ایران از «شهرهای موشکی» رونمایی کرد | منطقه در آستانه بازگشت به جنگ فراگیر
همزمان با نزدیک شدن به پایان آتشبس شکننده در منطقه، ایران با انتشار تصاویر و گزارشهایی از تأسیسات موشکی زیرزمینی خود، قدرت بازدارندگیاش را به نمایش گذاشت؛ اقدامی که در کنار افزایش تنشهای دریایی و اختلافات رو به تشدید با آمریکا، فضای منطقه را بار دیگر به آستانه بازگشت به درگیری گسترده سوق داده است.
به گزارش ایلنا به نقل از الاخبار، با نزدیک شدن به پایان آتشبس شکننده میان ایران و ایالات متحده، تنشها بار دیگر در منطقه و بهویژه در تنگه هرمز رو به افزایش گذاشته است؛ وضعیتی که در سایه نشانههای متناقض از کاهش تنش و تشدید درگیری، چشمانداز بازگشت سریع به رویارویی نظامی را تقویت کرده است.
در حالی که تنها دو روز به پایان مهلت توقف درگیریها باقی مانده، گزارشها حاکی از آن است که همزمان با تداوم محاصره دریایی واشنگتن علیه ایران و اقدامات متقابل تهران در محدودسازی تردد در تنگه هرمز، فضای منطقه دوباره به سمت تنش حرکت کرده است. در عین حال، تلاشهای دیپلماتیک اسلامآباد برای فراهم کردن زمینه دور دوم مذاکرات میان تهران و واشنگتن همچنان ادامه دارد.
بر اساس این گزارش، روزهای گذشته شاهد مجموعهای از تحولات متناقض بوده است؛ از یک سو، اجرای آتشبس میان اسرائیل و لبنان و همچنین برخی سیگنالهای سیاسی از کاهش تنش میان ایران و آمریکا، امیدهایی را برای پایان درگیریها ایجاد کرده بود. حتی در پی سفر سهروزه فرمانده ارتش پاکستان به تهران و رایزنیهای او با مقامات ایرانی، گمانهزنیهایی درباره کاهش فاصله دیدگاههای دو طرف مطرح شد. در همین راستا، برخی گزارشها از بازگشایی موقت تنگه هرمز نیز بهعنوان نشانهای از کاهش تنش یاد کردند.
با این حال، تنها یک روز بعد، فضای منطقه بهطور کامل تغییر کرد و نشانههای بازگشت به درگیری جایگزین فضای نسبی امیدواری شد. تداوم حملات اسرائیل در جنوب لبنان و ایجاد «منطقه زرد» از سوی این رژیم، به همراه درگیریهای پراکنده، نشان داد که آتشبس در این جبهه نیز بسیار شکننده است.
در همین حال، گزارشها از تصمیم ایران برای بازگشت به محدودسازی تردد در تنگه هرمز پس از اعلام ادامه محاصره دریایی آمریکا حکایت دارد؛ اقدامی که بلافاصله واکنش طرف آمریکایی را به دنبال داشت. برخی رسانهها نیز از وقوع برخوردهایی در منطقه دریایی خبر دادهاند که بر شدت نگرانیها افزوده است.
دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، در واکنش به اقدامات اخیر تهران، ایران را به «باجگیری» متهم کرد و همزمان برخی رسانههای آمریکایی از احتمال تشدید محاصره دریایی و حتی از سرگیری درگیریها در روزهای آینده خبر دادند. در مقابل، محمدباقر قالیباف، رئیس مجلس شورای اسلامی ایران و از اعضای ارشد تیم مذاکراتی، هشدار داد که در صورت ادامه محاصره دریایی آمریکا، وضعیت تردد در تنگه هرمز همچنان محدود باقی خواهد ماند.
در شرایطی که مهلت آتشبس دو هفتهای با میانجیگری پاکستان رو به پایان است، هنوز مشخص نیست آیا این آرامش نسبی ادامه خواهد یافت یا منطقه بار دیگر وارد مرحله درگیریهای گسترده خواهد شد. تحلیلها نشان میدهد که هر دو طرف تلاش دارند تحولات میدانی را بهعنوان ابزار فشار در میز مذاکرات به کار بگیرند؛ ایران با اتکا به موقعیت راهبردی تنگه هرمز و آمریکا با بهرهگیری از ابزارهای فشار اقتصادی و محاصره دریایی.
در همین چارچوب، رسانههای رسمی ایرانی، تصاویری از «شهرهای موشکی» و پایگاههای زیرزمینی موشکی و پهپادی منتشر کردند. در این تصاویر، مجید موسوی، فرمانده نیروی هوافضای سپاه، از یکی از این مراکز بازدید کرده است. این اقدام در رسانههای منطقهای بهعنوان نشانهای از آمادگی ایران برای سناریوی بازگشت احتمالی جنگ ارزیابی شده است.
همزمان، در بیانیهای منتسب به موسوی آمده است که در دوره آتشبس، برخلاف طرف مقابل، ایران توانسته است ذخایر تسلیحاتی خود را بازسازی و سرعت آمادهسازی سامانههای موشکی و پهپادی را افزایش دهد. وی تأکید کرده است که دشمن قادر به ایجاد شرایط مشابه نبوده و ناچار است از مناطق دورتر و با محدودیتهای بیشتر، ذخایر خود را تأمین کند.
در کنار این تحولات نظامی، تلاشهای دیپلماتیک نیز همچنان ادامه دارد. منابع مطلع از ادامه رایزنیهای پاکستان برای برگزاری دور دوم مذاکرات میان ایران و آمریکا خبر دادهاند. پیشتر برخی گزارشها احتمال داده بودند که این دور از گفتوگوها در اواخر هفته گذشته یا ابتدای هفته جاری برگزار شود، اما تشدید تنشها و اختلافات عمیق، بهویژه درباره برنامه هستهای ایران و وضعیت تنگه هرمز، مانع از تحقق آن شده است.
قالیباف در اظهارات اخیر خود تأکید کرده است که مذاکرات قبلی میان دو طرف پیشرفتهایی داشته، اما شکافها همچنان جدی است. وی با اشاره به اختلافات اساسی گفت: طرف مقابل دیدگاههایی درباره پرونده هستهای و تنگه هرمز دارد، اما ایران بر اصول خود ایستاده و از مواضع راهبردی خود عقبنشینی نخواهد کرد.
دونالد ترامپ نیز در پیامی اعلام کرده است که واشنگتن «پیشنهاد منصفانهای» ارائه داده و امیدوار است تهران آن را بپذیرد. با این حال، او هشدار داده است که در صورت رد این پیشنهاد، آمریکا گزینههای سختگیرانهتری را در دستور کار قرار خواهد داد.
با وجود گمانهزنیها درباره ادامه گفتوگوها، تا لحظه تنظیم این گزارش زمان و مکان دور جدید مذاکرات بهطور رسمی اعلام نشده است. گزارشهای رسانهای نیز از تدابیر شدید امنیتی در اسلامآباد و توقف برخی فعالیتهای شهری در محل برگزاری احتمالی مذاکرات حکایت دارد؛ موضوعی که نشان میدهد منطقه همچنان در وضعیت حساس و شکنندهای میان «مذاکره و تقابل» قرار دارد.
