بقایی در نشست خبری:
اماراتیها از اتفاقاتی که در دو سه ماه اخیر افتاد، درس بگیرند/ از کشورهای منطقه گلهمند و مطالبهگر هستیم
سخنگوی وزارت امور خارجه گفت: ما همانطور که بسیار گله مند هستیم از کشورهای منطقه مطالبهگر هم هستیم چراکه خاک خودشان و امکانات خودشان را در اختیار طرفهای متجاوز قرار دادند تاکید میکنیم که امنیت پایدار در منطقه مستلزم ایجاد اعتماد به این کشورهای منطقه و تلاش برای ایجاد ساز و کار امنیتی در بین کشورهای منطقه است.
به گزارش خبرنگار ایلنا، اسماعیل بقایی سخنگوی وزارت خارجه در نشست خبری خود که صبح امروز برگزار شد، با اشاره به گرامیداشت شهدای خدمت به ویره شهید امیرعبدالهیان در پاسخ به این سوال که با توجه به اینکه تنگه هرمز در آبهای سرزمینی ایران و عمان قرار دارد درباره آخرین اقدامات حقوقی در خصوص تنگه هرمز گفت: تنگه هرمز آبراه بسیار مهمی است. نه تنها برای ما بلکه برای عمان و سایر کشورهای دنیا و ما برای صیانت از تردد ایمن و امن در این مسیر تلاش بسیار زیادی کردیم و همیشه کماکان این تلاش را داریم.
وی ادامه داد: تنگه هرمز در سرزمین ایران و عمان واقع شده بنابراین دو کشور ساحلی خودشان را موظف میدانند که اتخاذ تدابیر لازم برای اطمینان بخشی به همه کشورها داشته باشند درباره آنچه که از ۹ اسفند ۱۴۰۴ اتفاق افتاد ناشی از قانون شکنی واضح آمریکا بود حمله به کشور ساحلی حمله به جمهوری اسلامی ایران باعث شد که ما طبق حقوق بین الملل مجموعه تدابیری را برای دفاع از حاکمیت ملی تمامیت سرزمینی و امنیت ملی خودمان اتخاذ کنیم. وی ادامه داد: از سوی دیگر ما در تماس مستمر با عمان و با بقیه نقاط ذیربط برای تدوین ساز و کاری هستیم که این وظیفه و این هدف را در حال مذاکره هستیم هفته گذشته هم دیداری بین بخش های کارشناسی ما و عمان در مسقط برگزار شد و تماش بین ایران و عمان در این رابطه ادامه دارد.
وی درباره رویکرد امارات در روزهای اخیر گفت: نباید این واقعیت را از یاد ببریم که دشمن اصلی و تهدید اصلی نسبت به صلح و امنیت منطقه کدام طرف است ما با هیچ یک از کشورهای منطقه دشمنی نداریم با همه کشورهای منطقه از جمله امارات ما همسایگان دائمی هستیم و خواهیم بود.
بقایی گفت: همه کشورها را به مراقبت نسبت به دسیسههایی که طرفهای خارجی و خارج از منطقه برای ایجاد تفرقه و شکاف بین کشورهای منطقه دنبال میکنند، دعوت میکنیم. اماراتیها از اتفاقاتی که در دو سه ماه اخیر افتاد باید درس بگیرند دیدیم که حضور نظامی آمریکا و رژیم صهیونیستی در منطقه امنیت آور نیست و باعث ناامنی برای همه کشورهای منطقه میشود نه تنها امنیت منطقه بلکه توسعه و رفاه اقتصادی کشورهای منطقه را در معرض مخاطره جدی قرار داده است.
سخنگوی وزارت امور خارجه گفت: رفت و آمدهایی بین رژیم صهیونیستی و برخی از کشورهای منطقه وجود داشته وجود دارد و از دید ما مخفی نبوده اما حاصل این رفت و آمدها و این عادیسازیها چه بوده؟ آیا جز این بوده که رژیم صهیونیستی را در ارتکاب جنایات در نسل کشی در غزه و ادامه تجاوز نظامی به لبنان جریتر کرده؟ همچنین در حمله به یک کشور مسلمان با سوء استفاده از قلمرو و امکانات نظامی کشورهای منطقه. ما همانطور که بسیار گله مند هستیم از کشورهای منطقه مطالبهگر هم هستیم چراکه خاک خودشان و امکانات خودشان را در اختیار طرفهای متجاوز قرار دادند تاکید میکنیم که امنیت پایدار در منطقه مستلزم ایجاد اعتماد به این کشورهای منطقه و تلاش برای ایجاد ساز و کار امنیتی در بین کشورهای منطقه است.
