ایلنا از فارس گزارش میدهد؛
مهرماه سخت خانوادهها؛ وقتی جیبها به مدرسه نمیرسد/خرید لوازم تحریر به ۴۰ درصد کاهش یافته است/وقتی دفتر و مداد هم لاکچری میشود
هزینههای لوازم تحریر از توان بخشی از خانوادههای کارگری خارج شده است
دغدغه آغاز سال تحصیلی، پیش از آنکه زنگ مدرسهها به صدا درآید، به خانهها رسیده است؛ اینبار اما شوق خرید دفترهای نو، مدادهای رنگی و کیفهای تازه، با حسابوکتاب سنگین خانوادهها گره خورده و بسیاری از والدین پیش از آنکه فهرست خرید مدرسه را کامل کنند، به فکر حذف بخشی از اقلام افتادهاند.
به گزارش خبرنگار ایلنا، در فروشگاههای لوازم تحریر، شهروند شیرازی، فهرست لوازم مورد نیاز فرزندشان را در دست گرفته و قیمت اقلام را یکییکی بررسی میکنند. با اعلام قیمت هر کالا، بخشی از اقلام از سبد خرید کنار گذاشته یا تهیه آنها به زمان دیگری موکول میشود تا مجموع هزینهها از توان مالی خانواده فراتر نرود.
کاظمی، یک شهروند شیرازی، که برای تهیه لوازم مدرسه فرزندش به فروشگاه آمده است، میگوید امسال قیمت بیش از هر عامل دیگری در تصمیمگیری برای خرید نقش دارد. دفترها و نوشتافزارهای گرانتر کنار گذاشته میشوند و در بسیاری از موارد، خانوادهها به سراغ گزینههای اقتصادیتر میروند؛ چراکه هزینههای آغاز سال تحصیلی تنها به خرید چند دفتر و مداد محدود نمیشود و مجموعهای از هزینهها را به خانواده تحمیل میکند.
در بخش دیگری از فروشگاه، یکی دیگر از شهروندان در میان قفسهها مشغول مقایسه قیمت کیف و لوازمالتحریر است.
او میگوید هزینههای مربوط به آغاز سال تحصیلی، از لباس فرم و کفش گرفته تا کیف، دفتر، نوشتافزار و سایر ملزومات آموزشی، زمانی که در کنار هزینههای ضروری زندگی مانند اجاره مسکن، خوراک و درمان قرار میگیرد، فشار قابلتوجهی بر بودجه خانوار وارد میکند؛ به همین دلیل، برخی خانوادهها ناچارند بخشی از اقلام مورد نیاز را از فهرست خرید خود حذف یا تهیه آنها را به زمان دیگری موکول کنند.
بازار لوازمالتحریر در انتظار رونق مهر
نایبرئیس اتحادیه صنف فروشندگان لوازمالتحریر و کتابفروشان شیراز با اشاره به آغاز فصل بازگشایی مدارس و دانشگاهها گفت: استقبال مردم از بازار لوازمالتحریر در حال حاضر حدود ۴۰ درصد میزان معمول این ایام است و هنوز رونق همیشگی شهریور و مهر در فروشگاهها شکل نگرفته است.
علیرضا قلاتیان در گفتوگو با ایلنا اظهار کرد: در سالهای گذشته، شهریور و مهرماه از شلوغترین مقاطع کاری صنف لوازمالتحریر بود، اما امسال هنوز استقبال گستردهای از سوی مردم صورت نگرفته است.
وی با بیان اینکه بخشی از این وضعیت به ابهام مردم درباره نحوه برگزاری کلاسها بازمیگردد، افزود: با وجود اعلام مسئولان درباره حضوری بودن مدارس و دانشگاهها، همچنان بخشی از خانوادهها و حتی دانشجویان نسبت به قطعی بودن آموزش حضوری اطمینان ندارند و همین موضوع بر میزان خرید تأثیر گذاشته است.
قلاتیان ادامه داد: در حال حاضر میزان فروش صنف نیز تقریباً در محدوده همان ۴۰ درصدی است که از میزان استقبال مردم در این ایام انتظار میرود و باید دید با آغاز رسمی سال تحصیلی و اطمینان خانوادهها از حضوری بودن مدارس، وضعیت بازار در روزهای آینده چگونه خواهد شد. این وضعیت در حالی رقم میخورد که افزایش قیمت لوازمالتحریر، قدرت خرید خانوادهها را نیز تحت تأثیر قرار داده و باعث شده است بخش قابلتوجهی از مشتریان هنگام خرید، پیش از کیفیت و تنوع کالا، قیمت آن را در نظر بگیرند.
