چرا تکرار سناریوی ونزوئلا در کوبا برای آمریکا دشوار است؟

به گزارش ایلنا، تصمیم اخیر وزارت دادگستری آمریکا برای بازگشایی پرونده قدیمی و طرح اتهامات علیه رائول کاسترو، رئیس‌جمهور پیشین کوبا، بار دیگر توجه‌ها را به سیاست‌های واشنگتن در قبال هاوانا جلب کرده است؛ اقدامی که در کنار فشارهای اقتصادی، به‌عنوان بخشی از راهبرد تشدید فشار بر دولت کوبا ارزیابی می‌شود.

این پرونده به رخدادی در سال ۱۹۹۶ بازمی‌گردد؛ زمانی که در جریان درگیری میان نیروهای کوبایی و یک گروه تبعیدی مستقر در فلوریدا، دو فروند هواپیما ساقط و چند نفر از جمله شهروندان آمریکایی کشته شدند. واشنگتن این اقدام را «غیرقانونی» و هاوانا آن را «دفاع مشروع از حاکمیت ملی» توصیف کرده است.

همزمان با این تحرک قضایی، سیاست فشار اقتصادی آمریکا نیز ادامه دارد. قطع جریان نفت ونزوئلا به کوبا، که پیش‌تر بخش مهمی از نیاز انرژی این کشور را تأمین می‌کرد، موجب تشدید بحران انرژی در هاوانا شده و گزارش‌ها از کمبود گسترده سوخت، قطعی‌های طولانی برق و بحران در تأمین کالاهای اساسی حکایت دارد.

در همین چارچوب، واشنگتن حتی کمک‌های مالی را نیز مشروط به دور زدن دولت مرکزی و توزیع از طریق نهادهای غیردولتی مانند کلیسای کاتولیک مطرح کرده است؛ اقدامی که از نگاه ناظران، نشان‌دهنده تداوم سیاست بی‌اعتمادی به ساختار حاکم در کوباست.

در پس این تحولات، نقش مارکو روبیو، وزیر خارجه آمریکا نیز برجسته شده است؛ سیاستمداری با ریشه‌های کوبایی که به‌عنوان یکی از طراحان اصلی رویکرد فشار حداکثری علیه هاوانا شناخته می‌شود. تحلیل‌ها نشان می‌دهد واشنگتن در حال پیگیری سیاستی دوگانه است؛ از یک‌سو ارائه پیام تغییر به جامعه کوبا و از سوی دیگر افزایش فشار بر ساختار قدرت در این کشور.

برخی تحلیلگران این رویکرد را در چارچوب توسعه نسخه جدیدی از «دکترین مونرو» در سیاست خارجی آمریکا ارزیابی می‌کنند؛ راهبردی با هدف کاهش نفوذ روسیه و چین در نیم‌کره غربی و بازتعریف موازنه قدرت در آمریکای لاتین.

با این حال، کارشناسان معتقدند تکرار سناریوی ونزوئلا در کوبا با موانع جدی روبه‌روست. انسجام ساختار نظامی و امنیتی کوبا، فقدان منابع نفتی قابل توجه، محدودیت‌های قانونی در سیاست داخلی آمریکا و نبود اپوزیسیون سازمان‌یافته، از جمله عواملی است که اجرای چنین الگویی را با دشواری جدی مواجه می‌کند.

در مجموع، هرچند فشارهای واشنگتن علیه هاوانا در حال افزایش است، اما تفاوت‌های ساختاری میان کوبا و ونزوئلا، احتمال تکرار سناریوی مشابه را به شدت کاهش داده و آینده این تقابل را در هاله‌ای از ابهام قرار داده است.

زیبا اکبرزاده