در رویداد ملی «تا ثریا» در شیراز مطرح شد؛
همافزایی نخبگان، صنایع و سرمایهگذاران برای عبور از خامفروشی معادن
رویداد ملی «تا ثریا» با محوریت زیستبوم دانشبنیان و هوشمندسازی معادن، روز سهشنبه ۱۹ آبانماه در شیراز برگزار شد؛ رویدادی که در آن مسئولان کشوری، نمایندگان مجلس، مدیران اجرایی، فعالان صنعتی و متخصصان حوزه فناوری، ضمن بررسی ظرفیتهای علمی و معدنی کشور، بر ضرورت پیوند میان دانش، فناوری، سرمایهگذاری و تولید تأکید کردند.
به گزارش ایلنا، رئیس سازمان بسیج مستضعفین کشور در این رویداد با تأکید بر اینکه تولید قدرت علمی زیربنای تقویت همه عرصههای قدرت ملی است، گفت: برای افزایش سهم ایران در نظم نوین جهانی باید نیازهای علمی و فناورانه کشور در بخشهای مختلف شناسایی شود، ظرفیت نخبگان سازماندهی و از تبدیل ایدههای علمی به محصولات صنعتی و ثروت حمایت شود.
حجتالاسلام والمسلمین حسین طائب با اشاره به اهمیت شناسایی و پرورش استعدادهای علمی اظهار کرد: کشور از ظرفیت گستردهای در حوزه نخبگان برخوردار است، اما این ظرفیت باید بهصورت هدفمند شناسایی، سازماندهی و در مسیر پیشرفت کشور به کار گرفته شود.
وی افزود: استعدادهای برتر باید از دوران دانشآموزی شناسایی شوند و این فرایند در دانشگاهها، مؤسسات علمی و شرکتهای دانشبنیان ادامه پیدا کند. پس از شناسایی نیز باید نخبگان در قالب تیمهای تخصصی سازماندهی شوند و با حمایت استادان، مراکز پژوهشی و سرمایهگذاران، ایدههای خود را به فناوری، محصول صنعتی و ثروت تبدیل کنند.
طائب با اشاره به تلاش برخی کشورهای خارجی برای شناسایی و جذب استعدادهای علمی ایران بیان کرد: برخی قدرتهای جهانی با سرمایهگذاری در حوزه آموزش و ایجاد مراکز علمی، به دنبال شناسایی استعدادهای برتر و جذب ظرفیتهای انسانی هستند. این موضوع نشان میدهد که ما نیز باید برای شناسایی، حمایت و سازماندهی نخبگان کشور برنامهریزی جدی داشته باشیم.
رئیس سازمان بسیج مستضعفین با تبیین نقش بسیج در تکمیل چرخه تولید علم و ثروت اظهار کرد: بسیج میتواند بهعنوان یک ظرفیت مکمل و پیشران اجتماعی، استعدادهای مردمی و ایدههای برتر را شناسایی کند و میان دانشآموزان مستعد، دانشجویان، استادان دانشگاه، شرکتهای دانشبنیان و صندوقهای سرمایهگذاری پیوند برقرار سازد.

وی افزود: مأموریت بسیج در این عرصه باید از شناسایی استعدادها فراتر برود و به شبکهسازی، تیمسازی، حمایت از ایدههای نوآورانه و مطالبهگری برای رفع موانع تولید علم و فناوری منجر شود.
طائب تصریح کرد: اگر دانشآموز مستعدی در مدارس شناسایی میشود، باید زمینه رشد و شکوفایی او فراهم شود؛ در دانشگاه به استادان و مراکز تخصصی متصل شود و در ادامه با حمایت شرکتهای دانشبنیان و صندوقهای سرمایهگذاری، مسیر تبدیل ایده به محصول و تولید ثروت را طی کند.
وی تأکید کرد: این چرخه باید از شناسایی استعداد و تولید دانش آغاز شود، به فناوری و محصول صنعتی برسد و در نهایت به خلق ثروت و افزایش قدرت اقتصادی کشور منجر شود.