وی در پاسخ به سوال ایلنا، مبنی بر اینکه با توجه به تحولاتی که در روابط ایران با کشورهای عربی طی ماههای اخیر اتفاق افتاده آیا برنامه هدفمند و سفر برنامهریزی شده از سوی وزارت خارجه و وزیر امور خارجه برای بهبود روابط ایران با کشورهای عربی تدارک دیده شده و آیا سفری از سوی آقای وزیر به کشورهای عربی در طی روزهای آینده شاهد خواهیم بود، گفت: اولین سفر آقای وزیر بعد از تحولات ناشی از جنگ تحمیلی به یک کشور عربی منطقه بود و به عمان سفر کردند ما در تماس مستمر با کشورهای منطقه مخصوصا با عربستان و قطر هستیم و مصمم هستیم که روابط مان با کشورهای منطقه را بر اساس اصل حسن همجواری احترام به حاکمیت ملی یکدیگر ادامه بدهیم.
بقایی گفت: ما متوجه هستیم که به دلیل اقدام آمریکا و به دلیل عملکرد نامناسب برخی از کشورهای منطقه در همراهی و همدستی و همکاری با طرفهای متجاوز روابط ایران با کشورهای منطقه دچار ضعفهایی شده، باید این ضعفها را ترمیم کرد بخاطر اینکه ما همسایگان ابدی هستیم بخاطر اینکه میدانیم هرگونه شکاف و تفرقه بین کشورهای منطقه صرفا باعث تضعیف کل منطقه و بهرهبرداری سوء طرفهای دیگر به ویژه رژیم صهیونیستی خواهد شد.
وی درباره اینکه درخصوص مفاد پیشنهاد شده از سوی آمریکا مواردی مطرح شده از جمله اینکه از ایران خواسته شده که مواد غنی شده خودش را از کشور خارج کند یا در رابطه با حق غنیسازی ایران و یا پیشنهاد ۲۵ میلیون دلاری آمریکا و گمانهزنیهای رسانهای درباره محتوای مذاکرات و محتوای پیشنهادات آمریکا گفت: درباره سوال اول باید بگویم نزدیک نیست اینها گمانهزنی است جدید هم نیست در این دو سال بارها در مورد موضوع غنیسازی و بحث مواد غنی شده ایران کم و بیش همین مباحث را مطرح کردهاند. روند گفتوگوها و مذاکرات یک روند ادامهدار است و مقطعی نیست.
بقایی گفت: شاید این نکته را لازم باشد عرض کنم ما بعد از اینکه طرح ۱۴ بندی را ارائه کردیم متقابلا طرف مقابل اعلام نظر کرد علیرغم اینکه هفته گذشته به صورت علنی طرح ایران را مردود اعلام کردند اما ما از طرف پاکستانی مجموعه نکات و ملاحظات اصلاحی از نظر آنها را دریافت کردیم بنابراین بعد از ارسال نقطه نظرات ما به طرف آمریکایی از طرف پاکستان ما با مجموعهای از پیشنهادات طرف مقابل مواجه شدیم که در این چند روز بررسی شد و همانطور که دیروز اعلام شد، متقابلاً نقطه نظرات ما به طرف آمریکایی منعکس شده است. بنابراین روند از طریق پاکستان ادامه داشت.
سخنگوی وزارت امور خارجه تاکید کرد: آن چیزی که میشود گفت این است که اولا بحث حق چیزی نیست که ما در موردش بخواهیم گفتوگو و مصالحه کنیم حق ایران برای غنیسازی بر مبنای موافقتنامه ان پی تی یا معاهده عدم اشاعه شناسایی شده و نیازی نیست که کسی دیگر و طرف دیگری در مورد ایران این حق را شناسایی کند. در رابطه با موضوعات دیگر هم مواضع ما روشن است و البته قرار نیست ما در سطح رسانه مذاکره کنیم ولی با اطمینان خدمت شما عرض کنم که ما در هر گامی مواضع اصولی کشور را بر اساس دستورالعملهای ابلاغی با جدیت پیش خواهیم برد.
