قائممقامی در گفتوگو با ایلنا تشریح کرد:
دلایل سفر زلنسکی به ترکیه/ ابعاد همکاری کییف و آنکارا از منظر نظامی - سیاسی
کارشناس مسائل ترکیه گفت: در همین چند سال اخیر انتقال محصولات کشاورزی از اوکراین و روسیه از طریق ترکیه ادامه داشت، اما بعداً دولت فعلی آمریکا اجازهٔ ورود این محصولات به بازار جهانی از طریق آنکارا را نداد.
علی قائممقامی، کارشناس مسائل ترکیه در تشریح ابعاد سفر رئیسجمهوری اوکراین به ترکیه و نقش آنکارا در مذاکرات آتی جنگ اوکراین در گفتوگو با ایلنا اظهار کرد: قبلاً به هر چیز باید روابط دو کشور را مورد بررسی قرار داد. ترکیه در دههٔ ۱۹۹۰ میلادی اوکراین را به رسمیت شناخت و آنکارا در سوم فوریهٔ ۱۹۹۲ روابط دیپلماتیک خود را با کییف برقرار کرد اما پیش از آن، اوکراین به رسمیت شناخته شده بود. در سال ۲۰۱۱ شورای همکاری راهبردی عالیرتبه بین دو کشور تأسیس شد و سپس در ۱۷ ژوئن ۲۰۱۷، برای تقویت همکاریهای اقتصادی و گردشگری، روادید لغو شد و سفر با کارت شناسایی ملی بین دو کشور آغاز شد. این در حالیست که حدود ۶۰۰ شرکت کوچک و بزرگ ترکیه در اوکراین فعال هستند که مجموعاً نزدیک به سه میلیارد دلار سرمایهگذاری کردهاند و در این راستا ترکیه ۱۸۴ پروژه به ارزش شش میلیارد و ۲۸ میلیون دلار را به عنوان پیمانکار در اوکراین اجرا کرده است.
وی ادامه داد: در این میان باید توجه داشت که ترکیه نسبت به وضعیت تاتارهای کریمه حساس است و اشغال شبهجزیرهٔ کریمه توسط روسیه را به رسمیت نمیشناسد. پیش از اشغال اوکراین توسط روسیه، ترکیه و اوکراین همکاریهای گستردهای در زمینههای دفاعی، نظامی، امنیتی و اطلاعاتی داشتند و پس از اشغال نیز این همکاریها ادامه یافت. بهویژه در زمینهٔ همکاریهای دفاعی، نظامی، تسلیحاتی و صنایع دفاعی؛ چراکه بسیاری از پهپادهای ترکیهای عمدتاً از موتورهای اوکراینی استفاده میکنند. همچنین ترکیه در جنگ اوکراین و روسیه تعداد زیادی پهپاد به اوکراین صادر کرده بود و یک کارخانهٔ مشترک در اوکراین تأسیس کرد. علاوه بر این، ترکیه موتورهای تانک خود را تا حدودی به کمک موتورهای اوکراینی بهبود داده و توپهای خودکششی را به اوکراین صادر کرده و بهطور کلی، همکاریهای نظامی، دفاعی و اطلاعاتی بین دو کشور ادامه دارد.
این تحلیلگر مسائل سیاسی تصریح کرد: در همین چند سال اخیر (در بحبوحه جنگ اوکراین) همچنین انتقال محصولات کشاورزی مانند گندم و ذرت از اوکراین و روسیه از طریق ترکیه ادامه داشت، اما بعداً دولت ترامپ اجازهٔ ورود این محصولات به بازار جهانی از طریق ترکیه را نداد. موضوع دیگر این است که دریای سیاه ناامن شده و تانکرهای نفتی روسیه در دو سال اخیر چند بار هدف قرار گرفتهاند. همین چند روز پیش نیز یک تانکر نفتی روسیه در دریای سیاه مورد اصابت قرار گرفته بود که از سوی ترکیه مورد اعتراض قرار گرفت و این در حالیست که اوکراین همچنین تعدادی مین دریایی رها کرده که دیروز یک یا دو مورد از آنها توسط یگانهای ویژهٔ دریایی ترکیه شناسایی و خنثی شد.
وی افزود: با وجود همهٔ این مسائل و تهدیدها برای امنیت دریای سیاه (که ترکیه یکی از کشورهای دارای طولانیترین سواحل در دریای سیاه است) ولودیمیر زلنسکی به ترکیه سفر کرد و مورد استقبال رسمی رجب طیب اردوغان قرار گرفت. طبق اعلام آنکارا، قراردادها و مذاکراتی دربارهٔ گسترش همکاریهای امنیتی منطقهای و همکاریهای دوجانبهٔ سیاسی و امنیتی مطرح شد اما اعلام نشده که آیا قرارداد جدیدی امضاء شده یا خیر؛ اما طرفین گفتند که این همکاریها گسترش خواهد یافت.در مورد معاهدهٔ مقررات تنگهها، وزارت دفاع ترکیه اعلام کرده که این مقررات تغییر نکرده و ترکیه به حفظ آن ادامه خواهد داد؛ بر اساس این معاهده و تحت کنترلی که ترکیه دارد، اجازه داده نمیشود که دریای سیاه به میدان رقابتهای نظامی تبدیل شود.
قائممقامی در پایان خاطرنشان کرد: از سوی دیگر، براساس برخی گزارشها قرار است در ترکیه یک قرارگاه چندملیتی تأسیس شود که گفته شده این قرارگاهها از ماه جولای عملیاتی خواهند شد. این مسئله برای ترکیه اعتراضبرانگیز بوده، زیرا برخی معتقدند حضور نیروهای نظامی خارجی در پایگاهها و بهویژه در نواحی اطراف تنگهٔ استانبول میتواند به نوعی تسلط خارجی منجر شود. در عین حال، آمریکا و ناتو برخی جزایر یونان را که نباید مسلح شوند، مسلح کرده و در قبرس جنوبی نیز مستقر شدهاند که از دید برخی تهدیدی علیه دولت و تمامیت ترکیه محسوب میشود و باید گفت که در روابط این دو کشور چنین پیچیدگیهایی وجود دارد که یکی از آنها کنشگری ترکیه در مذاکرات آتی با محوریت جنگ اوکراین است.
