جشنواره سراسری نقد فیلم کیمیای نظر به میزبانی فارس برگزار می شود

به گزارش ایلنا، رئیس دانشگاه فرهنگیان فارس با اشاره به اهمیت آموزش‌های غیررسمی در فرآیند تربیت، جشنواره فیلم کیمیای نظر را فرصتی ارزشمند برای ارتقای مهارت‌های تربیتی دانشجومعلمان دانست

علی شیروانی شیری امروز ۲۸ اردیبهشت در نشست خبری جشنواره فیلم کیمیای نظر با بیان اینکه تعلیم و تربیت غیررسمی به دلیل ماهیت آزاد، داوطلبانه و بدون الزام‌های رسمی، اثرگذاری عمیق‌تری بر مخاطب دارد، افزود: مخاطب در این فضا با میل و رغبت وارد می‌شود. به دلیل نبود آزمون و ساختار رسمی، آرامش و آزادی بیشتری در دریافت پیام دارد و این نوع آموزش، قدرت تفسیرپذیری و تأمل بیشتری ایجاد می‌کند.

وی تأکید کرد: همین ویژگی‌ها باعث می‌شود آموزش غیررسمی به یکی از ابزارهای مؤثر تربیتی تبدیل شود.

رئیس دانشگاه فرهنگیان فارس با اشاره به اینکه روایت، داستان و فیلم از قوی‌ترین ابزارهای تربیتی هستند، توضیح داد: داستان دارای عناصر، شخصیت‌پردازی، کشمکش و پیرنگ است که می‌تواند مخاطب را درگیر کند؛ فیلم با نمادهای عینی و تصویر، اثرگذاری بیشتری بر کودک و نوجوان دارد.

وی ادامه داد: همچنین طراحی صحنه، زمان و مکان و شگردهای تمرکززدایی می‌توانند قدرت تفکر و تحلیل را در مخاطب تقویت کنند و فیلم خوب می‌تواند بستری برای تربیت اخلاقی، معنوی، اجتماعی و شهروندی فراهم کند.

شیروانی شیری انتخاب فیلم مناسب را یکی از مهم‌ترین بخش‌های این فرآیند دانست و گفت: مربی، معلم یا استاد باید بتواند فیلم خوب را کشف و گزینش کند؛ فیلم باید ظرفیت تحول ذهنی، تربیتی و روان‌شناختی داشته باشد و نقد و تحلیل فیلم، فرصتی برای پرورش تفکر، دقت و تیزبینی در مخاطب ایجاد می‌کند.

وی افزود: تماشای صرف فیلم اثر محدودی دارد، اما تماشا همراه با نقد و تبیین می‌تواند به یک موقعیت تربیتی مؤثر تبدیل شود.

 رئیس دانشگاه فرهنگیان فارس با اشاره به اینکه دانشجومعلمان آینده‌سازان مدارس کشور هستند، گفت: این رویداد می‌تواند مهارت‌های زیر را در نقد فیلم، کشف عناصر تربیتی و روان‌شناختی، تحلیل روایت و ساختار داستانی و انتخاب فیلم مناسب برای کلاس درس آینده تقویت کند.

وی تأکید کرد: این مهارت‌ها در طول ۳۰ سال خدمت معلمی می‌تواند نقش مهمی در تربیت نسل‌های آینده داشته باشد.

شیروانی شیری از دانشجومعلمان و اساتید دانشگاه خواست در این رویداد حضور فعال داشته باشند و افزود: این جشنواره، اگر با انتخاب فیلم‌های مناسب و نقدهای دقیق همراه شود، می‌تواند به یک رویداد تربیتی اثرگذار در دانشگاه فرهنگیان تبدیل شود.

رئیس دانشگاه فرهنگیان فارس با اشاره به چرایی ورود دانشگاه فرهنگیان به حوزه فرهنگ و هنر، به‌ویژه سینما، گفت: رسالت اصلی دانشگاه فرهنگیان تربیت معلم است و آینده سعادت کشور، یعنی کودکان و نوجوانان، به دست دانشجومعلمان رقم می‌خورد. از این رو برای ما بسیار مهم است که این نسل خوب تربیت شود، به‌ویژه در حوزه‌هایی که اثرگذاری عمیق دارند. امروز رسانه‌ها و فضای مجازی در سطح جهانی فعال‌اند و ناگزیر باید از این ظرفیت به‌طور مطلوب استفاده کنیم. ارتقای سواد رسانه‌ای دانشجومعلمان و توانایی آنان در بهره‌گیری از ابزارهای فرهنگی و هنری برای تربیت نسل آینده، ضرورتی انکارناپذیر است.

