در همایش غزنه و زبان و ادب فارسی مطرح شد:
شکوهی از دست رفته؛ رفعتی به زیر کشیده شده
بخشی از پیام وزیر امور خارجه: " برشمردن افتخارات غزنه گر چه سرورآفرین و ستایش برانگیز است اما بدون اندوه و حسرت و عبرت نیست. اندوه شکوهی از دست رفته، حسرت رفعتی به زیر کشیده شده و عبرت دلسوزان به انتظار نشسته ".
ایلنا: همایش بین المللی غزنه و زبان و ادب فارسی صبح امروز(۲۹ مهرماه) با حضور جمعی از مقامات دولتی و اهالی زبان و ادب فارسی در باغ موزه دفاع مقدس برپا شد.
به گزارش خبرنگار ایلنا، محمد دبیری مقدم(دبیر علمی این همایش) در ابتدا ضمن خوش آمدگویی به میهمانان با اشاره به انتخاب غزنه به عنوان مرکز فرهنگی جهان اسلام گفت: زبان فارسی میراثمشترک ۳ کشور ایران، تاجیکستان و افغانستان است و همچنین بخش قابل توجهی از فرهنگ منطقه را تشکیل میدهد. بنابراین به پشتوانه این زبان میتوان برای برآوردن نیازهای روز در علوم مختلف کسب موفقیت کرد.
وی همچنین در بخشهای دیگری از سخنانش به دست آوردهای فرهنگستان زبان و ادب فارسی از قبیل انتشار ۱۵۰ کتاب و ۶ نشریه تخصصی و همچنین واژه گزینی برای ۴۰هزار واژه علمی بیگانه اشاره کرد.
علی جنتی(وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی) سخنران بعدی این همایش بود. وی با حضور در جایگاه در وصف تاریخ غزنه اظهار داشت: غزنه نه یک شهر، که یک تاریخ است. تاریخ پرتلاطمی که برای مدتهای طولانی در روزگار خود سروری داشته. این دیار از زیباترین شهرهای جهان اسلام در خراسان بزرگ بود که بر سرنوشت ۳ قرن تاثیر داشت.
وی افزود: نوعی حکومت در شهر غزنه وجود داشته که بسیار ارباب فرهنگ را رعایت میکرده است و این وضعیت به شهرت جهانی رسید و ستارههای شاخصی در این شهر ظهور و حضور داشتند. تاریخ پربار غزنه همواره با نام نخبگانی که از این شهر برآمدند و یا اقامت گزیدهاند گره خورده است؛ بزرگانی همچون ابوریحان بیرونی، فردوسی، سنایی و…
جنتی گفت: غزنه در دوره غزنویان و تیموریان به اوج شکوفایی فرهنگی رسید و مرکز شعر و ادب شد تا جایی که شاعران صلههای گرانقیمتی دریافت میکردند و تنها ۴۰۰ شاعر در دربار غزنویان حضور داشتند.
وی ادامه داد: نقش این شهر در گسترش ادبیات فارسی بسیار برجسته بوده تا آنجا که ابن بتوته در مراکش شتربانی را میبیند و از او شعری فارسی میشنود و آن را حفظ میکند. زبان فارسی هرگز به یک قوم و کشور خاص تعلق نداشته بلکه متعلق به جهان است و نقش مهمی در انتقال علم و فرهنگ داشته.
جنتی ضمن بیان این مطلب که غزنه حوادثتاریخی بسیاری را به خود دیده است، اظهار داشت: کجاست شکوه غزنه؟ کجایند سرایندگان، حکیمان، و عرفایی که غزنه را ماوای خود میدانستند؟ متاسفانه سکونت در این شهر مردم را میآزارد زیرا از خود میپرسند چه شد که نگین شهرهای اسلامی به این وضع افتاد؟ این شهر سالها در کوران جنگ و خشونت از فعالیتهای فرهنگی باز مانده و تلاشهای تمدن سازانه این دیدار کمتر مورد توجه قرار داشته.
