اهداف هستهای و نفتی ایران در فهرست گزینههای ترامپ؛ آیا «ساعت صفر» حمله نزدیک است؟
همزمان با تقویت آرایش نظامی آمریکا در منطقه و انتشار گزارشهایی درباره تعیین اهداف هستهای و نفتی ایران، گمانهزنیها درباره احتمال حملهای تازه افزایش یافته است؛ تحرکاتی که این پرسش را مطرح کرده که آیا ترامپ در آستانه تصمیم برای جنگ است یا از تهدید نظامی برای امتیازگیری از تهران استفاده میکند.
به گزارش ایلنا به نقل از الجزیره، همزمان با افزایش تحرکات نظامی آمریکا در منطقه و انتشار گزارشهایی درباره بررسی گزینههای حمله به ایران، گمانهزنیها درباره احتمال تشدید تنشها پس از انتخابات میاندورهای آمریکا افزایش یافته است. با این حال، هنوز مشخص نیست دونالد ترامپ قصد دارد از گزینه نظامی استفاده کند یا با افزایش فشارها، تهران را به پذیرش شروط واشنگتن در مذاکرات وادار سازد.
مایکل مولروی، معاون پیشین وزیر جنگ آمریکا، با اشاره به افزایش نیروها و تجهیزات نظامی این کشور در منطقه، گفت این تحرکات گزینههای بیشتری را برای اقدام در اختیار ترامپ قرار میدهد و احتمال تشدید تنشها پس از انتخابات را افزایش میدهد.
مولروی در گفتوگو با الجزیره و با اشاره به گزارش روزنامه نیویورکتایمز درباره طرحهای نظامی آمریکا علیه ایران، تأکید کرد که آمادهسازی این طرحها از سوی پنتاگون میتواند با هدف آمادگی برای احتمال تشدید درگیریها انجام شده باشد؛ هرچند این اقدام ممکن است صرفا بخشی از روند معمول آمادگی نظامی باشد.
وی افزود اظهارات ترامپ درباره پایان جنگ پس از انتخابات، این گمانهزنی را تقویت کرده است که رئیسجمهور آمریکا ممکن است پس از این رویداد به سمت تشدید تنشها حرکت کند.
به گفته این مقام پیشین آمریکایی، انتشار اطلاعات درباره طرحهای نظامی و زمانبندی احتمالی آنها میتواند با هدف افزایش فشار بر ایران و واداشتن تهران به تجدیدنظر در مواضع خود درباره شروط آمریکا و روند مذاکرات صورت گرفته باشد. با این حال، چنین تحرکاتی لزوما به معنای تصمیم قطعی ترامپ برای حمله یا موافقت نهایی او با طرحهای پنتاگون نیست.
آیا حمله به ایران نزدیک است؟
ویلیام پاتنام، مقام پیشین اطلاعات نظامی آمریکا، نیز تأکید کرد که تکمیل آمادگیهای نظامی واشنگتن به معنای قریبالوقوع بودن جنگ علیه ایران نیست. به گفته وی، تصمیم نهایی درباره زمان و چگونگی هرگونه اقدام نظامی بر عهده ترامپ است، نه بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر رژیم صهیونیستیاسرائیل.
پاتنام در گفتوگو با الجزیره گفت ترامپ ممکن است تصمیمگیری درباره اقدام نظامی را به پس از انتخابات میاندورهای موکول کند؛ اما اگر تحولات تنگه هرمز و حملات ایران در این منطقه محاسبات واشنگتن را تغییر دهد، احتمال دارد زمان اقدام نظامی جلو بیفتد. وی در عین حال ابراز امیدواری کرد که تهران در ارزیابی شرایط دچار اشتباه محاسباتی نشود.
در همین زمینه، مهند مصطفی، کارشناس مسائل رژیم صهیونیستی، گفت نتانیاهو در پی آن بود که اوایل اکتبر حملهای علیه ایران انجام شود تا از این طریق، موقعیت انتخاباتی خود را تقویت کند؛ اما این حمله انجام نشد.
به گفته مصطفی، حمایت ترامپ از نتانیاهو ممکن است با هدف جلوگیری از حمله یکجانبه اسرائیل و موکول کردن هرگونه اقدام به پس از انتخابات آمریکا صورت گرفته باشد. وی همچنین احتمال حمله اسرائیل به ایران پیش از انتخابات این رژیم را بعید دانست و گفت با نزدیک شدن به موعد انتخابات، توجیه سیاسی جنگ در چنین مقطعی دشوارتر میشود.
