رنجهای بیشمار گرافیک قزوین / از هوشمصنوعی تا نگاه بازاری
گرافیستهای قزوینی از مشکلاتی از جمله بهکارگیری نشدن توسط شرکتهای خصوصی و صنایع در استان قزوین و همچنین نگاه باندی به این حوزه گلایه دارند.
به گزارش خبرنگار ایلنا از قزوین، هر چهقدر نقش رسانه در دنیای ما پررنگتر میشود، بیش از پیش ما به یاد اوضاع، احوال، مشکلات و نارساییهای این رشتهٔ هنری مؤثر در زندگی تکتک انسانهای جامعه، آن هم در سطح دانشآموختگان و هنرمندان قزوینی میافتیم. از این رشته در قزوین که به خاطر حضور بزرگانی چون سید محمد احصایی همواره نامآور بوده و پشتوانهٔ سترگی چون هنر خوشنویسی ناب این دیار دارد، انتظار این است که هرچه سریعتر به جایگاهی که شایستگی آن را دارد، دست یابد.
دستهبندیها در گرافیک
شیرین برزگر، گرافیست قزوینی با بیان این که گرافیک را باید کاربردیترین زیرمجموعه هنرهای تجسمی دانست، گفت: این هنر مدرن با زندگی عامه پیوند خورده و به طور کلی میتوان آن را در دو مقولهٔ اصلی مورد بررسی قرار داد که یکی گرافیک رسانهای و دیگری گرافیک محیطی است؛ گرافیک محیطی خود به دو بخش رسانههای چاپی و دیجیتالی قابل تقسیم است.
وی در توضیح بیشتر رستههای گرافیک محیطی افزود: منظور از رسانههای چاپی، کتاب، روزنامه و مجلات است و مراد از رسانههای دیجیتالی، تلویزیون، اینترنت و صفحات تلفن همراه است که امروزه برای ما اهمیت زیادی دارد.
این گرافیست باسابقه با بیان این مطلب که گرافیک محیطی نیز پابهپای گرافیک رسانهای نقش بهسزایی در بهبود عملکرد روزانهٔ انسان دارد، ادامه داد: بیلبوردها، بستهبندیها، سردر فروشگاهها، پیکتوگرامها (علائم راهنمایی و رانندگی)، نشانها (آرم، لوگو و علامتهای تجاری)، همه و همه بخشهایی از گرافیک محیطی به حساب میآیند.
نقش گرافیک در بهبود زندگی
این کارشناس ارشد ارتباط تصویری با بیان اینکه در زندگی امروز بشر اختلال و ناآرامی به وفور دیده میشود، گفت: در میان علوم مختلفی چون روانشناسی و جامعهشناسی و مانند اینها، هنر ـ به ویژه شاخهٔ هنرهای تجسمی و در این شاخه، رشتهٔ گرافیک ـ سهم بهسزایی در یافتن راهحلی برای این معضل ایفا میکنند.
برزگر با بیان اینکه به طور کلی در هنر گرافیک چه رسانهای و چه محیطی هدف اصلی اطلاعرسانی و جذب مخاطب در زمینههای گوناگون فرهنگی، اجتماعی و اقتصادی است، اضافه کرد: با توجه به مباحث مطرحشده میتوان نتیجه گرفت که گرافیک با استفاده از سادگی، همهمهفهم بودن، بیان شفاف و گستردگی مخاطب، از قدرت تأثیرگذاری زیادی در زندگی روزمرهٔ افراد برخوردار است و سببساز ایجاد نظم، جاذبههای دیداری و برقراری روابط اجتماعی مناسب بین افراد جامعه در محیطهای واقعی و مجازی میشود.
وی ادامه داد: گرافیک در کنار پیامها و مفاهیمی که به صورت مستقیم یا غیرمستقیم انتقال میدهد، موظف است محیطی سالم، پرنشاط و قانعکننده برای افراد جامعه فراهم آورد و اگر شرایط اجتماعی و فرهنگی برای بهترین شکل استفاده از گرافیک و جنبههای اثربخشی و فرهنگسازی آن فراهم آید، این ابزار هنری میتواند در عرصههای مختلف آموزشی، تبلیغاتی، ارتباطی، سیاسی و اقتصادی تأثیرات مثبت و خوشایندی از خود بر جای گذارد.
هوش مصنوعی جانشین خلاقیت هنرمند نمیشود
این گرافیست با انتقاد از ورود برخی افراد با اتکای به هوش مصنوعی به عرصه گرافیک گفت: هوش مصنوعی بر مبنای دادههای اینترنت تولید پوستر یا تصویرسازی میکند و هیچگونه خلاقیت و هنری در کارش وجود ندارد و نباید وجه هنری گرافیک را فدای سرعت هوش مصنوعی کنیم.
