آیا پتها میتوانند باعث مرگ شوند؟
دبیر انجمن آسم و آلرژی ایران میگوید: بیش از ۸۰ درصد آسم در کودکان و حدود ۵۰ درصد آسم در بزرگسالان، ناشی از آلرژی است.
پزشکان هشدار میدهند پروتئینهای حساسیتزای موجود در پوست، مو، بزاق و مواد دفعی حیواناتی مثل گربه، سگ و حتی پرندگان میتواند در هوای خانه منتشر شود و حملات آسم را در افراد مستعد یا مبتلا تشدید کند.
دکتر محمدحسن بمانیان، فوق تخصص آلرژی، دبیر انجمن آسم و آلرژی ایران و استاد تمام دانشگاه علوم پزشکی ایران در این رابطه میگوید: «همه مبتلایان به آسم، به حیوانات خانگی حساسیت ندارند. فقط افرادی حساسیت دارند که «آسم آلرژیک» دارند.»
به گفته دبیر انجمن آسم و آلرژی ایران، «بیش از ۸۰ درصد آسم در کودکان و حدود ۵۰ درصد آسم در بزرگسالان ناشی از آلرژی است. سیستم ایمنی این افراد خیلی پرکار است و نسبت به مواد موجود در محیط اطراف، فوری واکنش نشان میدهد. یکی از مواردی که سیستم ایمنی به آن واکنش میدهد، پروتئینهایی است که در پوست حیوانات یا در ذراتی که بخشی از بدن حیوان هستند، وجود دارد. مثلاً در بزاق گربه و سگ یا بال پرندگان پروتئینهایی وجود دارد که به عنوان مواد حساسیتزا عمل میکنند.»
آلرژنهای این حیوان ۶ ماه در محیط میمانند
بمانیان در ادامه به نکته کمتر مطرحشدهای اشاره میکند: «البته این موضوع فقط محدود به گربه و سگ و پرندهها نیست؛ حیوانات جونده مثل موشها و ... و حتی دامها مثل گوسفند و گاو یا اسب هم میتوانند موادی در پوست، بدن، بزاق یا مواد دفعی خود داشته باشند که حساسیتزا باشد. حتی سوسکها و حشرات موذی هم حساسیتزا هستند. پروتئینهای موجود در بزاق یا بال پرندگان و حشرات که اندازه بسیار کوچکی دارند (در حد چند میکرون) و میتوانند در هوا پخش شوند، به عنوان آلرژن (آلرژیزا) عمل میکنند.»
به گفته این فوق تخصص آلرژی، «در میان حیوانات، آلرژنهای مربوط به گربه بیشترین ماندگاری را در محیط دارند و حتی ممکن است تا ۶ ماه در محیط باقی بماند.»
او ادامه میدهد: «این طور نیست که مواد حساسیتزا فقط روی موی حیوان بماند و مشکل با کوتاه کردن موهای حیوان برطرف شود. این ذرات به صورت معلق در هوا باقی میمانند و اگر تهویه در خانه وجود داشته باشد، ممکن است به قسمتهای مختلف خانه هم منتقل شوند. در نتیجه وارد دستگاه تنفسی فرد مبتلا میشوند. اگر فرد دچار آلرژی بینی باشد، این مواد وارد مخاط بینی و سینوسها میشوند و میتوانند التهاب، تورم، افزایش ترشحات مخاط بینی، عطسههای مکرر و خارش ایجاد کنند.»
تبعات همزیستی با حیوانات
بمانیان میگوید: «در افرادی که مبتلا به آسم هستند، التهاب و تورمی که آلرژنهای حیوان در مسیر راههای هوایی ایجاد میکند، میتواند باعث تنگی راه تنفس شود و فرد برای نفس کشیدن دچار مشکل شود. در این شرایط، بیمار برای تنفس معمولی هم نیاز به صرف انرژی بیشتری دارد و وقتی هوا از مسیر تنگ عبور میکند، صدای خاصی ایجاد میشود که به آن «خسخس سینه» یا «ویزینگ» میگوییم. سرفه و تنگی نفس هم از دیگر تبعات همزیستی با حیوانات است.»
