در نشست تخصصی مؤسسه کار و تأمین اجتماعی مطرح شد
روایت تجربههای کار؛ ظرفیتی برای توسعه صنایع خلاق و حفظ دانش سازمانی
نشست «جایگاه داستان و روایت در زیستبوم صنایع فرهنگی و خلاق» با تأکید بر نقش قصهگویی در خلق ارزش فرهنگی و اقتصادی، ثبت تجربههای نیروی کار و ضرورت حمایت از حقوق پدیدآورندگان برگزار شد.
به گزارش روابط عمومی مؤسسه کار و تأمین اجتماعی، نشست تخصصی «جایگاه داستان و روایت در زیستبوم صنایع فرهنگی و خلاق؛ از آفرینش ادبی تا خلق ارزش فرهنگی و اقتصادی» روز یکشنبه ۲۶ مهر ۱۴۰۵، به همت گروه علمی مطالعات فرهنگی و صنایع خلاق مؤسسه برگزار شد. در این نشست، مجتبی تقویزاد، نویسنده و شاعر، و مهیار رشیدیان، نویسنده و مستندساز، با دبیری سامه ابتهاج، رئیس گروه علمی مطالعات فرهنگی و صنایع خلاق، به بررسی پیوند روایت با هنر، صنعت و جهان کار پرداختند. علاقهمندان نیز بهصورت حضوری و برخط در نشست مشارکت داشتند.
ابتهاج: روایت، حلقه پیوند آفرینش ادبی با ارزشآفرینی فرهنگی و اقتصادی است
سامه ابتهاج در آغاز نشست، داستان و روایت را از بنیادیترین شیوههای انسان برای فهم جهان، انتقال تجربه و بازنمایی هویت دانست و توضیح داد: روایت میتواند یک ایده ادبی را به جهانی مشترک میان کتاب، سینما، پویانمایی، بازی، اسباببازی و گردشگری تبدیل کند و زمینه گسترش زنجیره ارزش صنایع خلاق را فراهم آورد.
وی با اشاره به ویژگی متمایز محصولات فرهنگی و هنری، تأکید کرد که تجربه مخاطب از این آثار، شخصی و منحصربهفرد است و ارزش آنها را نمیتوان صرفاً با شاخصهای اقتصادی سنجید. به گفته ابتهاج، توجه به ارزشهای فرهنگی و اجتماعی، در کنار ارزیابی تأثیرات محصولات و خدمات پیش و پس از تولید، برای توسعه این حوزه ضروری است.
رئیس گروه علمی مطالعات فرهنگی و صنایع خلاق همچنین پشتیبانی از آفرینش ادبی، تقویت مهارتهای روایی، حمایت از اقتباس، شفافیت قراردادها، رعایت حقوق مالکیت فکری و همکاری میان نویسندگان، استودیوها، بازیسازان و تولیدکنندگان محتوا را از الزامات تکمیل این زنجیره برشمرد.
تقویزاد: ماندگاری آثار و ارتباط با مخاطب به قصه وابسته است
مجتبی تقویزاد در ادامه، با بیان نمونههایی از ادبیات، سینما، موسیقی بومی، فرش ایرانی و میراث فرهنگی، به حضور روایت در زندگی روزمره و تولیدات فرهنگی پرداخت. وی توضیح داد که رویدادها در زمان رخ میدهند و پایان مییابند، اما روایت میتواند تجربه آنها را حفظ کند و به نسلهای بعد انتقال دهد.
این نویسنده و شاعر، قصه را عاملی برای ایجاد همدلی و ارتباط ماندگار مخاطب با آثار و محصولات دانست و افزود که حتی در معرفی یک بنای تاریخی، شیء موزهای یا محصول تجاری، روایت میتواند دادهها و ویژگیهای اثر را برای مخاطب ملموستر کند.
تقویزاد همچنین با اشاره به دشواریهای قراردادهای نشر و حمایت ناکافی از حقوق نویسندگان، تأکید کرد که توسعه صنایع خلاق مستلزم توجه به جایگاه خالق اثر در تمام مراحل تولید، انتشار، توزیع و درآمدزایی است.
رشیدیان: تجربه کارکنان باید پیش از خروج از سازمان ثبت شود
مهیار رشیدیان، دیگر سخنران نشست، با خواندن بخشی از داستان «اهل سکو»، نمونهای از تبدیل تجربه زیسته در محیط صنعتی به اثر ادبی ارائه کرد. وی با تکیه بر تجربه فعالیت خود در پروژههای عمرانی و صنعت نفت، محیط کار را بستری برای مشاهده، پژوهش و آفرینش فرهنگی معرفی کرد.
رشیدیان با تأکید بر مسئولیت سازمانها و روابط عمومیها در ثبت تجربههای کاری، توضیح داد که حضور مستمر هنرمندان در همه محیطهای صنعتی امکانپذیر نیست؛ ازاینرو سازمانها میتوانند با گردآوری روایتها، مستندسازی فعالیتها و ثبت دانش کارکنان، منابع لازم را در اختیار نویسندگان و هنرمندان قرار دهند.
وی همچنین خروج کارکنان باسابقه بدون ثبت تجربههای آنان را موجب ازدسترفتن بخشی از حافظه سازمانی دانست و بر استفاده از ظرفیت صنایع خلاق برای انتقال دانش میان نسلهای نیروی کار تأکید کرد. به گفته رشیدیان، آشنایی فرزندان کارکنان با زندگی شغلی پدران و مادرانشان نیز میتواند به درک بهتر جهان کار و تقویت پیوند خانواده با محیط شغلی کمک کند.
پیگیری مستندنگاری کار و تاریخ شفاهی
در بخش پایانی، ابتهاج از پیگیری پروژههای مستندنگاری کار و تاریخ شفاهی در گروه علمی مطالعات فرهنگی و صنایع خلاق خبر داد و هدف این اقدامات را ثبت تجربههای ارزشمند و فراهمکردن زمینه انتقال آنها عنوان کرد.
نشست با گفتوگوی حاضران درباره ظرفیت روایتهای قرآنی و متون کهن برای داستاننویسی، ایده «کتابخانه انسانی» نیز توسط سرکار خانم رشنیقی برای ثبت تجربهها و درسآموختههای کارکنان و کاربرد قصه در بازاریابی و روابط کار ادامه یافت.