چرا حزبالله «علی الطاهر» را به ارتش لبنان واگذار نمیکند؟
در حالی که طرح تحویل ارتفاعات «علی الطاهر» به ارتش لبنان بهعنوان راهکاری برای جلوگیری از تشدید درگیریها مطرح شده، حزبالله با آن مخالفت کرده و معتقد است پذیرش این سازوکار میتواند به اسرائیل امکان دهد مطالبات مشابهی را در مناطق دیگر لبنان مطرح کند.
به گزارش ایلنا، روزنامه لبنانی «الاخبار» در گزارشی تحلیلی نوشت: با وجود طرح گسترده ایده تحویل ارتفاعات «علی الطاهر» به ارتش لبنان برای جلوگیری از تشدید تنش و احتمال آغاز یک درگیری گسترده، منابع مطلع از مذاکرات میگویند ژوزف عون، رئیسجمهور لبنان، حدود یک ماه پیش نیز همین پیشنهاد را با حزبالله مطرح کرده بود؛ به این شکل که حزبالله این منطقه را تخلیه و ارتش لبنان در آن مستقر شود تا به ادعای عون، «بهانه را از اسرائیل بگیرد و مانع ادامه عملیات نظامی آن شود». حزبالله در آن زمان با این پیشنهاد مخالفت کرد، زیرا از نگاه این جنبش، مسئله صرفاً سرنوشت یک موضع نظامی نیست، بلکه به معادلهای مربوط میشود که قرار است در سراسر خاک لبنان تثبیت شود.
در روزهای اخیر، این پیشنهاد همزمان با تشدید فشار نظامی اسرائیل بار دیگر مطرح شده است. شبکه تلویزیونی اسرائیل به نقل از یک مقام آمریکایی گزارش داد که «توقف درگیریها در جنوب به خروج حزبالله از ارتفاعات علی الطاهر و تحویل آن به ارتش لبنان مشروط شده است». به این ترتیب، واشنگتن عملا شرط اسرائیل را پذیرفته است. الاخبار معتقد است الگوی جدیدی در حال شکلگیری است که بر اساس آن، اسرائیل محل مورد نظر برای تخلیه را تعیین میکند، آمریکا بر دولت لبنان فشار میآورد و سپس ارتش لبنان تحت تهدید ادامه حملات یا عملیات زمینی، مسئولیت آن منطقه را تحویل میگیرد.
همزمان، اسرائیل منطقه علی الطاهر را زیر آتش و محاصره اطلاعاتی قرار داده و روایتهای مختلفی درباره وجود تأسیسات زیرزمینی، نیروهای محاصرهشده و میزان ذخایر تسلیحاتی منتشر کرده است. به باور نویسنده گزارش، این روایتها علاوه بر کارکرد عملیاتی و سیاسی، میتواند برای توجیه ادامه حملات و ارائه تحویل این ارتفاعات بهعنوان یک «راهحل انسانی» یا «توافقی آبرومندانه» مورد استفاده قرار گیرد؛ در حالی که هدف واقعی، تصرف منطقه بدون پرداخت هزینه عملیات زمینی است. درگیریهای اخیر و آسیب دیدن نیروهای مهندسی اسرائیل نیز به نوشته این گزارش نشان داده که اشغال کامل این ارتفاعات هزینهبر خواهد بود.
در مقابل، موضع حزبالله بر این اساس است که اگر این ارتفاعات قرار باشد سقوط کند، باید پس از مقاومت و درگیری باشد، نه از طریق تسلیم. از نگاه حزبالله، عقبنشینی داوطلبانه بدون دریافت تضمین الزامآور، نهتنها بهانه اسرائیل را از بین نمیبرد، بلکه نشان میدهد تهدید نظامی نتیجهبخش است و میتواند اسرائیل را به تکرار چنین مطالباتی تشویق کند. همچنین استقرار ارتش لبنان در این منطقه لزوماً مانع حمله، اشغال یا بازرسی اسرائیل نخواهد شد.
نویسنده با طرح این پرسش که در صورت ادعای اسرائیل درباره باقی ماندن تأسیسات یا سلاح در منطقه پس از خروج حزبالله چه اتفاقی خواهد افتاد، مینویسد هیچ تضمین محکمی از سوی آمریکا برای جلوگیری از اقدامات بعدی اسرائیل وجود ندارد. به باور او، در چنین شرایطی ارتش لبنان ممکن است ناخواسته به نهادی تبدیل شود که مناطق مقاومت را بر اساس فهرستهای ارائهشده از سوی اسرائیل تحویل میگیرد، در حالی که اسرائیل همچنان از پذیرش عقبنشینی کامل خودداری کرده و آزادی عمل نظامی خود را حفظ میکند.
از نگاه این روزنامه، مسئله اصلی فقط سرنوشت ارتفاعات علی الطاهر نیست؛ پذیرش این پیشنهاد میتواند به معنای پذیرفتن حق اسرائیل برای تعیین مناطق نظامی و امنیتی مورد نظر خود در لبنان و تحمیل واگذاری آنها به ارتش لبنان تحت فشار نظامی باشد. در این صورت، نویسنده معتقد است این سازوکار میتواند در مناطق دیگری مانند اقلیم التفاح، بقاع غربی و ارتفاعات صافی، الرفیع و الریحان نیز تکرار شود.
این گزارش همچنین بر موقعیت جغرافیایی علی الطاهر در شمال رودخانه لیتانی تأکید دارد و آن را خارج از محدوده جغرافیایی قطعنامه ۱۷۰۱ شورای امنیت میداند. از دید نویسنده، این موضوع بخشی از تلاش گستردهتر اسرائیل برای تغییر تدریجی محدوده اجرای این قطعنامه و گسترش فعالیتهای نظامی خود به شمال لیتانی است.
در نهایت، نویسنده میگوید حزبالله با استقرار ارتش لبنان در سراسر خاک این کشور مخالفتی ندارد و پیشتر نیز دهها موضع و تأسیسات خود در جنوب لیتانی را در چارچوب توافقهای موجود به ارتش تحویل داده است. اختلاف کنونی بر سر این است که چه کسی زمان، هدف و حدود استقرار ارتش را تعیین کند: تصمیمی داخلی در چارچوب یک راهبرد دفاعی لبنان یا اقدامی در پاسخ به خواسته اسرائیل که آمریکا آن را منتقل میکند؟
بر اساس این تحلیل، حزبالله معتقد است تحویل علی الطاهر نهتنها یک جبهه را نمیبندد، بلکه میتواند راه را برای گشوده شدن جبهههای جدید باز کند؛ زیرا اسرائیل بدون پرداخت هزینه عملیات نظامی، به الگویی برای تکرار مطالبات خود دست خواهد یافت. از این منظر، آنچه امروز با علی الطاهر آغاز شود، ممکن است فردا به مناطق دیگری در جنوب و حتی بقاع و هرمل کشیده شود.