هوشمندسازی معادن باید به افزایش بهرهوری و رشد زنجیره ارزش منجر شود
در ادامه این رویداد، رئیس سازمان بسیج مهندسین صنعت و معدن کشور با تأکید بر ضرورت تغییر رویکرد در طرحهای هوشمندسازی معادن گفت: این طرحها نباید صرفاً بر محاسبه دقیقتر حقوق دولتی و افزایش سهم درآمدی دولت متمرکز باشند، بلکه باید با توسعه زنجیره ارزش معدن، ارتقای بهرهوری و افزایش تولید، زمینه تحقق رشد ۱۳.۵ درصدی بخش معدن در برنامه هفتم توسعه را فراهم کنند.
مجتبی اصغری با اشاره به اقدامات انجامشده در مجموعه بسیج اظهار کرد: یکی از اتفاقات مثبت در این مجموعه، تمرکز بر زنجیرههای ارزش در رشتههای مختلف صنعتی است؛ موضوعی که پیش از این در مدلهای حمایتی تعریفشده کمتر مورد توجه قرار میگرفت و اکنون با فعالیت شرکت پیشگامان و تعامل با بنیاد و معاونت علمی و فناوری، بخشی از این خلأ در حال برطرف شدن است.
وی ادامه داد: در سالهای گذشته تمرکز بسیاری از نهادهای حاکمیتی بر این بود که چگونه با استفاده از فناوریهای هوشمند، محاسبه حقوق دولتی معادن دقیقتر شود و سهم دولت از فعالیتهای معدنی افزایش یابد، در حالی که این نگاه، همه ظرفیتهای هوشمندسازی را پوشش نمیدهد.
رئیس سازمان بسیج مهندسین صنعت و معدن افزود: برای تحقق رشد ۱۳.۵ درصدی بخش معدن در برنامه هفتم توسعه، باید حجم اقتصاد این بخش افزایش یابد تا سهم همه عوامل مؤثر در تولید و فعالیتهای معدنی نیز بیشتر شود. در چنین شرایطی، افزایش حقوق دولتی نیز بهصورت طبیعی محقق خواهد شد.
اصغری با بیان اینکه طرحهای هوشمندسازی باید بخشهای مختلف زنجیره ارزش معدن را در بر بگیرند، گفت: ارتقای بهرهوری، افزایش تولید و بهبود عملکرد بخشهای مختلف فعالیت معدنی باید در اولویت این طرحها قرار گیرد.
وی افزود: بررسی طرحهای ارائهشده در این رویداد نشان میدهد بخش عمده آنها به زنجیرههای مختلف ارزش در حوزه معدن توجه دارند و تنها حدود ۱۰ درصد از طرحها بر نظارت بر میزان برداشت منابع از معادن متمرکز هستند.
رئیس سازمان بسیج مهندسین صنعت و معدن با اشاره به مشکلات ساختاری این بخش اظهار کرد: حوزه معدن در سالهای اخیر با چالشهای متعددی از جمله فرسودگی ماشینآلات، عقبماندگی فناورانه و کمبود نیروی انسانی ماهر مواجه بوده است.
اصغری افزود: این مشکلات در بخشهای مختلف زنجیره معدن، از اکتشاف و استخراج تا فرآوری وجود دارد و یکی از مهمترین آنها، کمبود نیروی انسانی دارای مهارتهای تخصصی مورد نیاز این صنعت است.
وی با تأکید بر اینکه کمبود نیروی انسانی ماهر صرفاً به معنای کمبود فارغالتحصیلان دانشگاهی نیست، گفت: در زمینه آموزشهای مهارتی و تربیت نیروی متخصص متناسب با نیازهای بخش معدن نیز عقبماندگیهایی وجود دارد که باید برای رفع آنها برنامهریزی شود.
رئیس سازمان بسیج مهندسین صنعت و معدن، بهرهگیری از ظرفیت فناوری اطلاعات و بسترهای آموزشی مبتنی بر این فناوری را راهکاری برای کمک به رفع مشکلات دانست و خواستار استفاده از این ظرفیتها برای آموزش نیروی انسانی و حل مسائل مختلف جامعه معدنی کشور شد.
اصغری همچنین بیان کرد: در مجموعه بسیج مهندسین صنعت و معدن تلاش شده تمرکز اصلی بر شناسایی و رفع موانع تولید باشد و در این زمینه از ظرفیت اقشار تخصصی استفاده شود.