فقدان نگاه حرفهای به گرافیک قزوین
دیگر طراح گرافیک قزوینی با اشاره به عدم وجود نگاه حرفهای به هنر گرافیک در قزوین، در توضیح دلایل این مشکل گفت: به هر حال قزوین به عنوان یک شهر صنعتی که کارخانههای تولیدی زیادی دارد، میتوانست از این ظرفیت استفاده کند و با بهرهگیری از گرافیستهای خود استان، امور تبلیغاتی این کارخانجات را ساماندهی کند، اما متأسفانه دفتر طراحی همهٔ این کارخانهها در تهران و شهرهای همجوار دیگر است.
سفارشهای کم و کوچک
مسعود امامقلی در توضیح تبعات این معضل افزود: به خاطر همین موضوع، متأسفانه اغلب گرافیستها در قزوین سفارشهای بزرگ و قابلتوجهی ندارند و بیشتر شرکتهای تبلیغاتی که در قزوین میبینیم، در واقع نیمهفعال هستند و سفارشهایی هم که میگیرند، از طراحی کارتویزیت، سربرگ و در نهایت یک بروشور ساده یا طراحی فلکسی یک مغازه فراتر نمیرود.
دستمزد پایین
وی ادامه داد: مطمئناً گرافیستی که برای این شرکتها کار میکند، حقوق خیلی پایینی دریافت میکند. به همین خاطر شاهد هستیم که گرافیستهای حرفهای و مطرح قزوین، غالباً برای نشریات و مطبوعات محلی قزوین کار میکنند و کاری بیش از صفحهآرایی این روزنامهها و نشریات انجام نمیدهند.
امامقلی با بیان این نکته که حقوق بسیاری از گرافیستهای قزوینی در حد منشی یک شرکت است، گفت: متأسفانه در سطح سازمانهای مهم و بزرگ قزوین شاهد این هستیم که اکثر این سازمانها از یک طراح گرافیک معمولی هم استفاده نمیکنند و کسی را که صرفاً به رایانه وارد است و میتواند با نرمافزاری مثل فتوشاپ کار کند، برای انجام دادن خردهکارهای طراحیشان استخدام میکنند.
عدم همسویی گرافیستهای قزوینی
یک کارشناس ارتباط تصویری با بیان اینکه گفتن و بازگو کردن شعارهایی از این دست که «۷ اردیبهشت مجال مناسبی برای آشنایی بیشتر مردم با گرافیک و توجه بیشتر مسئولان به آن است»، دردی از جامعهٔ گرافیک قزوین نمیکاهد، گفت: دردِ دل امروز طراح گرافیک قزوینی، کلافگی از مشکلاتی از قبیل کمبود کار واقعی و بیکاری پنهان، دستمزد پایین، نگاه بازاری، اعمال نظر سفارشدهنده و ترجیح آن بر خلاقیت گرافیست قزوینی است که متأسفانه تاکنون به طور جدی مطرح نشدهاند و اگر هم به آنها پرداخته شده، شاهد کالبدشکافی ژرفی در راستای حل این معضلات نبوده و نیستیم.
سجاد سیف با گلایه از بروز برخی حسادتها و کوتهبینیها در حرفهٔ گرافیک افزود: این غم بزرگ یک گرافیست قزوینی است که تمام تلاشش را میکند که به دور از حاشیه و باندبازی کارش را به بهترین شکل انجام دهد و دیده شود، ولی متأسفانه برخی از طراحان گرافیک میترسند که با حضور و دیده شدن شخصی دیگر جایگاهشان به خطر بیفتد و موقعیتی را که دارند، به راحتی از دست بدهند.
وی با بیان اینکه این مسائل اخلاقی بهظاهر پیشپاافتاده، به تدریج سبب میشود که گرافیک قزوین هر روز بیشتر و بیشتر به عقب برگردد، ادامه داد: کاش حداقل این روز فرصت مناسبی برای گرافیستهای شهرمان باشد تا لحظهای همدلانه به این راهکار فکر کنند که شاید با اتحاد و یکرنگی بشود شرایط بهتری را برای هنر گرافیک استان قزوین رقم بزنیم.
در نهایت به نظر میرسد که دستگاههای دولتی و حاکمیتی در کنار شرکتهای خصوصی باید در بهکارگیری گرافیستهای توانمند قزوینی اهتمام بیشتری داشته باشند و در این زمینه فراتر از نگاههای بازاری حرکت کرده و هوش مصنوعی فاقد خلاقیت و سرکش را جانشین هنرمندان خلاق این رشته نکنند.
