پاسخگویی به مطالبات مردم حلقه مفقوده؛
دانشگاه علوم پزشکی گیلان سلامت بیماران سرطانی را به سخره گرفته است
کمبود نیروی انسانی، دارو و تجهیزات حیاتی پزشکی در دانشگاه علوم پزشکی گیلان، بیماران را با بحرانی جدی مواجه کرده است، بحرانی که بسیاری از آنان را ناچار میکند برای دریافت خدمات درمانی اولیه، مسافتهای طولانی تا تهران را طی کنند، مسیری پرهزینه، طاقتفرسا و گاه ناامیدکننده که رنجی مضاعف بر بیمار تحمیل می کند.
به گزارش خبرنگار ایلنا، در حالی که دسترسی عادلانه به خدمات درمانی، یکی از بدیهیترین حقوق شهروندان محسوب میشود، بیماران در استان گیلان با واقعیتی تلخ روبهرو هستند. نبود دستگاههای حیاتی مانند رادیوتراپی و سیتیاسکن، کمبود دارو و کاهش محسوس نیروی درمانی، نظام سلامت استان را با چالش جدی مواجه کرده و فشار مضاعفی را بر بیماران و خانوادههای آنان تحمیل کرده است.
یکی از بیماران سرطانی گیلان به خبرنگار ایلنا، میگوید: برای هر جلسه درمان باید یا منتظر بمانیم یا به تهران برویم. نه توان مالیاش را داریم و نه توان جسمیاش را. وقتی دستگاه نیست، انگار امید هم نیست.
بیمار دیگری که برای تصویربرداری پزشکی به مرکز درمانی مراجعه کرده، با گلایه میگوید:سیتیاسکن ندارند یا خراب است. میگویند برو تهران. مگر همه بیماران توان سفر دارند؟ تکلیف سالمندان و بیماران بدحال چیست؟
یکی از همراهان بیماران نیز با اشاره به کمبود نیرو در مراکز درمانی استان میگوید:پزشک و پرستار کم است، صفها طولانی است و رسیدگیها با تأخیر انجام میشود. بیمار از درد رنج میبرد، اما سیستم درمانی هم انگار نفس کم آورده است.
زنجیرهای از ضعف مدیریت، پژوهش و درمان دانشگاه علوم پزشکی گیلان را به نقطه بحران رسانده است
یکی از پزشکان شاغل در دانشگاه علوم پزشکی گیلان، که نخواست نامش رسانه ای شوددر گفت و گو با خبرنگار ایلنا، با انتقاد شدید از وضعیت فعلی دانشگاه علوم پزشکی گیلان اظهار کرد: آنچه امروز در این دانشگاه مشاهده میشود، حاصل یک یا دو خطای مقطعی نیست، بلکه نتیجه یک زنجیره بههمپیوسته از ضعفهای مدیریتی، ساختاری و برنامهای در حوزههای پژوهش، آموزش و بهداشت و درمان است؛ زنجیرهای که در نهایت سلامت مردم استان و اعتبار علمی دانشگاه را بهطور جدی تهدید میکند.
مدیریت پژوهش بدون کارنامه پژوهشی
وی با اشاره به وضعیت مدیریت پژوهش دانشگاه گفت: نخستین مسئلهای که باید صادقانه درباره آن صحبت کرد، جایگاه مدیران پژوهشی دانشگاه است. وقتی افرادی در رأس معاونت پژوهشی و مدیریت تحقیقات قرار میگیرند که خود فاقد برونداد پژوهشی مؤثر، طرح تحقیقاتی فعال یا پایاننامه منجر به مقاله هستند، نمیتوان انتظار داشت بدنه دانشگاه پویا و پژوهشمحور عمل کند.
این پزشک افزود: بررسی ساده سامانههای رسمی پژوهشی نشان میدهد برخی از این مدیران حتی چند طرح تحقیقاتی مصوب یا پایاننامهای که به چاپ مقاله منجر شده باشد، در کارنامه خود ندارند. این مسئله یک ضعف فردی نیست، بلکه نشانه بحران شایستهسالاری در مدیریت دانشگاه است.