بقایی درباره پیشنویس قطعنامه آمریکا و بحرین درباره تنگه هرمز گفت: این سومین تلاش برای تدوین قطعنامه است قطعنامه نخست که به تصویب رسید بسیار رسواکننده بود، از این جهت که واقعیتها را وارونه جلوه داد و به طرفهای متجاوز اشارهای نکرد. قطعنامه دوم هم که توسط بحرین و چند کشور دیگر تهیه شد، با وتوی چین و روسیه همراه شد که بسیار مسئولانه بود. در روزهای اخیر بحث قطعنامه دیگری مطرح است که بر اساس الگوهای پیشین است که واقعیتهای واضح را نادیده میگیرد.
وی ادامه داد: وضعیت کنونی در تنگه هرمز ناشی از تجاوزات علیه ایران است که در روز نهم اسفندماه سال گذشته اتفاق افتاد شورای امنیت نمیتواند ایران را مسئول ناامنی در منطقه بداند. ما در تماس مستمر با کشورهای عضو هستیم. با چین و روسیه هم در ارتباط هستیم. چین و روسیه میدانند عامل اصلی تهدید دریانوردی، آمریکاست. خودشان هم اعتراف کردند که شبیه دزدان دریایی عمل میکنند. جامعه بینالملل اگر میخواهد کاری انجام دهد، باید آمریکا و رژیم صهیونیستی را محکوم کنند.
سخنگوی وزارت امور خارجه در پاسخ به سوالی درباره اخذ غرامت و شکایت از آمریکا گفت: روندهای حقوقی مقداری زمانبر و مستلزم استمرار است. اولین کار مستندسازی جنایات آمریکاست که از اولین ساعات شروع جنگ ۱۲ روزه و همچنین جنگ اخیر آغاز شده است. ما در هشتم اسفند لایحهای را در دیوان داوری ایران ـ آمریکا ثبت کردیم و از آمریکا شکایت کردیم. این پرونده ثبت شده و مراحل رسیدگی در حال پیگیری و انجام است. درباره تحولات اخیر هم تمام نقضهای حقوقبشر از جمله مدرسه میناب را نزد مراجع بینالمللی ثبت کردیم. همه این موضوعات را پیگیری میکنیم، مثلا نزد سازمان جهانی بهداشت، حمله به بیمارستانها را ثبت کردیم و در حال پیگیری است.
بقایی درباره اجرای سیاست جدید ایران درباره تنگه هرمز گفت: تقلیل موضوع ترتیبات امنیتی برای اطمینان از تردد ایمن در تنگه هرمز به یک موضوع مالی، انحراف از اصل موضوع است. هر کشور ساحلی تنگه هرمز به خاطر خدمات ناوبری، صیانت از محیط زیست ممکن است هزینههایی را دریافت کند. اصل موضوع تردد ایمن از تنگه هرمز و حفظ تمامیت سرزمین و حاکمیت ایران است. اینکه ایران و عمان به این فکر افتادند که این سازوکار را تنظیم کنند، اتفاقاتی بود که از ۹ اسفند حادث شد. این هم مبنای حقوقی و منطقی دارد. انجام این امر هم هزینههایی را در پی دارد که در سطح بینالمللی شناخته شده است.
وی درباره خط رسانهای درباره شکست آمریکا از ایران گفت: برای ما مهم ارزیابیها خودمان است. همانطور که از تهدید دشمن هراس نداریم از تمجید آنها هم ذوقزده نمیشویم. ما به تواناییهای خود ایمان داریم و برنامههای آتی را در مقابله با دشمن تنظیم میکنیم.