از خودکار ۷ هزار تومانی تا دفترهای ۷۰ هزار تومانی
معاون اتحادیه صنف فروشندگان لوازمالتحریر و کتابفروشان شیراز درباره وضعیت قیمتها نیز گفت: قیمت بسیاری از اقلام لوازمالتحریر نسبت به سال گذشته افزایش قابل توجهی داشته و در برخی کالاها این افزایش به بیش از ۱۰۰ درصد رسیده است.
قلاتیان ادامه داد: بهعنوان نمونه، خودکاری که سال گذشته حدود ۷ هزار تومان قیمت داشت، اکنون حدود ۱۷ هزار تومان فروخته میشود. در مورد دفتر نیز افزایش قیمت بسیار محسوس است و برخی دفترها که سال گذشته حدود ۳۰ تا ۳۵ هزار تومان قیمت داشتند، اکنون به حدود ۶۵ تا ۷۰ هزار تومان رسیدهاند.
وی با اشاره به تأثیر افزایش قیمت کاغذ بر بازار دفتر افزود: طی روزهای اخیر نیز شاهد افزایش قیمت برخی دفترها بودهایم و نوع کاغذ، جلد و مواد اولیه در قیمت نهایی کالا تأثیرگذار است.
قلاتیان با بیان اینکه قدرت خرید خانوارها کاهش یافته است، گفت: در شرایط فعلی، تهیه یک سبد معمولی و متوسط لوازمالتحریر برای یک دانشآموز دبستانی، بدون انتخاب کالاهای گرانقیمت، حداقل حدود ۱۰ تا ۱۵ میلیون تومان هزینه دارد.
وی افزود: خانوادهای که بخواهد برای فرزند خود کیف، جامدادی، قمقمه، چندین دفتر، مداد، خودکار، پاککن و سایر لوازم مورد نیاز را تهیه کند، باید مبلغ قابل توجهی بپردازد.
به گفته وی، اکنون یک دفتر مناسب با تعداد برگ بالا میتواند حدود ۲۰۰ هزار تومان قیمت داشته باشد، قیمت برخی جامدادیها به حدود ۵۰۰ تا ۶۰۰ هزار تومان میرسد و قیمت یک مداد معمولی نیز حدود ۲۰ هزار تومان است. خودکار نیز در همین حدود قیمت دارد.
نایبرئیس اتحادیه صنف فروشندگان لوازمالتحریر و کتابفروشان شیراز تأکید کرد: این قیمتها مربوط به کالاهای متوسط بازار است و منظور، خرید اجناس بسیار ضعیف یا کالاهای لوکس و گرانقیمت نیست.
وقتی سبد خرید دانشآموز کوچکتر میشود
افزایش قیمتها تنها رقم پرداختی خانوادهها را بیشتر نکرده، بلکه شکل خرید آنها را نیز تغییر داده است. قلاتیان با اشاره به تغییر الگوی خرید خانوادهها گفت: افزایش قیمتها باعث شده مردم خرید خود را مدیریت کنند و به جای اینکه مانند گذشته چندین دفتر و اقلام بیشتری خریداری کنند، تنها کالاهای ضروریتر را تهیه کنند.
وی افزود: خانوادهای که در گذشته برای یک دانشآموز هشت دفتر خریداری میکرد، اکنون ممکن است به خرید چهار یا پنج دفتر اکتفا کند تا هزینهها کاهش پیدا کند.
این تغییر رفتار در بازار، به معنای آن است که خانوادهها در بسیاری از موارد میان نیازهای آموزشی و توان مالی خود دست به انتخاب میزنند. کالاهایی که پیش از این خرید آنها بخشی طبیعی از آمادهسازی برای سال تحصیلی بود، اکنون ممکن است به دلیل قیمت بالا از سبد خرید حذف یا خرید آنها به زمان دیگری موکول شود.
از سوی دیگر، فشار هزینهها تنها متوجه خانوادهها نیست. قلاتیان درباره وضعیت فعالان صنف نیز گفت: شرایط اقتصادی صنف لوازمالتحریر مناسب نیست و طی سال جاری تعدادی از فعالان صنفی برای ابطال پروانه کسب خود اقدام کردهاند.
وی با بیان اینکه تعداد این موارد قابل توجه بوده است، اظهار کرد: بسیاری از واحدهای صنفی، بهویژه مغازههای کوچک که بخش قابل توجهی از اعضای اتحادیه را تشکیل میدهند، با توجه به میزان فروش و هزینههای جاری، ادامه فعالیت را دشوار میدانند.
قلاتیان برای تشریح وضعیت فروش واحدهای صنفی گفت: یکی از همکاران صنفی که در محدوده اطلسی شیراز فعالیت میکند، اعلام کرده بود که در اوج فصل فروش تنها حدود ۱۱ میلیون تومان در یک روز فروش داشته است. حتی اگر سود ۲۰ درصدی برای این میزان فروش در نظر گرفته شود، حدود ۲ میلیون و ۲۰۰ هزار تومان سود حاصل میشود که با توجه به هزینههای اجاره، حقوق، مالیات و سایر مخارج، رقم قابل توجهی نیست.
