ایلنا از فارس گزارش می دهد؛
ساکنان سلطانآباد شیراز گرفتار بوی تعفن/۳۰ هزار نفر هر روز بوی نامطبوع استنشاق میکنند/ شناسایی ۱۹ نقطه آلاینده و ۶ منبع آلودگی در مسیر رودخانه چنار راهدار
بوی نامطبوع در محدوده سلطانآباد و اطراف رودخانه چنار راهدار، همچنان یکی از مشکلات آزاردهنده برای ساکنان این منطقه و شهروندانی است که از مسیر کمربندی شیراز عبور میکنند؛ معضلی که با وجود سالها پیگیری و اجرای برخی اقدامات، هنوز بهطور کامل برطرف نشده است.
به گزارش خبرنگار ایلنا، بررسیهای انجامشده نشان میدهد آلودگی این محدوده حاصل یک عامل واحد نیست و چندین منبع در شکلگیری آن نقش دارند. ورود پسابهای خانگی، روانآبهای آلوده و فاضلاب برخی فعالیتهای صنعتی، در کنار ضعف بخشی از زیرساختهای جمعآوری و تصفیه فاضلاب، شرایط رودخانه را تحت تأثیر قرار داده است.
از سوی دیگر، کاهش بارندگی و افت جریان آب، توان طبیعی رودخانه چنار راهدار برای خودپالایی را کاهش داده و موجب تشدید آثار آلودگی شده است.
اکنون مطالبه اصلی ساکنان سلطانآباد، عبور از اقدامات مقطعی و تعیین تکلیف نهایی منابع آلاینده است؛ موضوعی که بدون همکاری دستگاههای مسئول، تکمیل زیرساختهای فاضلاب و تأمین اعتبار لازم، به نظر میرسد همچنان ادامهدار باشد.
شناسایی ۱۹ نقطه آلاینده در مسیر رودخانه چنار راهدار
معاون پایش و نظارت سازمان حفاظت محیط زیست فارس از شناسایی حدود ۱۸ تا ۱۹ نقطه آلاینده در مسیر رودخانه چنار راهدار و محدوده سلطانآباد خبر داد و گفت: ورود فاضلابهای خانگی، روانآبهای آلوده و پساب برخی واحدهای صنعتی از مهمترین عوامل آلودگی و انتشار بوی نامطبوع در این محدوده است و محیط زیست ساماندهی این منابع را تا رسیدن به شرایط مطلوب، از مسیر قانونی و قضایی دنبال میکند.
قاسم نهاوندی در گفت و گو با ایلنا با تشریح آخرین وضعیت آلودگی در مسیر رودخانه چنارراهدار و محدوده سلطانآباد اظهار کرد: آلودگی این رودخانه و بوی نامطبوع ناشی از آن، موضوعی قدیمی است و محیط زیست طی سالهای گذشته با انجام پایشهای میدانی، منابع مختلف آلاینده در این مسیر را شناسایی کرده است.
وی افزود: بر اساس بررسیهای انجامشده، حدود ۱۸ تا ۱۹ نقطه آلاینده در مسیر رودخانه شناسایی شده است که منشأ آلودگی در همه این نقاط یکسان نیست و عوامل مختلفی در شکلگیری وضعیت موجود نقش دارند.
نهاوندی یکی از عوامل اصلی آلودگی را ورود روانآبهای سطحی عنوان کرد و گفت: بخشی از این روانآبها از طریق جویها و آبراههها وارد رودخانه میشوند. همچنین در مناطقی که شبکه فاضلاب شهری وجود ندارد، فاضلاب برخی منازل بهصورت مستقیم یا غیرمستقیم وارد مسیر رودخانه میشود که این موضوع در افزایش آلودگی و ایجاد بوی نامطبوع در محدوده سلطانآباد تأثیرگذار است.