نقد علمی و هدفمند برای کشف معناهای تربیتی

در ادامه این نشست، امیری معاون فرهنگی تربیتی دانشگاه فرهنگیان فارس با اشاره به جایگاه هنر در تعلیم و تربیت غیررسمی گفت:در تربیت غیررسمی، هنر نقشی کلیدی دارد. هنرمند معنایی را که دریافته با زبان هنر منتقل می‌کند و مخاطب را به تفکر وا می‌دارد. یکی از مهم‌ترین قالب‌های هنری، فیلم است؛ قالبی که می‌تواند معناهای عمیق تربیتی را به شکلی اثرگذار منتقل کند.

وی افزود: هدف اصلی این جشنواره، نقد عالمانه فیلم‌هایی است که در امر تربیت حرفی برای گفتن دارند؛ نقدی علمی و هدفمند برای کشف معناهای تربیتی. و این رویداد با مدیریت رئیس دانشگاه فرهنگیان و اجرای معاونت فرهنگی تربیتی دانشگاه با محوریت اداره اجتماعی برگزار می‌شود. کانون‌ها و انجمن‌های دانشجویی نیز در آن مشارکت دارند.

امیری گفت: از همه دانشجویان دانشگاه فرهنگیان در سراسر کشور دعوت می‌کنیم در این رویداد شرکت کنند. تحلیل‌های علمی و هدفمند آنان می‌تواند در شکل‌گیری هویت معلمی و تحقق اهداف تربیتی غیررسمی نقش مهمی ایفا کند. خروجی این نقدها و تحلیل‌ها در قالب مستندهای آموزشی و تربیتی مورد استفاده قرار خواهد گرفت و گام‌های بعدی جشنواره بر اساس همین بازخوردها تعریف می‌شود.

تاثیر مستقیم فیلم بر ابعاد تربیتی غیررسمی 

خسروی، دبیر جشنواره نیز در سخنانی با اشاره به تحولات حوزه تعلیم و تربیت گفت: بر اساس تحقیقات آکادمیک از سال ۲۰۱۵ تاکنون، قاعده‌ای تحت عنوان ۱۰-۲۰-۷۰ مطرح شده است. این قاعده نشان می‌دهد که حدود ۷۰ درصد از شاکله هویتی کودکان در فضای مجازی و شبکه‌های اجتماعی شکل می‌گیرد، ۲۰ درصد در تعاملات اجتماعی و تجربه‌های واقعی، و تنها ۱۰ درصد تحت تأثیر تعلیم و تربیت رسمی است. این واقعیت جهانی، توجه اندیشمندان را به اهمیت تعلیم و تربیت غیررسمی جلب کرده است.

وی افزود: اگر به دنبال دستیابی به ویژگی‌های تمدنی خاص هستیم، ناچاریم از ظرفیت‌های تعلیم و تربیت غیررسمی بهره ببریم. یکی از ابزارهای مهم در این مسیر، فیلم است؛ چرا که روایت و داستان، بذرهایی در ذهن دانش‌آموز می‌کارد که ممکن است سال‌ها بعد در مواجهه‌های اجتماعی یا تمدنی شکوفا شود.

خسروی با تأکید بر نقش دانشگاه فرهنگیان در این زمینه گفت: این دانشگاه ضرورت پرداختن به تعلیم و تربیت غیررسمی را درک کرده و فضایی فراهم آورده تا دانشجومعلمان با این حوزه درگیر شوند. فیلم بستری است که می‌تواند به‌طور مستقیم آنان را با ابعاد تربیتی غیررسمی مواجه کند. روایت و داستان در قالب فیلم، دنیایی تازه برای مخاطب می‌سازد و او را درگیر کشف پاسخ برای مسائل اجتماعی و تربیتی می‌کند.