بقایی درباره حمله اخیر کویت به یک شناور ایرانی و بازداشت اتباع ایرانی و آخرین اخبار از سرنوشت آنها تاکید کرد: این اقدام غیر قابل قبول و کاملا ناشایست است. فضاسازی که در ارتباط با این موضوع انجام شد برای ما قابل درک نیست. روابط دو کشور همسایه اقتضا میکند اگر مسالهای وجود دارد از طریق مجاری دیپلماتیک منتقل شود حمله به شناور مرزبانی ایرانی و اتهامات مطرح شده در این ارتباط با اصل حسن همجواری سازوکاری ندارد و ما از طرف کویتی انتظار داریم که هرچه زودتر زمینه آزادی شهروندان ایرانی را فراهم کند و اسیر کلیشههایی که برخی از طرفها در این دو سه ماه اخیر مطرح میکنند، نشوند.
وی همچنین در بخش دیگری از صحبتهایش گفت: ما هیچ دعوا و دشمنی با مردم آمریکا نداریم. این جنگی است که توسط هیأت حاکمه آمریکا بر ملت آمریکا تحمیل و هزینههای زیادی بر ملت این کشور تحمیل کرده است. صرفا برای مطامع رژیم صهیونیستی در منطقه و اینکه مقامات آمریکایی اصرار دارند هزینههای نظامی برای شهروندانشان اهمیتی ندارد. این جنگ هیچ دلیل و توجیهی نداشته جز اغراض رژیم صهیونیستی در منطقه و مقامات آمریکا باید به شهروندان خود و افکار عمومی جهان پاسخگو باشند چون جنگ تحمیلی علیه ایران تبعات زیادی برای کل دنیا ایجاد کرده بود.
سخنگوی دستگاه دیپلماسی در پاسخ به سؤالی درباره واکنش کاخ سفید بعد از دیدار ترامپ و رئیسجمهور چین در خصوص توافق برای عدم دستیابی ایران به سلاح هستهای و آزاد بودن تنگه هرمز گفت: ما با چین در این خصوص اختلاف نظر نداریم. در خصوص موضوع هستهای مگر ایران دنبال تسلیحات هستهای بوده است؟ در خصوص تردد ایمن از تنگه هرمز مگر ایران باعث شکلگیری این وضعیت شده است. معتقدیم تنگه هرمز و خلیج فارس باید به صورت ایمن برای کشتیرانی بینالمللی زمینه لازم را فراهم کند.
وی ادامه داد: برای اینکه مانع شویم از تکرار اتفاقاتی که در دو سه ماه اخیر شاهد بودیم. طرفی که موجب ناامنی در آبهای آزاد شده است و به کشتیهای حامل کالا و .. تعرض میکند، آمریکاست. چین به عنوان کشوری که امنیت دریانوردی برایش مهم است حق دارد از آمریکا برای توقف اقداماتش علیه ایمنی دریانوردی مطالبه کند.
سخنگوی وزارت امور خارجه درباره تهدیدها و فشارهای اقتصادی آمریکا علیه ایران گفت: یکی از ابزارهای تهدیدهای آمریکا، فشار اقتصادی است شما به خوبی دیدید و دیدند که در مورد ایران این ابزار و تهدید اقتصادی جوابگو نیست و نمیتواند ما را از پیگیری حقوق حقه خود منصرف کند. در عین حال ما تحرکات طرف مقابل را رصد میکنیم و حتماً برای هر رویدادی آمادهایم در میز مذاکره نیز فارغ از این تهدیدها برای تحقق منافع ملی ایران تلاش میکنیم. در صورتی که کوچکترین خطایی از سوی طرف مقابل در مورد ایران انجام شود ما خوب بلد هستیم که چگونه به آن پاسخ دهیم و شما این پاسخ را این شبها از زبان مردم به خوبی در خیابانها میشنوید که می گویند تو رستم تهمتنی بزن که خوب میزنی.
وی درباره انتصاب محمد باقر قالیباف ریاست مجلس شورای اسلامی بهعنوان نماینده ویژه ایران در امور چین گفت: ما همیشه درباره چین نماینده ویژه داشتیم. قبلا شهید لاریجانی مسئول این امر بودند و الان دکتر قالیباف این مسئولیت را برعهده گرفتند و این نشانگر اهمیتی است که ما برای روابط با چین قائل هستیم. تصور میکنیم روابط با چین بهویژه با توجه به تحولات بینالمللی آنقدر مهم باشد که لازم است با یک نگاه کلان در مورد آن تصمیمگیری و منافع کشور را پیگیری کنیم.
