۴ گزینه پیش روی ایران برای پاسخ به فشارهای اقتصادی آمریکا
آمریکا حلقه فشار اقتصادی علیه ایران را تنگتر کرده، اما این فشار میتواند با واکنشی فراتر از عرصه اقتصادی مواجه شود؛ سیانان در تحلیلی از ۴ گزینه تهران از تهدید جریان انرژی و گسترش دامنه رویارویی تا بازنگری در سیاست هستهای خبر داده است.
به گزارش ایلنا، ایران در حالی با افزایش فشارهای اقتصادی آمریکا مواجه است که واشنگتن اقدامات جدیدی را علیه شبکههای فعال در زمینه کمک به تهران برای دور زدن تحریمها آغاز کرده است؛ شرایطی که به نوشته سیانان، میتواند تهران را به اتخاذ تدابیر متقابل در حوزههای انرژی، تجارت و حتی برنامه هستهای سوق دهد.
شبکه سیانان در تحلیلی درباره گزینههای احتمالی ایران نوشت اسکات بسنت، وزیر خزانهداری آمریکا، روز دوشنبه تحریمهایی را علیه یک شبکه پیچیده ایرانی اعمال کرد که طی سالهای گذشته برای مقابله با تحریمهای آمریکا شکل گرفته است. این تحریمها بخشهایی از جمله داراییهای دیجیتال، فناوری و حملونقل دریایی را هدف قرار داده است.
طبق این گزارش، با وجود انتظارها برای اعمال فشارهای شدیدتر، واشنگتن در مرحله کنونی بیشتر بر گسترش تحریمهای موجود و تشدید اجرای آنها تمرکز کرده و همزمان کشورهای طرف معامله با ایران را نیز به تحریم تهدید کرده است.
سیانان معتقد است تهران در واکنش به این فشارها چند گزینه در اختیار دارد که نخستین آن، ایجاد اختلال در بازار انرژی و جریان انتقال نفت است.
ایران پیش از این نیز با ایجاد اختلال در تردد کشتیها در تنگه هرمز، یکی از مهمترین مسیرهای انتقال انرژی جهان، توانایی خود برای تأثیرگذاری بر بازار نفت را نشان داده است. پیش از آغاز جنگ، حدود یکپنجم عرضه جهانی نفت و گاز از این مسیر عبور میکرد.
در همین حال، انصارالله یمن نیز با گشودن جبههای در دریای سرخ، کشتیهای تجاری و زیرساختهای مرتبط با صادرات نفت عربستان را هدف قرار داده است.
بر اساس این تحلیل، مقامهای ایرانی هشدار دادهاند که در صورت ادامه فشارها، دامنه اقدامات متقابل میتواند به تأسیسات انرژی و مسیرهای انتقال نفت که برای دور زدن تنگه هرمز مورد استفاده قرار میگیرند نیز گسترش یابد.
محسن رضایی، دبیر شورای عالی امنیت ملی ایران، نیز هشدار داده است که ادامه جنگ اقتصادی علیه ایران میتواند صادرات نفت از منطقه خلیج فارس را با اختلال مواجه کند و واکنشی «زلزلهوار» را در پی داشته باشد.
گزینه دوم، گسترش دامنه جغرافیایی رویارویی است. تهران پیش از این به کشورهایی که احتمال میدهد در عملیات آمریکا و اسرائیل علیه ایران نقش داشته باشند، هشدار داده است.
در همین چارچوب، سیانان به بلغارستان، بهعنوان عضو اتحادیه اروپا و ناتو، اشاره کرده و نوشته است که اگر ایران تشخیص دهد از خاک این کشور برای پشتیبانی از عملیات نظامی علیه تهران استفاده میشود، ممکن است بلغارستان نیز در معرض اقدامات تلافیجویانه قرار گیرد.
گزینه سوم، بازنگری در سیاست هستهای ایران است. همزمان با تشدید فشارها، برخی جریانها در داخل ایران خواستار خروج کشور از پیمان منع گسترش سلاحهای هستهای شدهاند و پارلمان نیز در حال بررسی طرحی در این زمینه است.
سیانان معتقد است ادامه فشارهای غرب میتواند محاسبات تهران در حوزه هستهای را تحت تأثیر قرار دهد و احتمال بازنگری در برخی سیاستهای کنونی را افزایش دهد.
گزینه چهارم نیز سازگاری بیشتر با شرایط تحریمی و استفاده از تشدید تنش بهعنوان ابزاری برای ایجاد بازدارندگی است؛ رویکردی که هدف آن کاهش آثار تحریمها و افزایش هزینههای فشار اقتصادی برای آمریکا و متحدانش خواهد بود.
سینا توسی، پژوهشگر ارشد مرکز سیاست بینالملل در واشنگتن، به سیانان گفت ایران همچنان میتواند بخشی از فشارهای آمریکا را به منطقه منتقل کند و از طریق تهدید جریان انرژی، زیرساختها و تجارت، هزینههای تقابل را افزایش دهد.
به گفته وی، تشدید فشار اقتصادی علیه ایران ممکن است تهران را به افزایش فشار بر بازیگران مختلف در منطقه وادار کند.
این تحلیل نشان میدهد افزایش فشار اقتصادی آمریکا لزوما به محدود شدن گزینههای ایران منجر نمیشود و تهران همچنان ابزارهایی در حوزه انرژی، تجارت منطقهای و سیاست هستهای در اختیار دارد که میتواند برای افزایش هزینههای فشار واشنگتن از آنها استفاده کند؛ موضوعی که در صورت تداوم فشارها، خطر گسترش رویارویی ایران و آمریکا به حوزههایی فراتر از تحریمهای اقتصادی را افزایش خواهد داد.
