مهمترین دلایل خرابی خودرو در تابستان
در این مطلب تجارب چندین ساله از خرابی خودرو در تابستان را یکجا جمع کردهام تا وسط جاده، دستتان در پوست گردو نماند و هزینه یک تعمیر اساسی روی دستتان نیفتد.
اگر خیال میکنید گرمای تابستان فقط حوصله آدم را سر میبرد، احتمالاً هنوز با کاپوت بالا زده و موتوری که قلقل میکند در حاشیه اتوبان جا نماندهاید. خرابی خودرو در تابستان از جایی شروع میشود که بالا رفتن شدید آمپر آب و صدای زوزه فن را نادیده میگیرید. در این مطلب تجارب چندین ساله از خرابی خودرو در تابستان را یکجا جمع کردهام تا وسط جاده، دستتان در پوست گردو نماند و هزینه یک تعمیر اساسی روی دستتان نیفتد.
چرا خودروها در تابستان بیشتر دچار خرابی میشوند؟
خودرو یک سیستم بسته و دقیق است که بر مبنای تبادل حرارت کار میکند. وقتی وسط مردادماه در ترافیک گیر میکنید، دمای آسفالت خیابان گاهی به بالای ۶۰ درجه میرسد. در این شرایط، موتور خودرو باید گرمای ناشی از احتراق داخلی خودش را دفع کند، آن هم در حالی که زیر تیغ آفتاب راهی برای تنفس ندارد.
علاوه بر این فشار مضاعف کمپرسور کولر هم به موتور تحمیل میشود که خودش بخشی از توان پیشرانه را میبلعد و حرارت تولید میکند. گرما دشمن قطعات لاستیکی و مایعات است؛ روغن موتور روانتر از حد مجاز میشود، لولههای آب خشک و شکننده میشوند و باتری زیر بار تبخیر الکترولیت دستوپا میزند.
به همین دلایل احتمال خرابی خودرو در تابستان بالا میرود چون سیستمی که در زمستان با ۶۰ درصد توان کار میکرد، حالا باید ۱۰۰ درصد بازدهی داشته باشد تا ماشین سرپا بماند.
افزایش دمای موتور؛ یکی از رایجترین مشکلات تابستان
قلب تپنده خودرو از آلیاژهای فلزی ساخته شده که بر اثر حرارت بالا منبسط میشوند. اگر این حرارت مهار نشود، واشر میسوزد، سرسیلندر تاب برمیدارد و پیستونها داخل سیلندر گیرپاژ میکنند.
بسیاری از رانندگان با شروع فصل گرما میپرسند که چرا آمپر آب ماشین در ترافیک بالا میرود؟ پاسخ در کاهش جریان هوای طبیعی به سمت رادیاتور و تضعیف کارکرد فنها نهفته است. در ترافیک برخلاف جاده، هیچ باد خنکی از جلو وارد کاپوت نمیشود و تمام بار خنککاری روی دوش فن و مایع گردشکننده میافتد.
اگر به هر دلیلی عقربه آمپر از حد مجاز گذشت و با صحنه خروج بخار از زیر کاپوت مواجه شدید، دانستن این که بعد از جوش آوردن ماشین چه کنیم بسیار مهم است:
- جایی امن کنار بزنید اما موتور را بلافاصله خاموش نکنید؛
- در رادیاتور آب را هرگز باز نکنید، چون احتمال سوختگی با بخار وجود دارد؛
- روی بدنه رادیاتور کمی آب بریزید تا دما پایین بیاید.
- بههیچ وجه روی بلوک موتور آب سرد نریزید.
نقش سیستم خنککننده در سلامت خودرو
سیستم خنککننده مثل دستگاه گردش خون در بدن انسان عمل میکند. اگر واترپمپ ضعیف شود یا مجاری رادیاتور بر اثر رسوب مسدود شوند، گردش مایع مختل خواهد شد. ترموستات هم مغز متفکر این مدار است؛ اگر در گرمای تابستان دیر باز شود یا گیر کند، حرارت موتور به نقطه انفجار میرسد.
یکی از باورهای اشتباه و رایج میان رانندگان ایرانی، پر کردن رادیاتور با آب لولهکشی یا مقطر خالص است. آب معمولی پر از املاح و رسوب است که مجاری رادیاتور را مسدود میکنند. در مقابل مایع خنککننده نقطه جوش آب را بالا میبرد، از تشکیل رسوب جلوگیری کرده و مانع از فرسایش واترپمپ در روزهای پرفشار تابستان میشود.