به گفته وی، وجود مواردی از بازگشت یا ابطال مقالات علمی به دلیل تخلفات پژوهشی، آن هم در سطح مدیران ارشد، آسیب جدی به اعتبار علمی دانشگاه وارد کرده است.
این پزشک با بیان اینکه،وقتی نام دانشگاه علوم پزشکی گیلان بهواسطه تخلف پژوهشی در مجلات بینالمللی مطرح میشود گفت:این فقط آبروی یک فرد نیست که خدشهدار میشود،بلکه اعتبار کل دانشگاه و حتی نظام پژوهشی کشور زیر سؤال میرود.
پژوهش،اسمی پرطمطراق، ولی واقعیتی ضعیف
یکی دیگر از پزشکان شاغل در این دانشگاه، که نخواست نانش رسانه ای شودبا انتقاد از وضعیت زیرساختهای پژوهشی دانشگاه تصریح کرد:در بسیاری از موارد، مراکز تحقیقاتی و آزمایشگاههای پژوهشی صرفاً عناوینی فرمالیته روی کاغذ هستند. مرکز تحقیقاتی یک اتاق خالی با یک تابلو نیست، پژوهش نیاز به تجهیزات فعال، نیروی انسانی متخصص، بودجه پایدار و برنامه دارد.
وی ادامه داد: در دانشگاههای مادر و پیشرو، آزمایشگاه تحقیقاتی قلب تپنده پژوهش است، اما در دانشگاه علوم پزشکی گیلان، از بیش از ده سال پیش تاکنون عملاً سرمایهگذاری جدی در این حوزه صورت نگرفته است.
به گفته این پزشک، بودجه پژوهش در دانشگاه بهطور میانگین کمتر از یک درصد درآمد دانشگاه است و همین میزان ناچیز نیز بهدرستی مدیریت نمیشود،نتیجه این وضعیت، کاهش شدید تعداد طرحهای پژوهشی مصوب است؛ بهگونهای که در برخی دانشکدهها، میزان طرحهای تحقیقاتی در پنج سال اخیر به کمتر از یکدهم گذشته رسیده است.
افت شدید انگیزه و گسترش روزمرگی علمی
وی، با اشاره به پیامدهای این شرایط گفت: وقتی پژوهش اولویت مدیریت نباشد، اعضای هیئت علمی دچار روزمرگی میشوند. هیچ برنامه مشخصی برای آنها تعریف نمیشود و هیچکس پس از پنج سال از آنها نمیپرسد چه خروجی علمی داشتهاند.
این فرد ادامه داد:در مواردی شاهد هستیم که یک مقاله با پنج نویسنده از یک دانشگاه منتشر میشود و هر پنج نفر از همان مقاله امتیاز پژوهشی میگیرند؛ در حالی که اگر سیاستگذاری درست وجود داشت، میشد پنج خروجی مستقل تولید کرد. این شیوه امتیازدهی عملاً پژوهش واقعی را تضعیف میکند.
به گفته وی، این شرایط گاه زمینهساز تخلفات پژوهشی نیز میشود،تخلفاتی که ریشه آنها نه در ذات اعضای هیئت علمی، بلکه در فقدان زیرساخت، حمایت و نظارت علمی مؤثر است.
بهداشت و درمان، جایی که ضعف مدیریت مستقیماً جان مردم را تهدید میکند
این پزشک با تأکید بر اینکه بحران فقط محدود به پژوهش و آموزش نیست، گفت: بخش بهداشت و درمان دانشگاه علوم پزشکی گیلان امروز با چالشهایی روبهروست که اثر مستقیم آن بر سلامت مردم استان قابل مشاهده است.
وی با اشاره به آمار بالای سرطانهای گوارشی در استان افزود: در شرایطی که تشخیص زودهنگام نقش حیاتی در درمان سرطان دارد، نبود تجهیزات تشخیصی پیشرفته یک فاجعه واقعی است.