بقایی در پاسخ به این سوال که به نظر شما جنگ دوباره بین ایران و آمریکا رخ میدهد و اینکه با دیپلماسی هوشمندانه این موضوع مدیریت و حل خواهد شد؟ گفت: شما از من تحلیل میخواهید؟تردیدی نکنید که دیپلماسی ما ایران هوشمندانه است و با جدیت این موضوع را پیگیری میکنیم و قرار نیست مقهور رفتارهای ضد و نقیض و تهدیدهای طرف مقابل شویم.
ما با تمام توان برای هر سناریویی آماده هستیم و در صورتی که اقدام دیوانهواری از سوی طرف مقابل انجام شود با تمام توان پاسخ میدهیم و حتماً نیروهای مسلح ما سورپرایزهای جدیدی برای دشمن خواهند داشت.
وی در پاسخ به سؤالی درباره تفاهم عدم تعرض منطقهای با عربستان گفت: نمیتوانم بگویم طرح خاصی ارائه شده است. همه کشورهای منطقه با توجه به تحولات جنگ و ناامنی که آمریکا به منطقه تحمیل کرد در خصوص مباحث دفاعی خود فکر میکنند و ممکن است تجدیدنظرهایی انجام دهند. از نظر ایران ما کماکان اعتقاد داریم امنیت منطقه باید براساس سازوکارهایی که کشورهای منطقه در مورد آن به جمع بندی میرسند تأمین شود و اینکه کشورهای منطقه نهایتا اعتماد لازم را بین خود برای رسیدن به چنین هدفی ایجاد کنند، حتما مورد تأیید و نظر ما خواهد بود.
وی درباره تماس تلفنی وزرای خارجه کره جنوبی و ایران و مباحث مطرح شده در خصوص حمله صورت گرفته به کشتی متعلق به کره جنوبی تصریح کرد: این سومین یا چهارمین تماس تلفنی وزیر خارجه کره جنوبی با عراقچی در مدت اخیر بود، روابط دوجانبه خوبی با کره جنوبی داریم و این کشور نگرانیهای خاص خود را در رابطه با امنیت دریانوردی دارد و همیشه با هم رایزنی کردیم.در خصوص حادثهای که رخ داده برای ما هم جای سؤال است که این اتفاق از طرف کدام بازیگر در منطقه صورت گرفته است.
بقایی گفت: این موضوع از ابتدای بروز حادثه مطرح بود و ما هم تأکید کردیم که مثل هر اتفاق دیگری که در این منطقه بیفتد ما بررسی میکنیم و باید همه کشورها این نکته را در نظر داشته باشند که برخی طرفها در منطقه ما از هیچ اقدامی برای تشدید ناامنی در منطقه فروگذار نمیکنند. همچنین عملیاتهای پرچم دروغین را نباید دست کم گرفت و این امری است که بارها اتفاق افتاده است.
وی در پاسخ به سؤالی درباره بحث دریافت غرامت از آمریکا و برآورد میزان خسارات وارده شده به کشورمان در جنگ گفت:در مورد میزان خسارت دستگاههای اقتصادی و بانک مرکزی و ... صلاحیت اظهارنظر دارند. مطلع هستم در این خصوص ارزیابیهایی صورت گرفته و در مواردی موضوع همچنان در دست بررسی است چون خیلی از موارد با گذر زمان مشخص میشود این موضوع به صورت مستمر در دست پیگیری است. این جنگ غیرقانونی بود و این تجاوز نظامی هیچ دلیلی نداشت و طرفهایی که مرتکب این جنایت شدند هم به خاطر این جنگ تجاوزکارانه و جنایاتی که مرتکب شدند، باید پاسخگو باشند.