وی با اشاره به نقش رویداد ملی «تا ثریا» در تقویت این رویکرد افزود: رسالت مهمتر بسیج، مطالبهگری آگاهانه برای رفع موانع بخشهای مختلف زنجیره ارزش معدن و پیگیری مشکلاتی است که مانع تحقق رشد ۱۳.۵ درصدی پیشبینیشده در برنامه هفتم توسعه میشود.

کاهش رشد سالانه شرکتهای دانشبنیان کشور به ۶ درصد
مدیرعامل مؤسسه دانشبنیان برکت ستاد اجرایی فرمان امام(ره) نیز در این رویداد با اشاره به کاهش رشد سالانه تعداد شرکتهای دانشبنیان کشور از ۱۲.۵ به ۶ درصد گفت: برای تقویت این زیستبوم باید از ایجاد هستههای نوآورانه جدید، توسعه فناوری در زنجیرههای تولید و سرمایهگذاری در طرحهای دانشبنیان حمایت بیشتری شود.
علیرضا خاکدامن افزود: کاهش رشد شرکتهای دانشبنیان بیش از آنکه متأثر از مسائل سیاسی و تغییر دولتها باشد، به شاخصها و شرایط کلان اقتصادی کشور ارتباط دارد.
وی با اشاره به اهداف برگزاری رویدادهای ملی «ما میتوانیم» و «تا ثریا» اظهار کرد: یکی از اهداف این برنامهها ایجاد همافزایی میان مجموعههای فعال در حوزه نوآوری و فناوری و حمایت از شکلگیری هستههای جدید دانشبنیان در استانهاست.
مدیرعامل مؤسسه دانشبنیان برکت ستاد اجرایی فرمان امام(ره) با اشاره به ضرورت حمایت از فناوریهای پاییندستی در بخش معدن گفت: تا زمانی که استخراج و فروش مواد خام سودآوری بیشتری نسبت به فعالیتهای فرآوری و تکمیل زنجیره تولید داشته باشد، سرمایهگذاری در بخشهای پاییندستی شکل نمیگیرد.
خاکدامن افزود: از این رو حمایت هدفمند از شرکتهای دانشبنیان برای توسعه این فناوریها و جلوگیری از خامفروشی، ضرورتی ملی است.
وی در تشریح اقدامات انجامشده در استان فارس گفت: در دو ماه گذشته یکهزار و ۳۱۳ طرح و شرکت دانشبنیان در این استان ارزیابی شدند که از میان آنها ۳۸ طرح برای معرفی به سرمایهگذاران و بررسی زمینه مشارکت نهایی شدهاند.
مدیرعامل مؤسسه دانشبنیان برکت ادامه داد: پیش از برگزاری این رویداد نیز ۶ طرح از میان طرحهای ارزیابیشده، با مشارکت مؤسسه دانشبنیان برکت و مجموعههایی از جمله همراه اول، در مجموع به ارزش ۲۰ میلیارد تومان وارد مرحله سرمایهگذاری شدهاند و تلاش میشود در جریان این رویداد نیز تعداد طرحهای مورد حمایت افزایش یابد.
خاکدامن ابراز امیدواری کرد با همکاری مسئولان و فعالان اقتصادی استانها، زمینه افزایش تعداد تیمهای نوآور، شکلگیری شرکتهای دانشبنیان جدید و استفاده از ظرفیتهای پس از جنگ برای رشد و شکوفایی اقتصاد دانشبنیان فراهم شود.
قدرت اصلی ایران در دانش بومی و توانمندی نخبگان نهفته است
سخنگوی کمیسیون آموزش و تحقیقات مجلس شورای اسلامی نیز با تأکید بر نقش دانش، فناوری و نوآوری در اقتدار و بازدارندگی کشور گفت: قدرت اصلی جمهوری اسلامی ایران در دانش بومی و توانمندی نخبگان آن نهفته است و حتی با هدف قرار دادن مراکز علمی و فناوری کشور، امکان از بین بردن این دانش و توان بازسازی زیرساختهای فناورانه ایران وجود ندارد.
احسان عظیمیراد افزود: راهبرد اصلی بازدارندگی جمهوری اسلامی ایران، قوی شدن و قویتر شدن است و تحقق این هدف از مسیر خلاقیت، نوآوری، فناوری و توجه همزمان به علوم انسانی، علوم پایه و علوم کاربردی میگذرد.