وی درباره اهداف جشنواره توضیح داد: در این رویداد از دانشجویان سراسر کشور، به‌ویژه دانشجومعلمان دانشگاه فرهنگیان، دعوت کرده‌ایم تا گزارش‌های بصری خود از کشف زوایای تربیتی آشکار و پنهان فیلم‌ها را ارائه دهند.

خسروی یادآور شد: آثار برگزیده در قالب یک مستند تدوین و همراه با نمایش فیلم‌های منتخب منتشر خواهد شد تا هم تلاش دانشجویان دیده شود و هم خلاقیت آنان در کشف ابعاد تربیتی مورد تقدیر قرار گیرد.

برگزاری رویداد ملی نقد و تحلیل فیلم با مشارکت دانشجویان 

در ادامه کارشناس فرهنگی دانشگاه فرهنگیان فارس با تشریح ابعاد برگزاری رویداد ملی نقد فیلم، از آغاز فراخوان این جشنواره با هدف تقویت مهارت‌های تحلیلی، کنشگری و اعتمادبه‌نفس دانشجویان خبر داد.

کبری نعمانی در خصوص فرآیند اجرایی این رویداد اظهار داشت:فراخوان این رویداد در سطح کشور منتشر شده و از تمامی دانشجویان دعوت به عمل آمده است. گام نخست شامل مشاهده و نقد فیلم رادیکال توسط دانشجویان و ارسال آثار ویدئویی با مدت زمان ۴ تا ۸ دقیقه است. پس از دریافت آثار، نشست‌های تخصصی به صورت مجازی با حضور اساتید برگزار خواهد شد. 

وی ادامه داد: علت انتخاب بستر آنلاین، پراکندگی جغرافیایی دانشجویان و عدم دسترسی به امکان برگزاری حضوری است. در این نشست‌ها، آثار ارسالی مورد نقد و بررسی اساتید قرار گرفته و در نهایت آثار برگزیده انتخاب می‌شوند. رویداد در قالب چند مرحله و با انتخاب فیلم‌های دیگری که متناسب با سطح کیفی رویداد در نظر گرفته شده‌اند، ادامه می‌یابد.

کارشناس فرهنگی دانشگاه فرهنگیان فارس ادامه داد: کلیه آثار دانشجویان به همراه تحلیل‌های ارائه شده توسط اساتید، در قالب یک مستند تدوین خواهد شد. این مستند با هدف انتشار از طریق رسانه ملی و بسترهای مجازی تولید می‌شود تا دانشجویان بازخورد فعالیت خود را مشاهده کنند. هدف اصلی ما این است که دانشجو به مرحله‌ای از کنشگری برسد که با تکیه بر اعتمادبه‌نفس، خود به تولید محتوا بپردازد و به عنوان یک صاحب‌نظر در فرآیندهای تربیتی ایفای نقش کند.

نعمانی در ادامه تأکید کرد: تدوین مستند از فرآیند نقد و بررسی این آثار، با هدف نمایش اثربخشیِ فعالیت‌های دانشجویان و تقویت جایگاه آنان به عنوان کنشگران فرهنگی صورت می‌گیرد.

 وی خاطرنشان کرد: این رویداد نه تنها به نقد تخصصی فیلم می‌پردازد، بلکه بستری برای تمرینِ اظهار نظر و مشارکت فعال دانشجومعلمان در مباحث کلان تعلیم و تربیت فراهم می‌کند.

استفاده از ظرفیت روایت و فیلم در مدرسه برای پرورش مهارت‌ دانش آموزان 

الهه شرزه، نماینده دانشجومعلمان هم با اشاره به دغدغه‌های دانشجومعلمان در حوزه تعلیم و تربیت، بر ضرورت استفاده از روش‌ها و ابزارهای مؤثر برای تقویت مهارت‌های فردی و اجتماعی دانش‌آموزان تأکید کرد.

به گفته شرزه، دغدغه اصلی دانشجومعلمان از زمانی شکل گرفت که به عنوان معلمانی که در آینده نزدیک وارد کلاس‌های درس خواهند شد، با این پرسش مواجه شدند که چگونه می‌توان دانش‌آموزانی خلاق، دارای تفکر انتقادی، برخوردار از اعتمادبه‌نفس و عزت‌نفس بالا و مجهز به مهارت‌های اجتماعی تربیت کرد؛ دانش‌آموزانی که در نهایت بتوانند به عنوان شهروندانی مسئول در جامعه آینده نقش‌آفرینی کنند.

