ونس در مرکز بحران؛ مذاکرات ایران و آینده سیاسی در واشنگتن
در حالی که فضای سیاسی واشنگتن همچنان زیر سایه پرونده ایران قرار دارد، ارزیابیهای داخلی در آمریکا نشان میدهد مأموریت ونس در مذاکرات اسلامآباد به یکی از حساسترین آزمونهای سیاسی او تبدیل شده است؛ مأموریتی که همزمان ابعاد دیپلماتیک و رقابتهای قدرت درون کاخ سفید را آشکار کرده است.
به گزارش ایلنا به نقل از ارمنیوز، جان بولتون، مشاور پیشین امنیت ملی در دولت اول دونالد ترامپ، در اظهاراتی انتقادی گفته است انتخاب جیدی ونس برای ریاست هیأت مذاکرهکننده آمریکا با ایران «اشتباهی بزرگ» بوده است. به گفته او، این تصمیم باعث شده مذاکرات بیش از حد به شخص رئیسجمهور گره بخورد و فضای مانور طرف آمریکایی محدود شود.
بولتون همچنین مدعی شده این انتخاب تا حدی در راستای خواسته طرف ایرانی بوده و تأکید کرده واشنگتن نباید در تعیین تیم مذاکرهکننده، ملاحظات طرف مقابل را لحاظ میکرد. او پیشنهاد داده بود مارکو روبیو، وزیر خارجه، گزینه مناسبتری برای هدایت این مذاکرات بود.
این اظهارات بخشی از موج انتقادات در واشنگتن نسبت به نخستین مأموریت بینالمللی ونس در یکی از پیچیدهترین پروندههای سیاست خارجی آمریکا طی دهههای اخیر است.
اختلاف دیدگاه در کاخ سفید
بر اساس این گزارشها، دونالد ترامپ در آغاز چندان تمایلی به واگذاری پرونده ایران به ونس نداشته و ترجیح میداده تیمی نزدیکتر به خود، از جمله استیو ویتکاف و جرد کوشنر، مدیریت این روند را بر عهده بگیرند.
با این حال، در نهایت مسئولیت مستقیم مذاکرات اسلامآباد به ونس سپرده شد؛ تصمیمی که برخی آن را نشانه تمرکز بیشتر کاخ سفید بر پرونده ایران ارزیابی میکنند.
ونس؛ از حاشیه تا مرکز بحران
گزارشها نشان میدهد جایگاه ونس در ماههای اخیر دچار نوسان بوده است. او که در ابتدا یکی از چهرههای فعال در ساختار دولت محسوب میشد، بهتدریج و همزمان با تشدید تنشها، نقش کمرنگتری پیدا کرده است. برخی تحلیلگران این وضعیت را نتیجه اختلاف دیدگاه او با جریانهای تندتر دولت در نحوه مدیریت بحرانها میدانند.
ونس از جمله چهرههایی است که نسبت به اعزام نیروهای آمریکایی به مناطق درگیر، رویکردی محتاطانه دارد و در عین حال بر گزینه دیپلماسی در قبال ایران تأکید میکند؛ موضوعی که به گفته برخی منابع، در کاهش نفوذ او در تصمیمسازیها نقش داشته است.
مذاکرات فشرده و پرتنش
بر اساس روایتهای منتشرشده، مذاکرات اسلامآباد در فضایی فشرده و پیچیده برگزار شده است. ونس در جریان این گفتوگوها چندین بار با رئیسجمهور آمریکا تماس داشته و همچنین با برخی مقامات منطقهای، از جمله نخستوزیر رژیم صهیونیستی، رایزنی کرده است.
این مذاکرات که بیش از ۲۱ ساعت به طول انجامیده، در نهایت بدون نتیجه قطعی پایان یافته و اختلافات اصلی همچنان پابرجاست. منابع نزدیک به هیأت آمریکایی مدعیاند دستور کار واشنگتن بر دستیابی به توافقی کامل و حداکثری متمرکز بوده و هیچگونه امتیاز جزئی قابل قبول نبوده است.
بنبست در موضوعات کلیدی
محور اصلی اختلافات، موضوع غنیسازی اورانیوم و سطح فعالیتهای هستهای ایران بوده است؛ مسئلهای که همچنان خط قرمز اصلی طرفین محسوب میشود. در مقابل، ایران نیز بر حفظ حقوق هستهای خود تأکید داشته و همین مسئله موجب افزایش تنش در روند مذاکرات شده است.
گزارشها حاکی است در برخی مقاطع، گفتوگوها تا مرز تنش لفظی میان طرفین پیش رفته است.
ونس و آینده سیاسی در واشنگتن
در بخش دیگری از این تحلیلها آمده است بخشی از جریان محافظهکار حزب جمهوریخواه، ونس را گزینه بالقوه برای آینده رهبری این جریان میداند.
بر اساس این دیدگاه، موفقیت یا شکست او در پرونده ایران میتواند نقش تعیینکنندهای در جایگاه سیاسی آیندهاش داشته باشد؛ بهویژه در شرایطی که رقابتهای درونحزبی برای انتخاباتهای آینده در حال شکلگیری است.
در مقابل، منتقدان معتقدند کاهش نقش او در تصمیمگیریهای اخیر، موقعیتش را در ساختار قدرت تضعیف کرده است. با این حال، برخی در حزب جمهوریخواه بر این باورند که هرگونه پیشرفت در مذاکرات ایران میتواند ونس را بهعنوان چهرهای موفق در سیاست خارجی مطرح کرده و جایگاه او را در رقابتهای آینده تقویت کند.