برای اینکه بدانید آب رادیاتور بهتر است یا مایع خنککننده جدول زیر را ببینید
|
ویژگی |
آب رادیاتور |
مایع خنککننده |
|
نقطه جوش |
پایینتر (سریع جوش میآورد) |
بالاتر (مقاومت عالی در برابر گرمای موتور) |
|
ایجاد رسوب |
زیاد (گرفتگی مجاری آب) |
صفر (محافظت از شبکههای رادیاتور) |
|
خاصیت ضدخوردگی |
ندارد (باعث زنگزدگی بلوک سیلندر میشود) |
دارد (محافظت از واترپمپ و قطعات فلزی) |
نشانههایی که نباید در هوای گرم نادیده بگیرید
برای جلوگیری از خرابی خودرو در تابستان باید حواستان به رفتار ماشینتان باشد. خودروها قبل از این که کاملاً از کار بیفتند، هشدارهای واضحی ارسال میکنند:
- بوی شیرین و زننده از زیر کاپوت: بوی شیرین در کابین نشانه نشتی ضدیخ از اتصالات است. بوی سوختگی هم از اتمام عمر تسمهها یا درگیری لنت ترمز در گرما خبر میدهد.
- صدای تقتق موتور زیر بار (ناک زدن): در هوای داغ، بنزین بیکیفیت سریعتر میسوزد و صدای تقتق ملایمی از موتور به گوش میرسد که زنگ خطری جدی برای پیستونها است.
- باد گرم کولر در حالت توقف: اگر کولر فقط حین حرکت خنک میکند و در حالت درجا باد گرم میزند، احتمالاً گاز کولر کم شده یا فن خنککننده کندانسور ضعیف کار میکند.
- افت کشش خودرو: سنگین شدن موتور هنگام شتابگیری نشاندهنده رقیق شدن روغن و رسیدن دمای موتور به مرز بحرانی است.
- افت شدید توان موتور با روشن کردن کولر: این مورد نشانهای از فشار بیش از حد روی موتور یا خرابی کمپرسور کولر است.
- یکسره شدن فن خنککننده: اگر فن ماشین قطع نمیشود، یعنی زور سیستم به خنک کردن موتور نمیرسد.
چگونه از خرابی خودرو در تابستان پیشگیری کنیم؟
پیشگیری از خرابی خودرو هزینهای بسیار کمتر از تعمیرات اساسی دارد. با یک بازبینی ساده قبل از شروع موج گرما، از اکثر خرابیهای تابستانی جلوگیری میکنید:
1. شستوشوی شبکههای خارجی رادیاتور: گردوغبار، حشرات مرده و گلولای بین پرههای رادیاتور و کندانسور کولر را تمیز کنید تا تبادل هوا به حداکثر برسد.
2. بررسی فشار و سلامت لاستیکها: گرما هوای داخل تایر را منبسط میکند. لاستیک فرسوده یا کمباد در گرمای آسفالت به شدت مستعد ترکیدگی است.
3. تست سلامت باتری: برخلاف تصور عمومی، گرمای تابستان باتری را سریعتر از سرمای زمستان از بین میبرد؛ سرباتریها را تمیز و ولتاژ دینام را بررسی کنید.
4. تغییر دوره تعویض روغن موتور: روغن در تابستان سریعتر اکسید شده و گرانروی خود را از دست میدهد؛ تعویض به موقع روغن، سایش فلزات داغ را متوقف میکند.
5. بررسی تسمهها: تسمه دینام و واترپمپ را با دست لمس کنید. اگر خشک شده یا ترکخوردگی دارد، بلافاصله آن را تعویض کنید.
6. تعویض روغن به موقع: در تابستان از روغنی استفاده کنید که گرانروی (ویسکوزیته) مناسبی برای تحمل گرمای شدید داشته باشد.
7. سرویس دورهای کولر: گاز کولر و تسمه کمپرسور را پیش از شروع موج گرما بررسی کنید تا فشار مضاعفی به موتور وارد نشود.
|
اقدام پیشگیرانه |
دوره زمانی |
نتیجه بر عملکرد خودرو |
|
بررسی سطح و کیفیت مایع خنککننده |
هر ۲ هفته یکبار |
جلوگیری قطعی از سوختن واشر سرسیلندر |
|
بررسی کشش و سلامت تسمه دینام/کولر |
ماهی یکبار |
جلوگیری از پاره شدن تسمه و از کار افتادن واترپمپ |
|
تنظیم باد لاستیک در حالت سرد |
هر ماه یا قبل از سفر |
کاهش مصرف سوخت و جلوگیری از ترکیدگی تایر |
|
تمیزکاری پرههای بیرونی رادیاتور |
در ابتدای فصل تابستان |
افزایش راندمان کولر و افت محسوس آمپر آب |
در آخر؛ پیشگیری بهتر از درمان است
خرابی خودرو در تابستان نتیجه نادیده گرفتن هشدارهای ساده سیستم خنککننده، روانکاری و برق خودرو است. به جای صرف هزینههای گزاف برای تعمیر واشر سرسیلندر یا تعویض باتری باد کرده، همین امروز وضعیت مایعات خودرو، رادیاتور و سلامت فنها را بررسی کنید.
