در گفتوگو با ایلنا مطرح کرد:
کمبود معلم در مدارس سیستان و بلوچستان/پراکندگی جمعیت یکی دیگر از چالشهای مهم آموزش در استان است.
نماینده سیستان و بلوچستان در شورای عالی استانها با اشاره به چالشهای آموزش و پرورش استان گفت: اگرچه تعداد مدارس و کلاسهای درس در سالهای گذشته افزایش قابل توجهی داشته، اما کمبود نیروی انسانی، فاصله سرانه فضای آموزشی با شاخصهای ملی، پراکندگی جمعیت و مشکلات اقتصادی معلمان و خانوادهها همچنان کیفیت آموزش در استان را تحت تأثیر قرار داده است.
به گزارش خبرنگار ایلنا، با نزدیک شدن به آغاز سال تحصیلی، دوباره مسئله مدرسه و آموزش در سیستان و بلوچستان به یکی از دغدغههای جدی خانوادهها تبدیل شده است؛ استانی که وسعت زیاد، پراکندگی روستاها، رشد جمعیت دانشآموزی و فاصله مناطق مختلف از مراکز شهری، مسیر دسترسی به آموزش باکیفیت را برای بخشی از دانشآموزان دشوار کرده است.
در سالهای گذشته تعداد مدارس و کلاسهای درس افزایش یافته، اما به گفته فاروق اعظمی، نماینده سیستان و بلوچستان در شورای عالی استانها، مسئله آموزش در استان تنها با افزایش تعداد مدارس حل نمیشود و باید همزمان به کمبود معلم، کیفیت آموزش، وضعیت مدارس روستایی و عشایری و مشکلات اقتصادی خانوادهها توجه کرد.
وقتی آمارها خوب به نظر میرسند
اگر فقط به عددها نگاه کنیم، تصویر آموزش و پرورش سیستان و بلوچستان چندان نگرانکننده به نظر نمیرسد. تعداد مدارس استان از حدود ۸۳۹ مدرسه پیش از انقلاب به بیش از ۷ هزار و ۶۰۰ مدرسه رسیده و تعداد کلاسها نیز از حدود ۳ هزار کلاس به حدود ۳۷ هزار کلاس افزایش یافته است. نرخ باسوادی نیز به بیش از ۸۸ درصد رسیده است.
اما فاروق اعظمی، نماینده سیستان و بلوچستان در شورای عالی استانها، در گفتوگو با خبرنگار ایلنا معتقد است مشکل از جایی شروع میشود که این آمارها با شاخصهای سایر استانها مقایسه شوند.
او میگوید: ما از نظر کمی رشد داشتهایم، اما وقتی خودمان را با استانهای دیگر و شاخصهای ملی مقایسه میکنیم، هنوز عقب هستیم.
به گفته اعظمی، سرانه فضای آموزشی در استان همچنان با میانگین کشور فاصله دارد و رشد سریع جمعیت نیز هر سال فشار بیشتری به مدارس وارد میکند؛ دانشآموز بیشتر میشود، اما کلاس و معلم به همان اندازه افزایش پیدا نمیکند.
کمبود معلم یکی از جدیترین مشکلات مدارس سیستان و بلوچستان است؛ مشکلی که به گفته نماینده استان در شورای عالی استانها، در جنوب استان و مناطقی مانند دشتیاری بیشتر خودش را نشان میدهد.
اعظمی میگوید: برآوردهای موجود از کمبود حدود ۱۱ هزار نیروی انسانی در آموزش و پرورش استان حکایت دارد؛ آماری که برای اعلام رسمی آن باید از آموزش و پرورش استان استعلام شود.
او با انتقاد از شیوه جذب و ماندگاری نیرو در استان اظهار میکند: یکی از مشکلات، جذب نیرو از طریق ماده ۲۸ است. فردی از هر نقطه کشور میتواند در آزمون شرکت کند و بعد از مدتی امکان انتقال داشته باشد. در نتیجه ردیف استخدامی از سیستان و بلوچستان خارج میشود و دوباره همان مشکل کمبود نیرو باقی میماند.
اعظمی میافزاید: در برخی مناطق، معلم برای جبران کمبود نیرو مجبور است در شیفت مخالف نیز تدریس کند. نمیتوان انتظار داشت یک معلم از صبح تا غروب ۱۲ ساعت در کلاس باشد و کیفیت آموزش هم حفظ شود.
به گفته او، نتیجه این وضعیت را باید در خروجیهای آموزشی دید؛ ممکن است برخی شاخصهای کمی مانند پوشش تحصیلی یا نرخ گذر از مقاطع مختلف، اعداد قابل قبولی نشان دهند، اما در امتحانات نهایی و کنکور، فاصله استان با بسیاری از مناطق کشور همچنان محسوس است.
به گفته نماینده سیستان و بلوچستان در شورای عالی استانها، پراکندگی جمعیت یکی دیگر از چالشهای مهم آموزش در استان است.
او در ادامه توضیح میدهد: سیستان و بلوچستان حدود یک دهم مساحت کشور را در اختیار دارد، اما جمعیت آن در مناطق گسترده و به شکل پراکنده زندگی میکند. تعداد روستاها زیاد است و همین موضوع ارائه خدمات آموزشی را دشوار میکند.