وی با اشاره به تحولات و رویاروییهای اخیر ایران و آمریکا اظهار کرد: آمریکا پس از سالها مواجهه غیرمستقیم با جمهوری اسلامی ایران، این بار بهصورت مستقیم وارد میدان شد، در حالی که پیش از این، در بسیاری از تقابلها از جمله جنگ تحمیلی دوم، رژیم صهیونیستی را بهعنوان نیروی پیشبرنده اهداف خود وارد میدان کرده بود.
نماینده مشهد و کلات در مجلس شورای اسلامی با اشاره به پیام رهبر شهید انقلاب گفت: در این پیام، قوی شدن و قویتر شدن ایران بهعنوان راهبرد قطعی بازدارندگی کشور مورد تأکید قرار گرفته و خلاقیت، نوآوری و توسعه فناوری از الزامات تحقق این راهبرد عنوان شده است.
عظیمیراد ادامه داد: مسیر دستیابی به اقتدار علمی و اقتصادی، حمایت از زنجیره تولید دانش تا مصرف است؛ به این معنا که ایده به فناوری و فناوری به ثروت تبدیل شود.
وی افزود: این همان چرخهای است که از ایده تا محصول امتداد پیدا میکند و باید در تمام مراحل آن از ظرفیت نخبگان، دانشگاهها، شرکتهای دانشبنیان، مراکز رشد، پارکهای علم و فناوری، پردیسها و پژوهشگاهها حمایت شود.
سخنگوی کمیسیون آموزش و تحقیقات مجلس شورای اسلامی با اشاره به عملکرد اقتصادی شرکتهای دانشبنیان گفت: در سال ۱۴۰۳ حدود ۲۴ هزار میلیارد تومان به شرکتهای دانشبنیان کمک شد که حاصل آن یکهزار و ۸۰۰ همت درآمد بود و در سال ۱۴۰۴ نیز با اختصاص ۲۴ همت حمایت، این شرکتها سههزار و ۲۰۵ همت درآمد ایجاد کردند.
عظیمیراد افزود: امسال نیز ۳۱.۵ همت برای حمایت از شرکتهای دانشبنیان و زیستبوم فناوری کشور در نظر گرفته شده که این رقم مجموع اعتبارات پیشبینیشده در قانون بودجه برای این بخش را نشان میدهد.
وی با بیان اینکه خروجی فعالیت شرکتهای دانشبنیان چندین برابر منابع اختصاصیافته است، ادامه داد: این ظرفیت نشان میدهد حتی حمایتهای محدود نیز در صورت هدایت درست میتواند به نتایج اقتصادی قابل توجهی منجر شود.
سخنگوی کمیسیون آموزش و تحقیقات مجلس شورای اسلامی همچنین با اشاره به اشتغال بیش از ۶۰۰ هزار نفر در شرکتهای دانشبنیان، بر ضرورت تداوم حمایت از این مجموعهها تأکید کرد.

هوشمندسازی معادن؛ راهکار جلوگیری از خامفروشی و توسعه صادرات غیرنفتی
رئیس مجمع نمایندگان استان فارس در مجلس شورای اسلامی نیز با تأکید بر ضرورت هوشمندسازی معادن و حرکت از مدیریت سنتی به مدیریت هوشمند گفت: بهرهگیری از ظرفیتهای معدنی، توسعه فرآوری مواد معدنی و استفاده از فناوریهای دانشبنیان میتواند به جلوگیری از خامفروشی، افزایش ارزش افزوده و تقویت صادرات غیرنفتی کشور کمک کند.
غلامرضا توکل با اشاره به ضرورت متنوعسازی سبد صادراتی کشور افزود: اگر امروز صادرات کشور به محصولات محدودی وابسته است، باید همه تلاش کنیم سبد صادراتی ایران به سمت محصولات غیرنفتی و متنوع حرکت کند.
وی با بیان اینکه معادن از ظرفیتهای مهم ارزآوری در استان فارس و کشور به شمار میروند، اظهار کرد: بسیج ظرفیتهای معدنی و بهرهگیری از توانمندیهای موجود در این بخش میتواند نقش مؤثری در توسعه صادرات غیرنفتی داشته باشد.
