دهه شصتیها هم دچار پیری مغز میشوند
تجزیه و تحلیل ساعتهای بیولوژیکی از سوی محققان در سراسر بدن انسان نشان میدهد که خواب بسیار کم و همچنین بسیار زیاد میتواند پیری را در مغز، قلب، ریه و سیستم ایمنی تسریع کند و با طیف وسیعی از بیماریها مرتبط است.
خواب به طور فزایندهای به عنوان یک عامل مهم در سلامت در نظر گرفته میشود. بنابراین محققان تلاش کردهاند تاثیر خواب کم و زیاد را بر پیری مغز و سایر اندام حیاتی بدن ارزیابی کندن. جونهائو ون، سرپرست این مطالعه و استادیار رادیولوژی در کالج پزشکان و جراحان دانشگاه کلمبیا واگلوس، میگوید: مطالعات قبلی نشان دادهاند که خواب تا حد زیادی با پیری و بار پاتولوژیک مغز مرتبط است. مطالعه پا را فراتر گذاشته و نشان میدهد که خواب خیلی کم و خیلی زیاد با پیری سریعتر تقریبا در هر اندامی مرتبط است و از این ایده که خواب در حفظ سلامت اندامها در یک شبکه هماهنگ مغز و بدن، از جمله تعادل متابولیک و سیستم ایمنی سالم، مهم است، پشتیبانی میکند.
دکتر بابک قرایی مقدم، جراح مغز و اعصاب درباره دلایل تاثیر کم خوابی بر پیری مغز به همشهری میگوید: پیری مغز معضل قرن جدید است و به اندازه سکته مغزی اهمیت دارد.
به گفته او تحقیقات متعددی نشان داده که یکی از عوامل خطرساز در پیری مغز کم خوابی است. چرا که در زمان خواب فرصتی برای نظافت و تمیزی مغز پیش میآید.
این متخصص ادامه میدهد: یکی از عوامل اصلی پیری مغز رسوب پروتئینهای مختلف سلولی و متعاقب آن ایجاد روند التهابی است. در نتیجه این مساله تائید شده که خواب مناسب بر جلوگیری از پیری مغز تاثیر دارد. چرا که در زمان خواب روند تمیز کردن و جمع آوری این پروتئینها در مغز صورت میگیرد.
دهه شصتیها هم دچار پیری مغز میشوند
این متخصص به این نکته اشاره میکند که پیری مغز سن خاصی ندارد و افراد در سنین مختلف دچار پیری مغز شدهاند. این عارضه برخی از بزرگسالان و حتی افراد جوانتر را در بر میگیرد. به گونهای که در ایران حتی در متولدین سالهای دهه ۱۳۶۰ نیز دیده شده است.
کم خوابی باعث سکته مغزی میشود؟
قرایی مقدم درباره اینکه آیا کم خوابی مداوم میتواند از عوامل تاثیر گذار بر سکته مغزی باشد، میگوید: نمیتوانیم به این مساله به طور دقیق و قطعی اشاره کنیم. عوامل زمینه ساز سکته مغزی از نظر پزشکی مشخص هستند. یکی از عوامل سکته مغزی فشار خون بالاست. چربی بالا هم از ریسک فاکتورها به شمار میرود. باید درباره این که آیا کم خوابی مداوم میتواند باعث سکته مغزی شود تحقیقات زیادی صورت گیرد و اکنون نمیتوان ارتباط مستقیمی میان این دو پدیده مطرح کرد.
اشکال مختلف پیری مغز
او با بیان اینکه پیری مغز اشکال مختلفی دارند، میافزاید: شایع ترین این اشکال تیپ آلزایمر است که افراد دچار اختلال حافظه میشوند. این اختلال از حافظه کوتاه مدت شروع میشود وشایعترین فرم پیری مغز است.
به گفته قرائیمقدم پیری مغز یک روند کلی است که میتواند اختلالات پارکینسونی ایجاد کند. البته هر پارکینسونی در نتیجه پیری مغز نیست، اما دیده شده که برخی بیماران پارکینسونی دچار پیری مغز شده بودند. با توجه به اینکه کدام نواحی از مغز دچار اختالال میشود هم علائم پیری مغز متفاوت خواهد بود.
راههایی پیشگیری از پیری مغز
قرائیمقدم با بیان این که برقراری ارتباط اجتماعی، خواندن کتاب و حل جدول از جمله فعالیتهای مغزی هستند، عنوان میکند: این فعالیتها میتواند منجر به تحریک و تقویت مغز شوند و روند پیری مغز که یکی از شایعترین و شناخته شدهترین آن بیماری آلزایمر است را تا حدی آرام و کند کنند. همچنین همراهی، پرستاری مناسب و حمایت خانوادههای افراد درگیر با پیری مغز هم میتواند در پیشگیری از حاد شدن این روند موثر باشند.