به گفته این استاد دانشگاه، تقریباً تمامی بیماران سرطانی استان برای انجام برخی تصویربرداریهای تخصصی مجبور به مراجعه به تهران هستند. این مسئله علاوه بر تحمیل هزینههای سنگین مالی، فشار روانی شدیدی به بیمار و خانواده وارد میکند و کاملاً قابل پیشگیری است.
خرید تجهیزات بدون برنامه، اتلاف بیتالمال
وی با انتقاد از نحوه خرید تجهیزات پزشکی گفت:ادامه این وضعیت، سلامت و جان بیماران را بهطور مستقیم تهدید میکند. انتظار میرود مسئولان دانشگاه علوم پزشکی گیلان و متولیان حوزه سلامت، با نگاهی مسئولانه و فوری، برای تأمین تجهیزات، دارو و نیروی انسانی اقدام کنند؛ چرا که درمان، نباید به سفری پرخطر و پرهزینه تبدیل شود و بیماران نباید برای زنده ماندن، صدها کیلومتر راه بپیمایند.
به گفته وی، سالهاست وعده راهاندازی تجهیزات حیاتی داده میشود، اما نه زیرساخت آماده شده، نه نیروی متخصص جذب شده، نه برنامهای برای بهرهبرداری وجود دارد. دستگاهها یا اصلاً نمیآیند، یا اگر میآیند، خوابیدهاند.
وی افزود: دستگاهی که بدون فضای استاندارد و تیم تخصصی خریداری میشود، هیچ آوردهای برای مردم ندارد. بیمار همچنان به تهران ارجاع میشود، اما هزینه از جیب دولت و مردم استان پرداخت می شود.
آموزش پزشکی، افزایش دانشجو، سقوط کیفیت
این استاد دانشگاه گفت: ظرفیت پذیرش دانشجوی پزشکی افزایش یافته، اما نه کلاس داریم، نه هیئت علمی، نه بیمارستان آموزشی استاندارد.
وی ادامه داد: دانشجوی پزشکی امروز در بیمارستانهایی آموزش میبیند که بعضاً بیش از ۵۰ سال قدمت دارند. آموزش بالینی عملاً به یک نمایش تبدیل شده است.
بحران نیروی انسانی،چارتهای قفلشده
این پزشک، با اشاره به چارتهای سازمانی فرسوده دانشگاه گفت: چارتهای کوچک و قفلشده اجازه جذب هیئت علمی، پرستار و نیروی تخصصی را نمیدهند.
وی افزود: دانشگاه مجبور شده نیروهای شرکتی و طرحی را در پستهای تخصصی به کار بگیرد. پرستاران با شیفتهای فرسایشی کار میکنند و کیفیت خدمات درمانی افت کرده است.
مدیریت غیرتخصصی و رانت
وی، یکی از ریشههای اصلی بحران در دانشگاه علوم پزشکی گیلان را انتصابات غیرتخصصی عنوان کرد و گفت: امروز، افرادی صرفاً به واسطه روابط و رانت در جایگاههای مدیریتی قرار گرفتهاند، بدون آنکه صلاحیت علمی یا اجرایی لازم را داشته باشند.
این استاد دانشگاه، با تأکید بر اینکه، دانشگاه علوم پزشکی گیلان از ظرفیت نخبگان خود استفاده نمیکند افزود: تصمیمها پشت درهای بسته گرفته میشود و هیچ پاسخگویی واقعی وجود ندارد.
وی در پایان هشدار داد: اگر این روند متوقف نشود، دانشگاه علوم پزشکی گیلان نهتنها جایگاه علمی خود را از دست میدهد، بلکه به یکی از عوامل تشدید بحران سلامت در استان تبدیل خواهد شد.
در پایان باید متذکر شد؛ انتظار میرود مسئولان دانشگاه علوم پزشکی گیلان و متولیان حوزه سلامت، با نگاهی مسئولانه و فوری، برای تأمین تجهیزات، دارو و نیروی انسانی اقدام کنند,چرا که درمان، نباید به سفری پرخطر و پرهزینه تبدیل شود و بیماران نباید برای زنده ماندن، صدها کیلومتر راه بپیمایند.