رئیس مجمع نمایندگان استان فارس با اشاره به محوریت هوشمندسازی معادن در رویداد ملی «تا ثریا» گفت: باید از مدیریت سنتی در بخش معدن به سمت مدیریت هوشمند حرکت کنیم و با استفاده از امکانات، تجهیزات و فناوریهای نوین، زمینه جلوگیری از خامفروشی و توسعه فرآوری مواد معدنی را فراهم آوریم.
توکل ادامه داد: استان فارس از ظرفیتهای مناسبی در حوزه نیروی انسانی مؤمن، متعهد و متخصص برخوردار است و استفاده از توان شرکتهای دانشبنیان و نیروهای متخصص میتواند به ارتقای بهرهوری و تحول در صنعت معدن کمک کند.
وی با قدردانی از استاندار فارس و دیگر متولیان و دستاندرکاران برگزاری رویدادهای اقتصادی و نمایشگاهی استان گفت: اکسپوهای سالهای ۲۰۲۵ و ۲۰۲۶ و رویداد ملی «تا ثریا» در امتداد تلاشهای استان فارس برای معرفی توانمندیها و ظرفیتهای صادراتی کشور قرار دارند.
رئیس مجمع نمایندگان استان فارس با اشاره به حضور حدود ۲۵ کشور و ۱۵ استان در این رویدادها افزود: این حضور و مشارکت، فرصتی برای معرفی محصولات غیرنفتی و کمک به توسعه صادرات کشور فراهم کرد.
توکل همچنین با اعلام حمایت مجلس از نخبگان علمی و فعالان صنعت معدن گفت: نمایندگان مردم در خانه ملت با قوت و قدرت از این حوزه حمایت و پشتیبانی میکنند.
وی با اشاره به ضرورت اصلاح برخی مواد قانونی مرتبط با این بخش اظهار کرد: با کمیسیونهای تخصصی مجلس ارتباط و تعامل داریم و موضوعات و پیشنهادهای مطرحشده را برای بررسی و پیگیری به این کمیسیونها ارجاع خواهیم داد تا در صورت نیاز، اصلاح موادی از قوانین در دستور کار قرار گیرد.

توسعه فناوریهای دانشبنیان معدن؛ جایگزینی برای درآمدهای نفتی
نماینده شیراز و زرقان در مجلس شورای اسلامی نیز با تأکید بر ضرورت بهرهگیری از ظرفیتهای معدنی و فناوریهای دانشبنیان گفت: توسعه فناوری در بخش معدن و استفاده از توان شرکتهای دانشبنیان و نخبگان میتواند ضمن ایجاد اشتغال و افزایش درآمد، به تقویت صادرات غیرنفتی و کاهش وابستگی کشور به درآمدهای نفتی کمک کند.
جعفر قادری با اشاره به ظرفیتهای گسترده کشور در حوزه معدن و آثار اقتصادی و اجتماعی آن افزود: این بخش میتواند جایگزین مناسبی برای نفت باشد و نقش مهمی در اشتغالزایی، افزایش درآمد و توسعه کشور ایفا کند.
وی با بیان اینکه ظرفیتهای معدنی در سراسر کشور پراکنده است، اظهار کرد: همین ویژگی میتواند زمینهساز توسعه متوازن در مناطق مختلف کشور باشد و نقش کلیدی و اساسی در پیشرفت اقتصادی ایفا کند.
نماینده شیراز و زرقان در مجلس، ارتباط میان شرکتهای دانشبنیان و متخصصان با مجموعههایی که امکان استفاده از فناوریهای جدید را دارند، ارزشمند دانست و گفت: باید زمینهای فراهم شود تا شرکتهای فعال در حوزه فناوری بتوانند دستاوردها و توانمندیهای خود را در اختیار بخشهای مختلف صنعتی، از جمله معدن، قرار دهند.
قادری با اشاره به نقش فناوری در حوزههای مختلف کشور افزود: در جنگ رمضان و جنگ تحمیلی دوم نیز فناوریهای بومی در حوزههای نظامی از برگهای برنده کشور بود و همین ظرفیت را میتوان در حوزههای دیگری مانند معدن نیز به کار گرفت.