اجاره مغازه، فشار دیگری بر دوش کسبه
نایبرئیس اتحادیه صنف فروشندگان لوازمالتحریر و کتابفروشان شیراز یکی دیگر از مشکلات فعالان این صنف را افزایش اجارهبهای واحدهای تجاری عنوان کرد و گفت: اجاره مغازه در شیراز بسیار سنگین شده و در برخی موارد با اجارهبهای واحدهای تجاری در تهران برابری میکند.
وی افزود: وقتی یک واحد صنفی کوچک با سرمایه معمولی مجبور است بخش قابل توجهی از درآمد خود را صرف اجارهبها کند، ادامه فعالیت برای صاحب مغازه دشوار میشود و همین مسئله یکی از دلایل خروج برخی فعالان از این صنف است.
نایبرئیس اتحادیه صنف فروشندگان لوازمالتحریر و کتابفروشان شیراز همچنین به آثار تعطیلی مدارس و دانشگاهها در دوران کرونا اشاره کرد و گفت: مشکلات جدی این صنف از دوران کرونا تشدید شد؛ چراکه با تعطیلی مدارس و دانشگاهها و حرکت آموزش به سمت فضای مجازی، تقاضا برای لوازمالتحریر به شدت کاهش یافت.
قلاتیان افزود: در سالهای گذشته و پیش از کرونا، معمولاً در ماههای چهارم، پنجم و ششم سال شاهد مراجعه افراد برای دریافت پروانه کسب و ورود به این صنف بودیم، اما طی چند سال اخیر این روند تغییر کرده است.
وی گفت: آموزش مجازی و سپس افزایش قیمت کالاها و کاهش قدرت خرید مردم، فشار مضاعفی بر فعالان صنف وارد کرده است.
به این ترتیب، بازار لوازمالتحریر در آستانه سال تحصیلی جدید با دو سوی یک مسئله مواجه است؛ خانوادههایی که خرید برای فرزندانشان برای آنها سنگینتر شده و فروشندگانی که کاهش قدرت خرید مشتریان را مستقیماً در میزان فروش خود احساس میکنند.
گرانی آموزش؛ فشار مضاعف بر خانوادههای کارگری
رئیس کانون هماهنگی شوراهای اسلامی کار استان فارس نیز با انتقاد از افزایش هزینههای زندگی و تأثیر مستقیم آن بر خانوادههای کارگری گفت: امروز یکی از دغدغههای جدی کارگران، فقط تأمین هزینههای روزمره زندگی نیست؛ بلکه تأمین هزینه تحصیل و آموزش فرزندان نیز به یک نگرانی جدی تبدیل شده است.
بهرام ذنوبیتبار در گفتوگو با ایلنا افزود: تورم و کاهش قدرت خرید کارگران باعث شده است بسیاری از خانوادهها در آستانه سال تحصیلی با هزینههای سنگینی مانند خرید کیف، کفش، لباس فرم، دفتر، نوشتافزار، کتاب و سایر ملزومات آموزشی مواجه باشند؛ هزینههایی که هر سال افزایش پیدا میکند، در حالی که درآمد بسیاری از کارگران متناسب با این افزایش هزینهها رشد نمیکند.
وی با اشاره به اینکه یک خانواده کارگری ممکن است دو یا سه فرزند محصل داشته باشد، اظهار کرد: وقتی هزینههای مسکن، خوراک، درمان و سایر نیازهای ضروری زندگی بخش قابلتوجهی از درآمد کارگر را مصرف میکند، تأمین هزینههای تحصیل چند فرزند به فشار مضاعفی تبدیل میشود.
ذنوبیتبار تأکید کرد: نباید وضعیت اقتصادی خانواده، کیفیت آموزش و آینده فرزندان کارگران را تعیین کند و فرزند یک کارگر باید همانند سایر اقشار جامعه از فرصت برابر برای تحصیل، رشد و پیشرفت برخوردار باشد.
وی ادامه داد: گرانی لوازمالتحریر تنها یک قلم از هزینههای آموزشی است؛ هزینه سرویس مدرسه، لباس فرم، تغذیه، کتابهای کمکآموزشی، کلاسهای تقویتی و سایر خدمات آموزشی نیز بر سبد هزینه خانوار تحمیل میشود و در مجموع فشار قابلتوجهی بر خانوادههای کارگری وارد میکند.
مطالبه حمایت از خانوادههای کارگری و حفظ منابع تأمین اجتماعی
ذنوبیتبار خواستار توجه جدی دولت و دستگاههای مسئول به معیشت و آموزش فرزندان کارگران شد و گفت: انتظار داریم وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی و وزارت آموزشوپرورش برای حمایت از خانوادههای کارگری، بهویژه خانوادههای کمدرآمد و دارای چند فرزند دانشآموز، برنامه عملی و حمایتی مشخصی داشته باشند.