اعظمی ادامه میدهد: در برخی روستاها تعداد دانشآموزان به حدی نیست که بتوان برای هر درس دبیر تخصصی اختصاص داد. در چنین شرایطی، ممکن است برای پاسخ به مطالبه مردم، یک یا دو معلم به صورت محدود به روستا اعزام شوند، اما این راهکار نمیتواند کیفیت آموزش را تضمین کند.
او راهکار را فعالتر کردن طرح «روستا مرکزی» میداند و میگوید دانشآموزان چند روستای نزدیک میتوانند با سرویس به یک مدرسه مجهزتر منتقل شوند تا از دبیران تخصصی بهره ببرند؛ موضوعی که بهویژه برای دختران اهمیت بیشتری دارد.
اعظمی همچنین بر توسعه مدارس شبانهروزی تأکید میکند و میگوید: اکنون حدود ۲۲۰ مدرسه شبانهروزی در استان وجود دارد، اما با توجه به پراکندگی جمعیت، این تعداد کافی نیست و باید افزایش پیدا کند.
او معتقد است توسعه مدارس شبانهروزی میتواند یکی از راههای کاهش ترک تحصیل و جلوگیری از بازماندن دانشآموزان از تحصیل باشد.
فاروق اعظمی، نماینده سیستان و بلوچستان در شورای عالی استانها، در ادامه به مشکلات معیشتی معلمان نیز اشاره میکند و میگوید: دغدغه معیشت، دغدغهای عمومی است، اما در سیستان و بلوچستان به دلیل وسعت استان و فاصله زیاد محل زندگی معلمان تا مدارس، این مسئله بیشتر خودش را نشان میدهد.
او میافزاید: معلمی که برای رسیدن به مدرسه باید روزانه ۳۰، ۴۰ یا حتی ۵۰ کیلومتر رفتوآمد کند، علاوه بر مشکلات اقتصادی، با هزینههای حملونقل و سوخت نیز مواجه است.
اعظمی با اشاره به مشکلات سوخت برخی معلمان میگوید: سهمیه کارت سوخت بعضی معلمان برای رفتوآمد روزانه کافی نیست و لازم است مدیرکل آموزش و پرورش و استاندار سیستان و بلوچستان برای این موضوع راهکار ویژهای پیدا کنند.
وی همچنین وضعیت اقتصادی خانوادهها را یکی از عوامل مؤثر بر ترک تحصیل دانشآموزان میداند و میگوید مشکلات اقتصادی، مسائل اجتماعی و تأثیر فضای مجازی، همگی در کاهش انگیزه برخی دانشآموزان برای ادامه تحصیل نقش دارند.
نماینده سیستان و بلوچستان در شورای عالی استانها در بخش دیگری از گفتوگو با خبرنگار ایلنا، توسعه زیرساختهای آموزشی را نخستین راهکار میداند و میگوید: باید با استفاده از ظرفیت دولت، خیرین و جامعه محلی، یک برنامه پنجساله برای توسعه زیرساختهای آموزشی استان تدوین شود و در آن رشد جمعیت دانشآموزی سالهای آینده نیز مورد توجه قرار گیرد.
او جبران کمبود نیروی انسانی را دومین راهکار عنوان میکند و میافزاید: باید سهم سیستان و بلوچستان در دانشگاه فرهنگیان و آزمونهای استخدامی افزایش پیدا کند تا بتوان طی چند سال آینده کمبود نیرو را جبران کرد و به سمت جذب نیروهای بومی و ماندگار رفت.
اعظمی بر ضرورت توجه به کیفیت آموزش نیز تأکید میکند و میگوید: اگر فقط با عددها آموزش و پرورش را بسنجیم، ممکن است دچار خطا شویم. کیفیت آموزش را باید در خروجیهایی مانند امتحانات نهایی و کنکور دید.
وی ادامه میدهد: باید طرحهای کیفیتبخشی، بهویژه در دوره ابتدایی، جدی گرفته شود؛ زیرا ضعف پایه علمی دانشآموز در سالهای نخست، در دورههای بعدی نیز خودش را نشان میدهد و میتواند زمینه سرخوردگی و ترک تحصیل را فراهم کند.
اعظمی همچنین مشارکت مردم، شوراها، معتمدان و خیرین را ضروری میداند و میگوید آموزش و پرورش باید از ظرفیت جامعه محلی برای حل مشکلات استفاده کند.
وی با تأکید بر توسعه مدارس شبانهروزی اظهار میکند: اگر امروز حدود ۲۲۰ مدرسه شبانهروزی داریم، باید برای افزایش قابل توجه این تعداد برنامهریزی کنیم؛ هرچه مدارس شبانهروزی بیشتر باشد، امکان جلوگیری از ترک تحصیل و حمایت از دانشآموزان مناطق محروم نیز بیشتر خواهد شد.
نماینده سیستان و بلوچستان در شورای عالی استانها در پایان تأکید میکند: حل مشکلات آموزش و پرورش استان نیازمند یک نهضت ملی و عزم عمومی است؛ نهضتی که در آن دولت، مجلس، خیرین، شوراها و مردم در کنار یکدیگر برای کاهش فاصله آموزشی سیستان و بلوچستان با سایر استانها تلاش کنند.
