پشتپرده عقبنشینی ترامپ در هرمز؛ نقش تعیینکننده ریاض در مهار جنگ علیه ایران
یک تحلیلگر برجسته عرب با اشاره به گزارش رسانههای آمریکایی نوشت عربستان با بستن راه استفاده نظامی آمریکا از خاک خود، معادلات واشنگتن و تلآویو علیه ایران را برهم زد.
به گزارش ایلنا، عبدالباری عطوان در یادداشتی با اشاره به تحولات اخیر منطقه، از نقش احتمالی عربستان در عقبنشینی ناگهانی دونالد ترامپ از اجرای «پروژه آزادی» در تنگه هرمز پرده برداشت و همزمان ترور یکی از فرماندهان ارشد حزبالله لبنان را تلاشی نمایشی برای جبران شکستهای رژیم صهیونیستی توصیف کرد.
به نوشته عطوان، حمله پهپادی رژیم صهیونیستی به ضاحیه جنوبی بیروت و ترور «احمد غالب بلوط» فرمانده نیروهای ویژه «رضوان» وابسته به حزبالله، بیش از آنکه یک دستاورد میدانی باشد، اقدامی تبلیغاتی برای سرپوش گذاشتن بر خسارتهای سنگین انسانی و نظامی اسرائیل در جبهه لبنان بود.
وی تأکید میکند که حملات موشکی و پهپادی مقاومت لبنان به اهداف راهبردی اسرائیل، در کنار انهدام شمار زیادی از تانکهای مرکاوا، نفربرها و بولدوزرهای نظامی، فشار سنگینی بر تلآویو وارد کرده است.
بازگشت مقاومت و تغییر معادلات منطقه
این تحلیلگر فلسطینی معتقد است بازگشت قدرتمند مقاومت لبنان و همچنین تحولات ناشی از بحران ایران و آمریکا، فضای سیاسی لبنان را نیز دگرگون کرده و روند شتابزده برخی جریانهای لبنانی برای عادیسازی روابط با رژیم صهیونیستی را با «نوعی عقبنشینی و سردی» مواجه ساخته است.
عطوان همچنین به عقبنشینی «تحقیرآمیز» ترامپ از تهدیدهای قبلی علیه ایران اشاره کرده و مینویسد تعلیق پروژه موسوم به «آزادی» برای شکستن محاصره دریایی در تنگه هرمز، نشانهای روشن از تغییر موازنهها در منطقه است.
سه تحول کلیدی
عبدالباری عطوان در ادامه به سه تحول مهم اشاره میکند که به باور او میتواند بسیاری از ابهامات درباره آخرین دور تجاوزات آمریکا و اسرائیل در منطقه را توضیح دهد.
۱- مخالفت عربستان با استفاده نظامی از خاک خود علیه ایران
به گفته وی، شبکه آمریکایی NBC گزارش داده که عقبنشینی ناگهانی ترامپ از اجرای «پروژه آزادی» برای خارجکردن کشتیهای گرفتار در تنگه هرمز، نتیجه مخالفت عربستان با استفاده ارتش آمریکا از پایگاهها و حریم هوایی این کشور در هرگونه حمله به ایران بوده است.
طبق این گزارش، ریاض اجازه نداده آمریکا از خاک عربستان برای حمله به ایران یا عملیات نظامی در تنگه هرمز استفاده کند.
۲- توقف روند عادیسازی لبنان و اسرائیل
عطوان همچنین از نقش فعال عربستان در مهار تلاشها برای عادیسازی روابط لبنان با رژیم صهیونیستی سخن گفته و مدعی است فشارهای ریاض باعث تعویق یا حتی لغو دیدار احتمالی جوزف عون، رئیسجمهور لبنان و بنیامین نتانیاهو در کاخ سفید شده است.
وی به اظهارات اخیر نواف سلام اشاره میکند که گفته بود چنین دیداری هنوز زودهنگام است و به مقدمات گستردهای نیاز دارد؛ موضعی که به باور عطوان، نشانه عقبنشینی جریانهای نزدیک به آمریکا در لبنان است.
۳- تماس عراقچی و فیصل بن فرحان
این نویسنده عرب همچنین تماس تلفنی عباس عراقچی، وزیر خارجه ایران با همتای سعودیاش، فیصل بن فرحان از پکن را بسیار معنادار توصیف کرده است.
به نوشته عطوان، این تماس پس از دیدار عراقچی با مقامهای چینی و پیش از سفر ترامپ به چین انجام شد؛ موضوعی که میتواند نشانه وجود هماهنگیهای مهم منطقهای میان تهران و ریاض درباره بحران اخیر باشد.
وی همچنین به برخی گزارشهای غیررسمی اشاره میکند که مدعیاند عراقچی در این تماس، از موضع عربستان در مخالفت با استفاده آمریکا از پایگاهها و آسمان این کشور برای حمله به ایران قدردانی کرده است.
شکاف در شورای همکاری خلیج فارس
عطوان در ادامه مینویسد تحولات اخیر نشان داده که کشورهای شورای همکاری خلیج فارس در قبال تجاوزات آمریکا و اسرائیل علیه ایران موضع واحدی ندارند و عربستان تاکنون در برابر فشارهای واشنگتن و تلآویو برای عادیسازی روابط با اسرائیل مقاومت کرده است.
وی همچنین به نزدیکی روزافزون روابط ریاض و پکن اشاره کرده و یادآور میشود که عربستان طی سالهای اخیر روابط خود با چین را بهطور قابل توجهی گسترش داده و حتی میزبان چندین نشست مهم عربی و خلیجی با حضور رئیسجمهور چین بوده است.
این تحلیلگر فلسطینی همچنین به نقش عربستان در شکلگیری سازوکار «اوپک پلاس» با هماهنگی ولادیمیر پوتین اشاره میکند؛ اقدامی که در برابر فشارهای آمریکا برای افزایش تولید نفت انجام شد.
«شکست آمریکا و اسرائیل» در برابر ایران
عبدالباری عطوان در پایان تأکید میکند که بستهشدن تنگه هرمز نتیجه مستقیم تجاوزات آمریکا و اسرائیل علیه ایران بوده و این جنگ نهتنها به سقوط نظام ایران منجر نشد، بلکه ناکامی واشنگتن و تلآویو در نابودی توان موشکی، پهپادی و هستهای ایران را آشکار کرد.
وی همچنین معتقد است آمریکا حتی در تأمین امنیت متحدان منطقهای و کشورهای میزبان پایگاههای نظامی خود نیز ناتوان ظاهر شده است.
عطوان در پایان خواستار گسترش همگرایی میان کشورهای عربی و ایران برای مقابله با رژیم صهیونیستی شده و ابراز امیدواری میکند که عربستان و دیگر کشورهای عربی نیز در مسیر مقابله با «اشغالگری و سیاستهای بیثباتکننده اسرائیل» گام بردارند.
=