به نظر میآید پس یک راهپیمایی طولانی روحی، لحظههایی از درونیترین احساساتش را با خواننده زندگی میکند. دلفانی در اشعارش، راه دوری نمیرود، همین جاست، در همین نزدیکی. با زبانی بیتکلف و مفاهیمی که انگار طور دیگری باید دیده شوند. این اشعار انگار مخاطب ندارند، تکرار زمزمههایی هستند که هر کس رو به روی آینه، کنار پنجره و در تنهاترین خلوت خود نگاهی متفاوت به خود، به دیگران و پیرامونش میاندازد.
در این مجموعه، شعرهای سوررئالی هم وجود دارند که خواننده، با خواندن آنها شاهد نوعی سیالیت خواهد بود.
در سبک سورئال عناصر تصوری و تخیلی به هر عنصر دیگری رجحان داده میشود. اساس این سبک بر تداعی آزاد معانی و افکار و تصاویر و نوعی حالت خلسه و رویاست و میکوشد تا به خلاقیت هنری، جنبهی خود به خود بدهد. سورئال فضای نامحدودی را شامل میشود که حیات و قانون خود را دارد و بعضا به قوانین عمومیِ نوشتههای دیگر وابسته نیست.
شعرهای فراواقع گرایانهای که در ارتباط تنگاتنگ با مخاطباند هیچ گاه از واقعیت نمیتوانند بگریزند و معنی و مفهوم واژهها طوری هستند که درنهایت، پیام به مخاطب منتقل میشود لذا در شعر سورئال درعین حال که ترکیبها و واژهها به ظاهر غیر واقعی، نشان میدهند اما در اصل مفهومی واقعی را بیان میکنند و زیبایی و ظرافت در این سبک در این نقطه به اوج خود میرسد و ذهن خواننده را مشغول میکند تا در پایان ضربه نهایی زده شود. سعی بر آن است تا دنیای متفاوتی از واقعیتهای موجود ارائه شود. در این سبک شیوه بیان و جاگیری واژهها متفاوت و تناقض ساختاری بارز است لذا سبک سورئال مانند دیگر سبکهای شعر به شیوهی خاص خود به بیان موضوعهای مختلف میپردازد و با ابهام شروع میشود و در پایان، تصویری روشنتر ارائه میشود.

“رو به رویم اشیا
الاکلنگ میروند
دیوارها تلوتلو میخورند
و قاب عکس کهنه بر دیوار، تکرار میشود
در بالشم هزار پرندهی مرده پرواز میکنند
خوابم از تخت پایین میافتد
چشمهایم در آینه گود میرود
انگشتم را تا آرنج در حلقم فرو میبرم
صورتم لخته، لخته، ولرم
در دستشویی آب میرود
حالم خوب است
اما نمیدانم چرا
این آینه رنگ به رویش نمانده است • “
آفرینش تصویر سوررئال، بر پایهی مبانی معرفتی و اصول زیباشناختی خاصی استوار است که از اساس با زیباشناسی کلاسیک، رمانتیک و سمبولیک متفاوت است.
منشا سبک سورئال از اروپا و زادگاه آن فرانسه است و سورئالیسم در اساس با تکیه بر نیروهای روحی و روانی و با نظریهی خودآگاه و نا خودآگاه فروید دراین باره در آمیخت و از آن الهام گرفت. نیروی تخیل نقش اساسی در این سبک شعر بازی میکند.
"باران میآید
تکهای از دریا روی تنم میریزد
این همه آبیِ پیراهنم دارد خفهام میکند
سرم را از پیراهنم بیرون کشیدهام
دستهایم اما
در آستینم فرو میرود
مراقب باش
دگمههایم را اگر باز کنی
به زمین میریزم
هیچکس
حتی دستهای تو
نمیتواند یک دریای ریخته را
دوباره جمع کند•
این سبک شعر در ایران ناشناختهتر و تعداد شاعران برجسته سورئال در ایران اندک اند.
گرچه برای مثال نمونههای ارزندهای در شعرهای حضرت مولانا یافت میشود و یا احمد شاملو، شعرهای شاهکاری در این سبک سروده است.
در این مجموعهی شعر، جا به جایی و رفت و برگشتهای در فضا و زمان و مفاهیم، گاه کوتاه و فاصله دار، یک » ناگهان» در اشعار پدید آورده اند، لحظاتی که وقتی انتظارش را نداریم اتفاق میافتند.
اهتمام شاعر بر این بوده است که با زبان هنری خاص خود، از مرزهای کلامی و مکانی شعرِ متداول عبور کند و دایره واژگان و زاویهی دید خود را با خوانندگان به اشتراک بگذارد.
در انتها لازم به ذکر است که مجموعه «نبودنهای تو با من» را خانم گلرخ خزاعی گردآوری و ویرایش نموده است. این مجموعه هم اکنون در حال ترجمه به زبان فرانسوی است و قرار است در سال ۲۰۲۱ در پاریس منتشر شود.