بقایی در پاسخ به سؤالی درباره سفر عراقچی به چین و هند و اینکه چه چیزی در این سفرها شنیدند؟ گفت: میتوانید از خودشان بپرسید. من در سفر به چین و هند حضور نداشتم. سفر هند برای شرکت در اجلاس وزرای خارجه بریکس بود و در حاشیه آن با تعدادی از وزرای خارجه شرکت کننده رایزنی شد. در چین هم با توجه به اینکه ما رابطه بسیار خوبی با چین داریم و توافقنامه شراکت راهبردی ایران و چین مبنای بسیار مهمی برای همکاری بین دو طرف است، طبیعی است در خصوص تحولات منطقه و تبعات قانون شکنیهای آمریکا بر صلح و امنیت منطقهای تمرکز بیشتری داشته باشیم. همکاریهای ایران و چین در خصوص سازمان ملل و شورای امنیت یکی از دستورکارهای این گفتوگوها بود. با چین و همچنین روسیه به عنوان دو عضو شورای امنیت که مسئولیت مهمی در رابطه با حفظ صلح و امنیت بینالمللی دارند، این رایزنیها باید با قوت ادامه یابد.
سخنگوی وزارت امور خارجه در پاسخ به سوالی درباره اظهارات ترامپ در خصوص توقف ۲۰ ساله غنیسازی و اینکه آیا ایران میتواند این موضوع را بپذیرد؟ گفت: در خصوص موضوعات هستهای ما مواضع خود را قبلا گفتیم و الان تمرکز ما بر خاتمه جنگ است و در خصوص موضوع هستهای هم تأکید کردهایم که از حقوق خود طبق معاهده منع اشاعه قرار نیست عدول کنیم.در خصوص مباحث هستهای و جزییات آن بحث نکردیم و در این مرحله همه تمرکز بر خاتمه جنگ خواهد بود.
وی درباره حضور تیم ملی فوتبال در جام جهانی در آمریکا و احتمال کارشکنی آمریکاییها در صدور ویزا گفت: تصمیم گیری در خصوص شرکت تیم ملی فوتبال ایران در جام جهانی براساس ارزیابیهای مختلف توسط وزارت ورزش و فدراسیون انجام شده است. صدور روادید برای حضور تیم ملی فوتبال ایران و کادر فنی طبق مقررات فیفا وظیفه دولتهای میزبان است و در اینجا فیفا طرف ماست.
دو روز قبل در ترکیه دیدار خوبی بین مسئولان فدراسیون فوتبال و مقامات ارشد فیفا انجام شد و به ما گفته شد فیفا همه تلاش خود را انجام خواهد داد که مقررات رعایت شو، ولی در اینکه آمریکا بارها تعهدات میزبانی را نقض کرده تردیدی نیست.
بقایی گفت: حرفهایی که زده میشود مبنی بر اینکه ممکن است برای برخی از اعضای تیم آن هم به بهانههای خودساخته روادید صادر نکنند، اصلا قابل قبول نیست فدراسیون پیگیری میکند و ما هم هر کمکی از دستمان بربیاید برای حضور تیم ملی فوتبال در بازیهای جهانی فروگذار نخواهیم کرد.
وی درباره چشم انداز مذاکرات و احتمال خیانت چندباره آمریکا به دیپلماسی و این که اگر این بار هم در حین مذاکرات ایران مورد تجاوز قرار بگیرد، گفت: به اندازه کافی به دیپلماسی خیانت کردند و نتیجهاش را هم در حال مشاهده هستند. آمریکا طرفی است که الان به هیچ عنوان یک طرف معتبر در سطح بین المللی تلقی نمیشود. دیدگاههای متناقض و اظهارنظرهای ضد و نقیض مقامات آمریکایی، همه اینها باعث شده که هیچ کشوری در دنیا ادعاها و ژستهای آمریکا در رابطه با دیپلماسی و مذاکره را جدی نگیرد. ما هم در این ارتباط با بدگمانی عمیق و با سوءظن شدید، در هر روند دیپلماتیکی مرتبط با مذاکره با آمریکا مشارکت کردهایم برای صیانت از منافع ملی ایران.
وی ادامه داد: عقل و خردورزی اقتضا میکند که ما در هر روندی، حتماً سوابق و تجارب قبلی را با دقت در نظر داشته باشیم و بدانیم که آمریکا با چنین پیشینهای، هر آن ممکن است اقدامات قبلی را تکرار بکند، ولی این مانع از این نمیشود که ما با اعتماد به نفس، با توکل بر خدا و با اطمینان به پشتیبانی مردم، در روندهای دیپلماتیک شرکت نکنیم.