الزام واحدهای صنعتی به کنترل پساب
معاون پایش و نظارت سازمان حفاظت محیط زیست فارس با اشاره به نقش برخی واحدهای صنعتی در آلودگی رودخانه ادامه داد: بخشی از آلودگیهای شناساییشده مربوط به واحدهای صنعتی بوده است؛ بهعنوان نمونه، در گذشته برخی واحدهای نشاستهسازی فاضلاب خام خود را وارد رودخانه میکردند که با پیگیریهای محیط زیست، این واحدها ملزم به ایجاد و راهاندازی سیستم تصفیه فاضلاب شدند.
وی تصریح کرد: واحدهای صنعتی علاوه بر ایجاد سیستم تصفیه، موظف شدهاند با استفاده از فناوریهای مناسب، میزان تولید فاضلاب خود را نیز کاهش دهند؛ چراکه بخشی از موادی که در قالب فاضلاب دفع میشود، قابلیت بازیابی و تبدیل به محصول را دارد و کاهش حجم پساب، از نظر اقتصادی نیز برای واحد صنعتی مزیت خواهد داشت.
نهاوندی درباره وضعیت سیستم تصفیه فاضلاب شهرک صنعتی بزرگ شیراز نیز گفت: با افزایش تعداد واحدهای صنعتی، ظرفیت برخی سیستمهای موجود برای تصفیه کامل فاضلاب کافی نبود؛ به همین دلیل برای واحدهای مربوطه برنامه زمانبندی تعیین و آنها موظف شدند نسبت به تکمیل و ارتقای سیستم تصفیه فاضلاب خود اقدام کنند که بخش عمده این اقدامات تاکنون انجام شده است.
تخلیههای غیرمجاز؛ یکی دیگر از چالشهای فاضلاب شیراز
وی درباره سیستم فاضلاب شماره ۲ شیراز اظهار کرد: این سیستم از نظر عملکرد وضعیت مناسبی دارد و بخش قابلتوجهی از فاضلاب را تصفیه میکند، اما در برخی موارد به دلیل مشکلات موجود در مخازن، تخلیههای غیرمجاز صورت میگیرد که این موارد نیز در دستور کار محیط زیست قرار دارد و در حال پیگیری است.
معاون پایش و نظارت سازمان حفاظت محیط زیست فارس افزود: برای مدیریت بهتر این بخش از فاضلاب، اقداماتی از جمله هماهنگی و انعقاد قرارداد با شهرداری انجام شده است تا فرآیند جمعآوری و تصفیه فاضلاب با جدیت بیشتری دنبال شود.
نهاوندی با اشاره به دیگر منابع آلاینده در مسیر رودخانه گفت: در گذشته بخشی از فاضلاب مراکزی مانند فرودگاه، نیروی هوایی، برخی پادگانها و مراکز مستقر در این محدوده وارد مسیر رودخانه میشد، اما با پیگیریهای محیط زیست، این مراکز موظف به اتصال به شبکه فاضلاب شهری شدند و اکنون تخلیه مستقیم فاضلاب آنها به رودخانه انجام نمیشود.
وی تأکید کرد: مجموعه این عوامل در شکلگیری وضعیت فعلی رودخانه و انتشار بوی نامطبوع در محدوده سلطانآباد مؤثر بوده است و فاضلابهای انسانی و سایر پسابهایی که وارد مسیر میشوند، میتوانند بار آلودگی قابلتوجهی ایجاد کنند؛ بنابراین ساماندهی آنها نیازمند همکاری و اقدام هماهنگ دستگاههای مسئول است.
کاهش بارندگی، توان خودپالایی رودخانه را کم کرده است
نهاوندی کاهش بارندگی و افت جریان آب رودخانه را از دیگر عوامل تشدیدکننده وضعیت موجود دانست و گفت: رودخانه در شرایط طبیعی و با ورود آب مناسب، از ظرفیت خودپالایی برخوردار است، اما در شرایط فعلی و با کاهش بارندگی و منابع آبی تأمینکننده رودخانه، این ظرفیت به میزان مطلوب عمل نمیکند و در نتیجه آلودگی و بوی نامطبوع بیشتر خود را نشان میدهد.
