از «اوباش» تا «کشورهای کثیف»؛ فرهنگ لغات ترامپ بحران دیپلماتیک میسازد
رئیسجمهور آمریکا با بهکارگیری تعابیر تحقیرآمیز علیه کشورها و ملتهای مختلف، بارها موجی از اعتراضها را برانگیخته است؛ ادبیاتی که از توهین به مهاجران و ملتهای آفریقایی تا حمله لفظی به رهبران جهان و تهدید ایران امتداد یافته است.
به گزارش ایلنا به نقل از الجزیره، اظهارات اخیر دونالد ترامپ درباره لیبی، یمن و سومالی بار دیگر ادبیات جنجالی رئیسجمهور آمریکا و پیامدهای دیپلماتیک آن را در کانون توجه قرار داده است. ترامپ روز شنبه در یک گردهمایی انتخاباتی در ایالت جورجیا، این کشورها را «کشورهای کثیف» خواند؛ اظهاراتی که با واکنش رسمی دولت لیبی مواجه شد.
وزارت خارجه دولت وحدت ملی لیبی، روز یکشنبه کاردار سفارت آمریکا در طرابلس را احضار کرد و یادداشت اعتراضی خود را درباره سخنان توهینآمیز ترامپ تحویل داد. این وزارتخانه تأکید کرد که لیبی هرگونه اظهاراتی را که به کرامت مردم و جایگاه این کشور لطمه بزند، رد میکند و مخالف استفاده از نام لیبی در منازعات انتخاباتی آمریکا است.
این نخستین بار نیست که اظهارات ترامپ به تنش با دیگر کشورها منجر میشود. او در ژانویه ۲۰۱۸، در جریان بحث درباره مهاجرت، کشورهای مبدأ مهاجران را «تفاله» توصیف کرد؛ اظهاراتی که خشم گستردهای در جهان برانگیخت. سازمان ملل این سخنان را شرمآور و نژادپرستانه خواند و سفیران ۵۴ کشور آفریقایی خواستار عذرخواهی آمریکا شدند. سنگال و بوتسوانا نیز سفیران آمریکا را احضار کردند.
ترامپ از زمان نخستین کارزار انتخاباتی خود در سال ۲۰۱۵، بارها مهاجران را هدف حملات لفظی قرار داده است. او مهاجران مکزیکی را قاچاقچی مواد مخدر و متجاوز خوانده و در اظهاراتی دیگر، مهاجران آمریکای لاتین را «حیوان» توصیف کرده است. وزارت خارجه مکزیک این سخنان را نژادپرستانه و غیرمسئولانه دانست.
از جدال با پاپ تا تنش با رهبران اروپا
در آوریل ۲۰۲۶، ترامپ با انتشار تصویری از خود در هیئت عیسی مسیح و حمله به پاپ لئو چهاردهم، جنجال تازهای برانگیخت. او پاپ را به مدارا با جرم و جنایت و داشتن رویکردی فاجعهبار در سیاست خارجی متهم کرد و مدعی شد که وی با دستیابی ایران به سلاح هستهای موافق است.
پاپ در واکنش، خشونت و بیعدالتی را محکوم کرد و تهدیدهای ترامپ درباره نابودی تمدن ایران را غیرقابلقبول دانست. این اختلاف در پی انتقادهای پاپ از جنگ صهیوآمریکایی علیه ایران شکل گرفت.
ترامپ همچنین پس از آنکه جورجا ملونی، نخستوزیر ایتالیا، حملات لفظی او به پاپ را غیرقابلقبول خواند، به وی حمله کرد و او را بزدل نامید. این تنش در شرایطی رخ داد که ایتالیا با سوختگیری هواپیماهای آمریکایی شرکتکننده در حمله به ایران در جزیره سیسیل مخالفت کرده بود.
رئیسجمهور آمریکا در آوریل گذشته، امانوئل مکرون، رئیسجمهور فرانسه، و همسرش را نیز به تمسخر گرفت. او با اشاره به ویدئویی جنجالی از سفر مکرون به ویتنام، مدعی شد که همسر رئیسجمهور فرانسه با او بدرفتاری کرده است. مکرون این اظهارات را ناشایست و در شأن رئیسجمهور آمریکا ندانست.
حملات لفظی به ایران و سومالی
ترامپ در دسامبر ۲۰۲۵ نیز سومالیاییها را «زباله» خواند و گفت آمریکا آنها را در کشورش نمیخواهد. او همچنین سومالی را کشوری کثیف توصیف کرد. حمزه عبده بری، نخستوزیر سومالی، در واکنشی محتاطانه گفت ترامپ به کشورهای دیگری نیز توهین کرده و بهتر است برخی اظهارات را نادیده گرفت، نه اینکه آنها را به مسئلهای بزرگ تبدیل کرد.
ترامپ در آوریل ۲۰۲۶، همزمان با تهدیدهای خود علیه ایران، در پیامی توهینآمیز خواستار بازگشایی تنگه هرمز شد و تهدید کرد که در غیر این صورت، ایران با پیامدهای سنگینی روبهرو خواهد شد. او در پاسخ به پرسشی درباره احتمال جنایت جنگی در صورت حمله به زیرساختهای ایران نیز گفت: «چون آنها حیواناند.»
ایران این تهدیدها را رد کرد و در واکنش، رفتار ترامپ را درماندهوار، عصبی و احمقانه خواند.
رفتارهای جنجالی فراتر از اظهارات لفظی
ترامپ در ژانویه گذشته، هنگام بازدید از کارخانه فورد در ایالت میشیگان، پس از انتقاد یک کارگر از نحوه برخورد او با پرونده جفری اپستین، انگشت وسط خود را به سمت وی بالا برد و ظاهرا به او ناسزا گفت. کاخ سفید صحت ویدئوی منتشرشده از این حادثه را زیر سؤال نبرد و مدعی شد رئیسجمهور در پاسخ به رفتار توهینآمیز آن کارگر واکنش نشان داده است.
مجموع این موارد نشان میدهد که ادبیات تند و توهینآمیز ترامپ، از مهاجران و ملتها تا رهبران سیاسی و مذهبی جهان، بارها به مناقشههای سیاسی و دیپلماتیک انجامیده و از عرف متعارف در گفتار رسمی رؤسای جمهور آمریکا فاصله گرفته است.