وی پیشنهاد کرد: تأمین بستههای آموزشی و لوازمالتحریر با قیمت حمایتی، ارائه کمکهزینه تحصیلی به خانوادههای کمدرآمد، حمایت از دانشآموزان مستعد و تقویت خدمات آموزشی رایگان میتواند بخشی از فشار موجود را کاهش دهد.
دبیر اجرایی خانه کارگر فارس نیز با اشاره به افزایش هزینههای زندگی گفت: در شرایطی که درآمد بسیاری از خانوادههای کارگری پاسخگوی هزینههای مسکن، درمان و معیشت نیست، تهیه لوازمالتحریر و سایر ملزومات مدرسه به یکی از دغدغههای جدی این خانوادهها تبدیل شده است.
گرانی لوازمالتحریر، فشار مضاعف بر سفره کارگران
دبیر اجرایی خانه کارگر فارس، با اشاره به افزایش هزینههای آغاز سال تحصیلی، گفت: هزینه تهیه لوازمالتحریر برای بسیاری از خانوادههای کارگری از توان اقتصادی آنها خارج شده است و کارگرانی که با درآمدهای محدود، همزمان با هزینههای مسکن، درمان، خوراک و سایر نیازهای زندگی مواجه هستند، برای تأمین هزینههای تحصیل فرزندان خود نیز تحت فشار قرار گرفتهاند.
علی راستگو در گفت و گو با ایلنا با بیان اینکه کارگران همواره در عرصههای مختلف پای کار کشور بودهاند، افزود: انتظار میرود در شرایط افزایش هزینههای زندگی، سیاستهای مؤثرتری برای کنترل تورم و حمایت از قدرت خرید خانوارها اتخاذ شود.
راستگو همچنین با انتقاد از افزایش قیمت کالا در مسیر توزیع، اظهار کرد: کالا نباید پس از خروج از کارخانه یا کارگاه، در یک زنجیره کوتاه چندین بار با افزایش قیمت مواجه شود. لازم است فعالان اقتصادی، توزیعکنندگان و دستگاههای مسئول برای کاهش فشار اقتصادی بر مردم همکاری بیشتری داشته باشند.
آموزش نباید قربانی گرانی شود
دبیر اجرایی خانه کارگر فارس ادامه داد: هزینه تهیه لوازمالتحریر برای یک دانشآموز به کمتر از ۱۰ میلیون تومان نمیرسد و این رقم برای خانوادهای که ممکن است درآمد ماهانه آن ۱۵، ۲۰ یا ۲۵ میلیون تومان باشد، در کنار اجارهخانه، هزینه درمان، خوراک و سایر مخارج، بار سنگینی ایجاد میکند.
وی تأکید کرد: فرزند یک کارگر باید بتواند با لباس مناسب و با آرامش و نشاط راهی مدرسه شود و مشکلات اقتصادی خانواده نباید باعث شود از امکانات آموزشی مناسب محروم بماند.
راستگو با اشاره به ضرورت جلوگیری از تحمیل هزینههای اضافی به خانوادهها در زمان ثبتنام مدارس، گفت: ثبتنام دانشآموزان نباید با اجبار خانوادهها به پرداخت هزینهها و تعهدات مالی همراه باشد و لازم است تأکیدات مطرحشده از سوی وزارت آموزشوپرورش در این زمینه در مدارس نیز بهطور واقعی اجرا شود.
وی همچنین با اشاره به موضوع اجارهبها، خواستار نظارت جدی بر اجرای سقفهای اعلامشده برای افزایش اجاره مسکن شد و افزود: صرف اعلام درصد افزایش اجارهبها کافی نیست و باید سازوکارهای اجرایی و نظارتی برای رعایت آن وجود داشته باشد.
راستگو در بخش دیگری از سخنان خود، بر ضرورت صیانت از منابع سازمان تأمین اجتماعی تأکید کرد و گفت: تأمین اجتماعی بخش بزرگی از جامعه را تحت پوشش دارد و باید از ظرفیتها و منابع آن برای ایجاد درآمد پایدار و ارتقای خدمات استفاده شود. حفظ داراییهای این سازمان خط قرمز جامعه کارگری است و مجموعههای اقتصادی و شرکتهای وابسته به تأمین اجتماعی باید در مسیر ایجاد درآمد پایدار حرکت کنند.
وی در پایان با تأکید بر اینکه آموزش زیربنای توسعه است، گفت: حمایت از کارگران، توجه به فرزندان آنان و فراهم کردن زمینه رشد استعدادهای جوان، نیازمند برنامهریزی جدی است و آینده جامعه به میزان توجه امروز به آموزش و سرمایه انسانی وابسته است.