وی افزود: هدف نهایی این است که با ساماندهی منابع آلاینده، مدیریت فاضلابهای ورودی و تقویت جریان آب، رودخانه چنار راهدار از وضعیت فعلی خارج شود و در آینده شاهد رودخانهای با آب پاکتر و شرایط زیستمحیطی مطلوبتر در محدوده سلطانآباد و شرق شیراز باشیم.
معاون پایش و نظارت سازمان حفاظت محیط زیست فارس با تأکید بر جدیت این سازمان در برخورد با منابع آلاینده گفت: محیط زیست در راستای وظایف قانونی خود هیچگونه اغماضی در برابر آلودگیهای زیستمحیطی ندارد و بخش قابلتوجهی از اقدامات انجامشده در این زمینه، حاصل پیگیری مستمر محیط زیست و استفاده از ظرفیت مراجع قضایی بوده است.
نهاوندی خاطرنشان کرد: پیگیریها تا زمان رسیدن به شرایط مطلوب ادامه خواهد داشت و دستگاهها و واحدهای آلاینده موظف هستند اقدامات لازم را برای جلوگیری از ورود فاضلاب و آلایندهها به رودخانه انجام دهند.
شناسایی ۶ منبع آلاینده در مسیر ۵۱ کیلومتری رودخانه راهدار
رئیس کمیسیون سلامت، محیط زیست و خدمات شهری شورای اسلامی شهر شیراز هم با اشاره به تداوم بوی نامطبوع در محدوده سلطانآباد گفت: دستکم ۶ منبع آلاینده در مسیر ۵۱ کیلومتری رودخانه راهدار شناسایی شده و با وجود اقدامات انجامشده، هنوز نمیتوان از رفع کامل این مشکل سخن گفت.
مسعود زارعی در گفت و گو با ایلنا با اشاره به تداوم تماسها و گلایههای شهروندان درباره بوی نامطبوع در محدوده سلطانآباد اظهار کرد: این بو در نقاط مختلف منطقه و حتی در مسیر کمربندی شیراز نیز بهوضوح احساس میشود و همین مسئله ضرورت شناسایی دقیق منشأ آلودگی و برخورد جدی با منابع آلاینده را دوچندان کرده است.
وی افزود: رودخانه راهدار با طول حدود ۵۱ کیلومتر، در بخشهای مختلف مسیر خود با منابع متعدد آلودگی مواجه است و بر اساس بررسیهای انجامشده، دستکم ۶ منبع آلاینده و ایجادکننده تعفن در این مسیر شناسایی شده است.
زارعی با اشاره به فعالیت سه کارخانه در بالادست رودخانه راهدار گفت: حدود دو سال است موضوع این واحدها در کمیسیون محیط زیست مطرح شده و در این مدت اقدامات قابلتوجهی برای کنترل آلایندگی آنها انجام شده است. همچنین مبالغ قابلتوجهی برای نصب فیلتر و تجهیزات مورد نیاز اختصاص یافته است.
رئیس کمیسیون محیط زیست شورای اسلامی شهر شیراز ادامه داد: کارشناسان رسمی و مورد تأیید محیط زیست نیز بر عملکرد این واحدها نظارت دارند و کنترلها بهصورت مستمر انجام میشود. اقدامات انجامشده از سوی این کارخانهها تأثیر قابلتوجهی در کاهش آلودگی داشته و مشکلات ناشی از فاضلاب آنها نسبت به گذشته بسیار کمتر شده است؛ با این حال، در برخی مواقع همچنان مشکلاتی مشاهده میشود و نمیتوان گفت موضوع بهطور کامل برطرف شده است.
وی با تأکید بر اینکه آلودگی رودخانه راهدار تنها ناشی از فعالیت واحدهای صنعتی نیست، گفت: در ادامه مسیر، بخشی از فاضلاب خانگی برخی روستاها همچنان ساماندهی نشده و رهاسازی این فاضلابها نیز به مجموعه منابع آلاینده رودخانه اضافه میشود.