این کارشناس افزود ارتش اسرائیل با اصل جنگ مخالفتی ندارد، اما درباره زمانبندی آن ملاحظاتی دارد؛ زیرا نگران است در نبود اجماع داخلی، به ابزاری برای پیشبرد اهداف سیاسی نتانیاهو تبدیل شود. به اعتقاد وی، نتانیاهو ممکن است پس از انتخابات برای تشکیل کابینه اضطراری تلاش کند تا زمینه سیاسی لازم برای جنگ علیه ایران را فراهم سازد.
از تأسیسات هستهای تا جزایر نفتی؛ اهداف احتمالی حمله
گزارشهای منتشرشده در رسانههای آمریکایی حاکی از آن است که طرحهای احتمالی آمریکا و اسرائیل برای حملهای جدید به ایران، اهدافی از جمله تونلها و ورودی تأسیسات هستهای و مواضع راهبردی نزدیک تنگه هرمز را در بر میگیرد. انتشار این گزارشها همزمان با تشدید تحرکات نظامی، افزایش آمادگیهای هوایی و تقویت حضور نیروهای آمریکایی در منطقه صورت گرفته است.
پایگاه خبری آکسیوس به نقل از مقامهای آمریکایی و صهیونیستی گزارش داد دهها فروند جنگنده اسرائیل در نزدیکی مرزهای ایران پرواز کردهاند. همزمان، نیروهای آمریکایی و صهیونیستی نیز تمرینهای نظامی خود را در آسمان عراق با تمرکز بر سناریوهای تهاجمی افزایش دادهاند.
بر اساس این گزارشها، یکی از گزینههای مطرح، اجرای عملیاتی کوتاهمدت و فشرده با الگوبرداری از عملیات موسوم به «چکش نیمهشب» در تابستان ۲۰۲۵ است.
روزنامه نیویورکتایمز و شبکه خبری سیانبیسی نیز گزارش دادهاند که تونلها و ورودی تأسیسات هستهای ایران، بهویژه سایت کوهستانی موسوم به «پیکاکس»، از جمله اهداف احتمالی هستند. همچنین، مواضع راهبردی در جزیره قشم، در نزدیکی تنگه هرمز، و تأسیسات جزیره خارک، بهعنوان یکی از مراکز اصلی صادرات نفت ایران، در فهرست اهداف احتمالی قرار دارند.
این تحولات در شرایطی دنبال میشود که آمریکا در حال تقویت آرایش نظامی خود در منطقه است. بر اساس گزارش منتشرشده، این آرایش شامل سه ناو هواپیمابر و هزاران نیروی تفنگدار دریایی است که انتظار میرود ورود آنها تا اوایل نوامبر تکمیل شود. همزمان، واشنگتن شمار کارکنان و نیروهای مستقر در نمایندگیهای دیپلماتیک خود در خاورمیانه را کاهش داده است.
پیامدهای اقتصادی حمله احتمالی
احتمال هدف قرار گرفتن تأسیسات نفتی ایران، نگرانیها درباره پیامدهای اقتصادی هرگونه درگیری تازه را افزایش داده است. آسیب به زیرساختهای نفتی ایران یا اختلال در روند صادرات این کشور میتواند بازارهای جهانی انرژی را تحت تأثیر قرار دهد و به افزایش قیمت نفت منجر شود.
با این حال، افزایش تحرکات نظامی و انتشار گزارشها درباره اهداف احتمالی حمله، بهتنهایی به معنای قطعی بودن تصمیم واشنگتن برای آغاز جنگ نیست. همانطور که مقامهای پیشین آمریکایی نیز تأکید کردهاند، تصمیم نهایی ترامپ به ارزیابیهای سیاسی و امنیتی کاخ سفید و تحولات میدانی منطقه بستگی دارد.
بنابراین، اگرچه نشانههایی از افزایش آمادگی نظامی آمریکا و تشدید فشار بر تهران دیده میشود، هنوز نمیتوان از نزدیک بودن قطعی حمله سخن گفت. در شرایط کنونی، همچنان این احتمال وجود دارد که واشنگتن از تحرکات نظامی و انتشار اخبار مربوط به طرحهای عملیاتی، بهعنوان ابزاری برای افزایش فشار بر ایران در روند مذاکرات استفاده کند.