ترامپ، نتانیاهو و ایران؛ هر کس پایان جنگ را به سبک خود میخواهد
در حالی که جنگ و تنش در منطقه همچنان ادامه دارد، آمریکا، ایران و اسرائیل هر یک تصویری متفاوت از «پایان جنگ» ارائه میدهند؛ تصویری که از تلاش واشنگتن برای توافق و ثبات، تا اصرار تلآویو بر ادامه فشار نظامی و مطالبه تهران برای تضمینهای سیاسی و امنیتی را در بر میگیرد و لبنان را به نقطه کانونی این معادله پیچیده تبدیل کرده است
به گزارش ایلنا، پس از بیش از سه ماه جنگ و تنش متقابل میان آمریکا و اسرائیل از یک سو و ایران و متحدانش از سوی دیگر، وضعیت در منطقه به نقطهای پیچیده رسیده است. هر یک از بازیگران اصلی تصور متفاوتی از پایان جنگ دارند.
آمریکا به دنبال توافقی برای توقف جنگ و بازگرداندن ثبات به بازارهای انرژی است، ایران خواستار تضمینهای سیاسی و اقتصادی شامل لبنان و رفع تحریمهاست و اسرائیل به دنبال ادامه درگیریها برای گسترش نفوذ و تضعیف دولت ایران است. در این میان، تلاش برای هرگونه توافق صلح با چالشهای جدی مواجه است.
دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، که از ابتدا بدون برنامه جایگزین وارد جنگ شد، اکنون تمرکز خود را بر تثبیت یک وقفه موقت در درگیریها و باز کردن مسیر برای توافق با تهران گذاشته است. رابطه او با بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر اسرائیل، به دلیل اختلاف در شیوه پایان دادن به جنگ، وارد مرحلهای پرتنش شده است. نتانیاهو که در ابتدای بحران از طرفداران فشار نظامی بر ایران بود، اکنون مانعی در مسیر تلاشهای آمریکا است و حملات اخیر اسرائیل به لبنان، مذاکرات با ایران را به تأخیر انداخته است.
ترمب اما سریع وارد عمل شد و با تماس تلفنی با نتانیاهو، مانع ادامه برخی حملات شد. این اقدام نشان میدهد که قدرت نخستوزیر اسرائیل در تحمیل برنامه خود به آمریکا محدود است. توافق اولیه شامل توقف حملات اسرائیل به جنوب لبنان و در مقابل توقف حملات حزبالله به اسرائیل است، اما پرسش اصلی این است که آیا اسرائیل به آن پایبند خواهد بود یا نه، زیرا نتانیاهو از پیش اعلام کرده عملیات نظامی در جنوب لبنان ادامه دارد.
ایران نیز خواستار پایان جنگ است، اما تحت شرایط متفاوت. تهران به دنبال تضمینهای سیاسی و اقتصادی، رفع بخشی از تحریمها و آزادی داراییهای بلوکه شده خود است. همچنین ایران تأکید دارد که هر توافق شامل توقف عملیات نظامی اسرائیل در لبنان نیز باشد، چرا که جنگ ویرانی و بحران انسانی گستردهای در جنوب لبنان به همراه داشته است.
لبنان در این میان به مرکز اصلی بازی تبدیل شده است. موفقیت یا شکست هرگونه آتشبس در آنجا، سرنوشت مذاکرات آمریکا و ایران و آینده تعاملات ترمب و نتانیاهو را تعیین خواهد کرد و میتواند شکل منطقه خاورمیانه را در ماههای پیشرو مشخص کند.
صحنه کنونی جنگ و دیپلماسی در منطقه تصویری پیچیده و چندوجهی دارد. ترمب به دنبال پایان سریع جنگ و بازگرداندن ثبات است، نتانیاهو خواستار تضمین عدم بازگشت قدرت ایران است و ایران در پی حفظ نظام سیاسی و کسب دستاوردهای اقتصادی و امنیتی از مذاکرات است. لبنان اما، همچنان سنجشگاه واقعی هر توافق آینده خواهد بود.
زیبا اکبرزاده