زارعی همچنین به وضعیت فاضلاب شهرک صنعتی اشاره کرد و افزود: واحدهای صنعتی دارای فاضلاب باید از تصفیهخانه برخوردار باشند، اما تصفیهخانه برخی واحدها هنوز مورد تأیید محیط زیست نیست و این مسئله نیز یکی از حلقههای زنجیره آلودگی در این محدوده محسوب میشود.
بوی نامطبوع سلطانآباد یک علت واحد ندارد
وی تصریح کرد: بوی نامطبوع و آزاردهنده سلطانآباد حاصل یک عامل واحد نیست، بلکه مجموعهای از منابع آلاینده در بالادست و طول مسیر رودخانه راهدار در شکلگیری این وضعیت نقش دارند و نمیتوان با رفع یک منبع، انتظار حل کامل مشکل را داشت.
رئیس کمیسیون سلامت شورای اسلامی شهر شیراز با اشاره به ورود سازمان بازرسی به این موضوع اظهار کرد: در مقاطعی سازمان بازرسی نیز به مسئله ورود کرده و شهردار شیراز در بازدیدهای انجامشده حضور داشته است. همچنین برای ساماندهی و تکمیل تصفیهخانهها و جلوگیری از رهاسازی فاضلاب، قولهایی داده شده و بخشی از این اقدامات نیز در حال اجراست.
زارعی افزود: اقداماتی که متناسب با شرایط اقتصادی موجود انجام شده، بیتأثیر نبوده و وضعیت نسبت به سالهای گذشته بهبود یافته است، اما نمیتوان ادعا کرد که مشکل بهطور کامل رفع شده است. این موضوع همچنان در رصد کمیسیون محیط زیست قرار دارد و برای حل اساسی آن باید اقدامات جدیتری انجام شود.
وی تأمین اعتبارات را یکی از الزامات اصلی برای رفع ریشهای مشکل دانست و گفت: بخش مهمی از این مسئله نیازمند اعتبارات کلان دولتی است و بدون تأمین منابع مالی قابلتوجه، نمیتوان انتظار داشت مشکلات موجود بهصورت اساسی برطرف شود.
زارعی ادامه داد: در شرایط فعلی مقرر شده شهرداری شیراز حدود ۶۰۰ میلیارد تومان برای کمک به حل بخشی از مشکلات اختصاص دهد و اقدامات مربوط به این موضوع در دست اجراست.
لایروبی رودخانه راهدار باید ادامه یابد
رئیس کمیسیون محیط زیست شورای اسلامی شهر شیراز، لایروبی و بهسازی مسیر رودخانه راهدار را از دیگر اقدامات ضروری عنوان کرد و گفت: بخشی از عملیات لایروبی انجام شده، اما این اقدامات باید ادامه پیدا کند تا وضعیت بستر و مسیر رودخانه نیز بهبود یابد.
وی خاطرنشان کرد: اقدامات انجامشده طی سالهای اخیر موجب کاهش مشکلات زیستمحیطی نسبت به گذشته شده است، اما تا زمانی که تمام منابع آلاینده شناساییشده کنترل و زیرساختهای تصفیه فاضلاب بهطور کامل ساماندهی نشوند، نمیتوان از پایان بوی نامطبوع سلطانآباد سخن گفت.
زارعی تأکید کرد: این موضوع همچنان یکی از مسائل مورد توجه کمیسیون محیط زیست شورای اسلامی شهر شیراز است و روند اقدامات دستگاههای مسئول برای کنترل منابع آلاینده و ساماندهی رودخانه راهدار باید با جدیت دنبال شود.
بوی نامطبوع سلطانآباد؛ معضلی برای ۳۰ هزار نفر
دهیار سلطانآباد نیز با انتقاد از تداوم بوی شدید و نامطبوع در این منطقه، خواستار شناسایی دقیق منشأ پساب و تعیین تکلیف آن شد و گفت: این وضعیت به یک معضل عمومی برای حدود ۳۰ هزار نفر از ساکنان منطقه تبدیل شده است.
یاسر فرمانی در گفت و گو با ایلنا با اشاره به مشکلات متعدد سلطانآباد اظهار کرد: این منطقه با چالشهای مختلفی مواجه است و انتظار میرود رسانهها با جدیت بیشتری مشکلات و مطالبات مردم را دنبال و منعکس کنند.
