ترامپ برای توافق هستهای با عربستان شرط گذاشت؛ بدون غنیسازی و با عادیسازی
رئیسجمهور آمریکا اعلام کرد همکاری هستهای با عربستان تنها در صورتی ادامه خواهد یافت که برنامه هستهای این کشور بدون غنیسازی باشد و ریاض نیز روابطش را با تلآویو عادی کند.
به گزارش ایلنا به نقل از رای الیوم، به نظر میرسد دونالد ترامپ قصد دارد از پرونده هستهای عربستان بهعنوان اهرمی برای پیشبرد عادیسازی روابط ریاض و تلآویو استفاده کند. هرچند واشنگتن و ریاض توافقی برای همکاری در زمینه انرژی هستهای صلحآمیز امضا کردهاند، اما رئیسجمهور آمریکا ادامه این همکاری را به سه شرط گره زده است: عدم غنیسازی اورانیوم در عربستان، محدود ماندن برنامه به اهداف غیرنظامی و پیوستن ریاض به «توافقهای ابراهیم» و عادیسازی روابط با رژیم صهیونیستی.
وزارت انرژی آمریکا اعلام کرده این توافق زمینه همکاری بلندمدت دو کشور در حوزه انرژی هستهای صلحآمیز را فراهم میکند، اما طبق مفاد آن، ساخت تأسیسات هستهای بر عهده آمریکا خواهد بود و فناوری حساس هستهای نیز به عربستان منتقل نمیشود.
اکنون مهمترین پرسش این است که ریاض با شرط عادیسازی چه خواهد کرد؛ آن هم در حالی که مقامهای سعودی بارها تأکید کردهاند تا زمان تشکیل کشور مستقل فلسطین، روابط خود را با اسرائیل عادی نخواهند کرد. از سوی دیگر، نتایج نظرسنجیهای مؤسسه واشنگتن نشان میدهد مخالفت افکار عمومی عربستان با عادیسازی از ۹۶ درصد در سال ۲۰۲۳ به ۹۹ درصد در سال ۲۰۲۵ افزایش یافته است.
همزمان، کاربران سعودی بار دیگر سخنان محمد بنسلمان در سال ۲۰۱۸ را یادآوری کردهاند که گفته بود اگر ایران به سلاح هستهای دست یابد، عربستان نیز همان مسیر را دنبال خواهد کرد.
توافق هستهای واشنگتن و ریاض با انتقادهای گسترده در سرزمینهای اشغالی نیز روبهرو شده است. آویگدور لیبرمن هشدار داده این توافق در نهایت میتواند عربستان را به سمت دستیابی به سلاح هستهای سوق دهد و رقابت هستهای در خاورمیانه را تشدید کند. روزنامه هاآرتص نیز این توافق را حتی در صورت عادیسازی روابط ریاض و تلآویو «خبری بد برای اسرائیل» توصیف کرده و نسبت به احتمال بررسی صدور مجوز غنیسازی اورانیوم در خاک عربستان طی دو سال آینده ابراز نگرانی کرده است.
در این میان، برخی تحلیلگران معتقدند ریاض میتواند برای تقویت بازدارندگی خود بر همکاریهای دفاعی با پاکستان تکیه کند؛ بهویژه پس از امضای توافق دفاعی دو کشور و اظهارات وزیر دفاع پاکستان مبنی بر آمادگی اسلامآباد برای حمایت از عربستان در صورت هرگونه تهدید خارجی.
همزمان با این تحولات، شبکه انگلیسیزبان العربیه میزبان اسحاق هرتزوگ، رئیس رژیم صهیونیستی، بود. هرتزوگ در این گفتوگو از علاقه تلآویو به برقراری روابط با عربستان سخن گفت، از محمد بنسلمان تمجید کرد و خواستار تقویت همکاری کشورهای منطقه با محوریت آمریکا برای مقابله با ایران شد.