وی ادامه داد: با بهروز کردن فناوریهای معدنی و استفاده از ظرفیت شرکتهای دانشبنیان و نخبگان کشور، میتوان توان تولیدی و صادراتی این بخش را ارتقا داد و زمینه حضور مؤثرتر محصولات غیرنفتی ایران در بازارهای صادراتی را فراهم کرد.
این نماینده مجلس همچنین به اقدامات مجلس برای تسهیل تأمین مالی تولید و توسعه زیرساختها اشاره کرد و گفت: اصلاحات قانون تأمین مالی تولید و زیرساختها در دستور کار مجلس قرار دارد و در انتظار قرار گرفتن این موضوع در نوبت بررسی صحن علنی هستیم تا اصلاحات مورد نظر دوباره در دستور کار قرار گیرد.
قادری اهمیت روشهای متنوع تأمین مالی در توسعه فعالیتهای اقتصادی و فناورانه را نیز یادآور شد و افزود: استفاده از شیوههایی مانند قراردادهای ساخت، بهرهبرداری، واگذاری و ساخت و بهرهبرداری و انتقال به مشتری میتواند به تأمین مالی طرحها و فعالیتهای اقتصادی کمک کند.
وی ادامه داد: یکی از اهداف اصلی رویدادهایی مانند «تا ثریا» نیز فراهم کردن زمینه آشنایی متخصصان و فعالان حوزههای مختلف با روشها و شیوههای تأمین مالی و کمک به عرضه و تجاریسازی دستاوردهای فناورانه است.
نماینده شیراز و زرقان در مجلس شورای اسلامی در خصوص پیگیری طرحی در حوزه اقتصاد دیجیتال در کمیسیون اقتصادی مجلس نیز گفت: این طرح با حوزه فناوری و فعالیتهای دانشبنیان ارتباط دارد و میتواند به توسعه این بخش کمک کند.
قادری با اشاره به نقش کمیسیونهای تخصصی مجلس در حمایت از توسعه فناوری اظهار کرد: در حالی که همکاران ما در کمیسیون آموزش به موضوعات علمی ورود کردهاند، تلاش ما در کمیسیون حمایت از تولید و کمیسیون اقتصادی بر این بوده است که با استفاده از ابزارها، شیوهها و روشهای مختلف تأمین مالی، زمینه تسهیل فرایند ارتقای دانش و فناوری در سراسر کشور را فراهم کنیم.
رویدادهای دانشبنیان؛ پیوند فناوری با سرمایهگذاری و توسعه صنعتی
مدیرکل صنعت، معدن و تجارت فارس نیز با اشاره به نقش رویدادهای دانشبنیان در توسعه صنعتی گفت: برگزاری چنین برنامههایی میتواند زمینه ارتباط شرکتهای دانشبنیان، تأمینکنندگان مالی و اعتباری و بنگاههای بزرگ اقتصادی را فراهم کند و به نقطه اتصالی برای توسعه صنعتی و اقتصادی استان و کشور تبدیل شود.
کریم مجرب با اشاره به تجربه تاریخی تحولات صنعتی جهان افزود: بررسی تاریخ تحولات صنعتی نشان میدهد بسیاری از تغییرات بزرگ فناورانه در شرایط بحران و دشواریهای اقتصادی شکل گرفتهاند؛ زمانی که کشورها به ضرورت افزایش بهرهوری، تبدیل ایده به فناوری و تبدیل فناوری به کالا و خدمات ارزشآفرین پی بردهاند.
وی با اشاره به تجربه انقلاب صنعتی در انگلستان و تحولات صنعتی چین اظهار کرد: شرایط دشوار اقتصادی و بحرانهای اجتماعی در این کشورها، ضرورت تغییر رویکردها و حرکت به سمت بهرهگیری از فناوری و افزایش بهرهوری را بیش از پیش آشکار کرد.
مدیرکل صنعت، معدن و تجارت فارس ادامه داد: شرکتهای دانشبنیان و رویدادهایی مانند «تا ثریا» میتوانند با ایجاد ارتباط میان فعالان فناور، سرمایهگذاران و شرکتهای بزرگ، زمینه تبدیل ایدهها به محصولات و خدمات دارای ارزش افزوده و فراهم شدن بستر توسعه در استان فارس را تقویت کنند.