وی افزود: یکی از جدیترین مشکلات امروز مردم سلطانآباد، بوی شدید و آزاردهندهای است که در بخشهایی از منطقه به مشام میرسد و زندگی روزمره ساکنان را تحت تأثیر قرار داده است.
فرمانی با اشاره به پیگیریهای انجامشده برای شناسایی منشأ این بو گفت: بر اساس بررسیهای صورتگرفته، منشأ بوی نامطبوع به پساب یک واحد نشاستهزنی نسبت داده میشود که در محدوده کمربندی جریان پیدا کرده و به سمت بلوار طلائیه و سپس سلطانآباد حرکت میکند.
دهیار سلطانآباد ادامه داد: موضوع رهاسازی این پساب در گذشته نیز پیگیری شده و حتی در مقطعی با حضور دادستان وقت، موضوع از نزدیک مورد بررسی قرار گرفت و مقرر شد برای جلوگیری از رهاسازی پساب، اقداماتی از جمله لولهگذاری انجام شود؛ با این حال، با وجود این پیگیریها، مشکل همچنان پابرجاست و اقدام مؤثری که بتواند برای همیشه به این معضل پایان دهد، انجام نشده است.
بوی نامطبوع، دغدغه عمومی مردم سلطانآباد
وی با انتقاد از تداوم این وضعیت تصریح کرد: نمیتوان انتظار داشت مردم سالها بوی نامطبوع و آلودگی محیطی را تحمل کنند. وقتی یک مشکل بارها مطرح و پیگیری میشود اما همچنان ادامه دارد، طبیعی است که نگرانی و نارضایتی مردم افزایش پیدا کند.
فرمانی با اشاره به پیامدهای زیستمحیطی این وضعیت گفت: افزایش پشه و نگرانی اهالی از گسترش بیماری سالک، در کنار آلودگی محیطی، از جمله دغدغههای مردم است و لازم است دستگاههای مسئول با جدیت بیشتری موضوع را دنبال کنند.
وی افزود: این مشکل تنها به یک نقطه از سلطانآباد محدود نمیشود و در محدوده شهرک گلها و بخشهایی از مسیر کمربندی نیز موارد مشابهی وجود دارد؛ بنابراین لازم است یک بررسی جامع و کارشناسی انجام شود تا منشأ اصلی آلودگی بهطور دقیق مشخص و مسئولیت هر یک از دستگاهها نیز شفاف شود.
مردم هزینه ناهماهنگی دستگاهها را میپردازند
دهیار سلطانآباد با اشاره به پراکندگی مسئولیتها میان دستگاههای مختلف اظهار کرد: بخشی از مشکلات این منطقه خارج از اختیار دهیاری است؛ برای نمونه، کمربندی در اختیار دستگاههای متولی حوزه راه قرار دارد و برخی زیرساختها نیز در حوزه مسئولیت دستگاههای دیگر است. با این حال، در نهایت این مردم هستند که هزینه این ناهماهنگی و بلاتکلیفی را پرداخت میکنند.
فرمانی تأکید کرد: سلطانآباد حدود ۳۰ هزار نفر جمعیت دارد و نمیتوان مشکلات این حجم از جمعیت را نادیده گرفت. بوی نامطبوع نیز مسئلهای نیست که تنها اهالی یک کوچه یا محله با آن مواجه باشند؛ هر فردی که از این مسیر عبور میکند، با این مشکل روبهرو میشود.
وی در پایان خواستار ورود جدی دستگاههای متولی شد و گفت: انتظار مردم این است که این بار موضوع به اقدامات مقطعی و وعدههای تکراری محدود نشود و با شناسایی دقیق منشأ آلودگی، برای رفع دائمی آن تصمیمگیری شود؛ چراکه حق مردم سلطانآباد نیست که سالها در کنار یک معضل زیستمحیطی زندگی کنند و همچنان در انتظار پاسخی روشن برای حل آن باشند.