راهی هست که حیوان را نگه داریم؟
باید پذیرفت که سبک زندگی بسیاری از مردم به سمتی رفته که علاقه و وابستگی به حیوانات خانگی بسیار زیاد شده و بسیاری از خانوادهها واقعاً نمیتوانند از حیواناتشان جدا شوند. بمانیان در این باره هم بیان میکند: «برای این افراد راهکارهای جدیدی وجود دارد که هم حیوان خانگی را داشته باشند و هم اینکه همزمان آلرژی یا آسم در آنها تشدید نشود. بعضی از این راهکارها هنوز در مرحله تحقیق هستند. یکی از راهکارها این است که شاید بتوان با رژیم غذایی خاصی که به گربه داده میشود، میزان پروتئینِ موجود در بزاقش را کاهش داد تا مقدار مواد حساسیتزای حیوان کمتر شود.»
به گفته او روش و راهکار دیگر، واکسندرمانی برای فرد مبتلا به آلرژی است. البته حیوانی مثل گربه به طور طبیعی، هم پوستریزی دارد و هم بزاقش - به دلیل لیسیدن بدنش - روی موهایش مالیده میشود و به همین دلیل میتواند این مواد را در محیط پخش کند. بنابراین بهترین، منطقیترین و کمهزینهترین راه این است که در صورت ابتلا یا احتمال مبتلا شدن، حیوان خانگی نگهداری نشود.
آیا پتها میتوانند باعث مرگ شوند؟
آیا همه افراد مبتلا به آسم به دلیل تماس نزدیک با حیوانات خانگی دچار تشدید آسم و حملات آسم میشوند؟ بمانیان پاسخ میدهد: «نه، همه مبتلایان این طور نیستند. چون همه آنها آسم آلرژیک ندارند که حالشان مثلاً با گربه بدتر شود. فقط افراد مبتلا به آسم آلرژیک که به حیوانات آلرژی دارند، در معرض خطرند.»
دبیر انجمن آسم و آلرژی ایران در ادامه به موضوع بسیار مهم دیگری اشاره میکند و میگوید: «تصور خیلی از افراد این است که با شستوشوی حیوان و رعایت بهداشت، مشکل آلرژی منتقله از حیوان حل میشود. آنها فکر میکنند چون حیوان را مرتب حمام میکنند، موهایش را کوتاه میکنند، واکسن میزنند، داروی ضدانگل میدهند و مرتب توسط دامپزشک ویزیت میشود، دیگر مشکلی وجود ندارد. در حالی که موضوع حساسیت داشتن به حیوان با بیماریهای حیوان فرق دارد. افراد مبتلا به برخی اجزای بدن حیوان که عمدتاً از جنس پروتئین هستند و در مواد دفعی او هم وجود دارند، حساسیت دارند و این مواد هستند که مشکل ایجاد میکنند. بنابراین رعایت بهداشت حیوان، مشکل فرد مبتلا به آسم و آلرژی را کم یا برطرف نمیکند.»
این استاد دانشگاه در پاسخ به این سوال که آیا تماس با حیوانات خانگی میتواند باعث مرگ فرد مبتلا به آسم شود، میگوید: «بله، هر آلرژیای میتواند فرمهای شدید هم داشته باشد و باعث مرگ فرد هم بشود.»
گران شدن اسپریهای استنشاقی
دبیر انجمن آسم و آلرژی ایران درباره تامین اسپریهای استنشاقی مبتلایان آسم در کشور میگوید: «فعلا در این زمینه کمبود نداریم اما قیمت اسپریهای استنشاقی چندبرابر شده است. بعضی بیمهها هم پوشش کافی نمیدهند و درنتیجه هزینه درمان خیلی بالا رفته است.»