وزیر ارشاد در بخش دیگری از سخنانش با اشاره به بناهای تاریخی موجود در کشور افغانستان گفت: در غزنه نزدیک به ۴۰ بنای تاریخی وجود دارد. حتی کل این شهر میتواند ثبت جهانی شود. مضاف بر اینکه توجه به این ویژگیهای تاریخی میتواند به جاذبههای گردشگری، شکوفایی اقتصادی و بهبود صنایع دستی کمک کند.
وی ادامه داد: متاسفانه خشک اندیشی افرادی متعصب باعثشده که در سالهای اخیر برخی از آثار تاریخی در افغانستان ویران شود. این مسئله جای تاسف بسیار دارد و من به عنوان یک مسلمان از این جزم اندیشیها متنفرم.
جنتی در پایان سخنانش به برخی مجادلهها بر سر هویت شخصیتهای برجسته ایرانی اشاره کرد و گفت: من از جدل در مورد تعلق ملی مناطق و افراد پرهیز میکنم چون شایسته بشر امروزی نیست. اینکه مرزهای ایران زمانی گستردهتر از این بوده و گوهرهای شاهواری را به جهان تقدیم کرده بر کسی پوشیده نیست. حالا قرار گرفتن مقبره شخصیتهای ایرانی در کشورهای دیگر نباید دلیل خصومت شود.
حسن قشقاوی(معاون کنسولی وزارت امور خارجه) در بخش بعدی این همایش پیام محمدجواد ظریف وزیر امور خارجه را قرائت کرد. در بخشهایی از این متن آمده است: «برشمردن افتخارات غزنه گر چه سرورآفرین و ستایش برانگیز است اما بدون اندوه و حسرت و عبرت نیست. اندوه شکوهی از دست رفته، حسرت رفعتی به زیر کشیده شده و عبرت دلسوزان به انتظار نشسته».
در بخش دیگری از این پیام، وزیر امور خارجه آمادگی خود را برای همکاری با دولت افغانستان اعلام کرده و آمده است: «وزارت امور خارجه آمادگی دارد تا با در اختیار قرار دادن تجارب و مساعدتهای خود در این زمینه همسو با سایر بخشهای دولت جمهوری اسلامی ایران در پیشبرد این حرکت تمدنی خطیر(اشاره به احیاء و اصلاح شرایط در شهر غزنه) مشارکت داشته باشد. امید است با همت ملت شریف افغانستان و خروج نیروهای نظامی خارجی، بلای جنگ، خشونت، ویرانی و ناامنی برای همیشه از کشور رخت بربندد و بار دیگر درخشش غزنه این گوهر تمدنی ارزنده و این نماد فرهنگی سرفراز را نظاره گر باشیم.»
در ادامه مصدق خلیلی(معاون وزیر فرهنگ و اطلاعات افغانستان) و نصیر احمد نور(سفیر افغانستان در ایران) به بیان مطالبی در ارتباط با اهمیت ارزشهای فرهنگی و موقعیت تاریخی شهر غزنه پرداخت. سپس از غلامعلی حداد عادل؛ رئیس فرهنگستان زبان و ادب فارسی دعوت شد تا با حضور پشت تریبون مقاله خود را تحت عنوان(غزنه سنایی) قرائت کند.
خلاصهای از این مقاله به شرح زیر است: غزنه به اعتبار گذشته درخشان خود پایتخت فرهنگی جهان اسلام در سال ۲۰۱۳ شناخته شده است. غزنه امروز نمیتواند معرف شکوه گذشته این شهر باشد. برای آنکه تصوری، ولو ناقص، از غزنه در اوج شکوفایی این شهر در قرنهای پنجم و ششم هجری قمری داشته باشیم میتوانیم به میراثفرهنگی بازمانده از آن دوران رجوع کنیم.
آثار سنایی غزنوی، بخشی از مجموعه گران سنگ میراثفرهنگی غزنه است. در آینه اشعار سنایی، شاعر حکیم و بلندپایه غزنه میتوان سیمای این شهر را در گذشته آن تماشا کرد. روش ما در شناخت غزنه تاملی در حقایق و معارف موجود در اشعار سنایی و توجه به زادگاه آن حقایق و معارف، که همانا غزنه است، خواهد بود. اگر دیگران همیشه و همه جا، سنایی را «سنایی غزنوی» نامیدهاند، این بار، غزنه را «غزنه سنایی» مینامیم.