نماینده دانشجومعلمان با اشاره به تجربه آموزشی خود در رشته آموزش ابتدایی افزود: معلمان در کنار اجرای برنامه‌های درسی مصوب آموزش‌وپرورش، با محدودیت زمانی نیز مواجه هستند و در عین حال انتظار می‌رود بتوانند زمینه شکل‌گیری چنین ویژگی‌هایی را در دانش‌آموزان فراهم کنند.

 وی تأکید کرد: تحقق این هدف تنها در چارچوب محتوای رسمی کتاب‌های درسی امکان‌پذیر نیست و لازم است معلمان از قالب‌های مکمل و ابزارهای آموزشی متنوع برای تقویت این مهارت‌ها بهره ببرند.

شرزه خاطرنشان کرد: معلمان پیش از انتقال این ویژگی‌ها به دانش‌آموزان باید خود به آن‌ها دست یافته باشند و این ویژگی‌ها را در درون خود نهادینه کرده باشند، چراکه فردی که قصد تربیت دانش‌آموزان مسئول و دغدغه‌مند را دارد، ابتدا باید این دغدغه را در خود شکل داده باشد.

وی با اشاره به تأثیر روایت و داستان در فرآیند یادگیری گفت: ایده ایجاد یک بستر مشترک برای دانشجومعلمان شکل گرفت تا در سطحی کشوری، فضایی برای تمرین، تکرار و تقویت این مهارت‌ها فراهم شود.

به گفته شرزه، چنین محتوایی این امکان را فراهم می‌کند که هر دانش‌آموز متناسب با سطح درک و فهم خود، بخشی از پیام و معنا را دریافت کرده و از آن بهره ببرد.

تأکید بر بهره‌گیری هدفمند از فیلم در فرآیندهای تربیتی مدارس

فاطمه دهقانی، نماینده دیگر دانشجومعلمان با اشاره به ظرفیت‌های تربیتی و آموزشی فیلم در محیط‌های آموزشی، بر ضرورت استفاده هدفمند از این ابزار در مدارس تأکید کرد و گفت: نمایش فیلم برای دانش‌آموزان نباید صرفاً به عنوان یک فعالیت سرگرمی تلقی شود، بلکه باید با برنامه‌ریزی و هدایت آموزشی به ابزاری مؤثر برای انتقال مفاهیم و ایجاد تأثیرات تربیتی تبدیل شود.

دهقانی با بیان اینکه استفاده از فیلم در مدرسه باید با هدف ایجاد تأثیرگذاری واقعی بر دانش‌آموزان همراه باشد، اظهار داشت: انتخاب فیلم، نحوه نمایش آن و همچنین شیوه مداخله و هدایت معلم در طول نمایش از عوامل مهم در افزایش میزان اثرگذاری این ابزار آموزشی به شمار می‌رود.

وی افزود: معلمان در جریان نمایش فیلم نیز بخشی از فضای آموزشی شکل‌گرفته پیرامون آن محسوب می‌شوند و لازم است با تحلیل و تبیین بخش‌های مختلف فیلم، مفاهیم و پیام‌هایی را که ممکن است دانش‌آموزان به‌تنهایی از آن استخراج نکنند، برای آنان روشن سازند.

نماینده دانشجومعلمان ادامه داد: پس از نمایش فیلم نیز باید زمینه گفت‌وگو و تبادل نظر میان دانش‌آموزان فراهم شود تا مفاهیم مطرح‌شده در فیلم به شکل عمیق‌تری مورد بررسی قرار گیرد.

 به گفته وی، این گفت‌وگوها نباید به یک برداشت زودگذر محدود شود، بلکه لازم است به نتایجی منجر شود که درک و کاربرد آن برای دانش‌آموزان در زندگی آینده نیز امکان‌پذیر باشد.

دهقانی تأکید کرد: هدایت صحیح این فرآیند می‌تواند موجب شود دانش‌آموزان از طریق بحث و گفت‌وگو به نتایج مشخص و کاربردی دست یابند و مفاهیم مطرح‌شده در فیلم را در زندگی خود به کار گیرند.