بیگدلی در گفتوگو با ایلنا:
تحقق اهداف ترامپ در چارچوب پیمان «استارت نو» با موانع جدی مواجه است/ چین پیمان کاهش تسلیحات هستهای را با آمریکا امضا نمیکند
کارشناس مسائل آمریکا گفت: در صورت عدم تحقق پیمان کاهش تسلیحات هستهای، ممکن است روابط تجاری آمریکا با روسیه و چین تا حدی کاهش یابد.
علی بیگدلی، کارشناس مسائل آمریکا با اشاره به پایان زمان توافق «استارت نو» میان ایالات متحده و روسیه در گفتوگو با ایلنا عنوان کرد: قبل از هر چیز باید توجه داشت که ترامپ اصولاً در خصوص پیمان استارت نو اعتقاد دارد که باید قرارداد با روسیه تمدید شود، اما به این شرط که چین نیز وارد این چارچوب شود؛ یعنی چین هم عضویت در این قرارداد را بپذیرد و عملاً وارد این بازی شود. در مقابل، وزارت خارجه چین بهصراحت این موضوع را رد کرده و اعلام کرده است که حجم تسلیحات ارتش آمریکا چندین برابر چین است و توان هستهای چین در حد کشورهای اروپایی، یعنی انگلیس و فرانسه، قرار دارد. بنابراین از نظر پکن هیچ دلیلی وجود ندارد که چنین قراردادی را با آمریکا امضا کند. از سوی دیگر، روسیه با توجه به اینکه در حال حاضر درگیر مسئله اوکراین است و بهنوعی به دنبال کسب حمایت پنهان آمریکا است، اعلام کرده حاضر است برای مدتی (که ممکن است حدود یک سال باشد) این شرایط را حفظ کند. به بیان دیگر، این وضعیت برای روسیه تعهدآور باشد، بدون آنکه قرارداد رسمی امضا شود. با این حال، ترامپ این شرایط را چندان نمیپذیرد. او میداند که تعداد موشکهای دارای کلاهک هستهای روسیه بهمراتب بیشتر از آمریکا است، اما در شرایطی که وضعیت اقتصادی آمریکا با مشکلاتی مواجه است و خود ترامپ کشور را درگیر چندین منازعه خارجی کرده، تمایلی به صرف هزینههای سنگین در حوزه تسلیحات هستهای ندارد؛ چراکه این مسئله میتواند فشار بیشتری بر مردم آمریکا وارد کند و عملاً برای او مقدور نیست.
وی ادامه داد: در این میان یک گره اساسی وجود دارد که فعلاً باز نشده است، مگر آنکه ترامپ بتواند چین را نیز با خود همراه کند؛ امری که تقریباً ناممکن به نظر میرسد، چراکه چین به هیچ وجه با این هدف آمریکاییها همراه نخواهد شد. در مقابل، این شرایط برای روسیه موقعیتی مناسب ایجاد کرده است؛ به صورتی که از یکسو با پیشنهاد آمریکا موافقت کرده و از سوی دیگر حاضر است اجرای آن را تا یک سال به تعویق بیندازد، بدون آنکه الزاماً چین را وارد ماجرا کند. به این ترتیب، روسیه عملاً خود را از بخشی از تعهدات هستهای معاف کرده است؛ موضوعی که آمریکا نسبت به آن حساسیت نشان میدهد و در برابرش مقاومت میکند. در نهایت، به نظر میرسد آمریکا ناچار است در دوران ترامپ این پیشنهاد را بپذیرد، چراکه روسیه به دلیل مشغولیت در پرونده اوکراین حاضر به پرداخت هزینههای بیشتری است. از سوی دیگر، ولادیمیر پوتین تلاش میکند دوباره وارد گروه هشت شود که این موضوع برای او از نظر پرستیژ و اعتبار جهانی اهمیت زیادی دارد. پوتین برای کاهش فشار تحریمها و بازگشت به بازیهای بزرگ سیاسی، در شرایط فعلی نیاز مبرمی به این فضا دارد. در عین حال، ترامپ نیز نمیخواهد روسیه را بهعنوان یک رقیب جدی در نظام بینالملل مقابل خود ببیند و ترجیح میدهد پوتین را بهمثابه یک «دشمنِ دوستنما» حفظ کند. این وضعیت بسیار پیچیده است و به نظر نمیرسد در کوتاهمدت به اقدام عملی مشخصی منجر شود.
این تحلیلگر مسائل سیاسی تصریح کرد: آنچه لاوروف مطرح کرده، این است که بهزعم روسیه خلأیی ایجاد شده و دو طرف به دنبال پر کردن این خلأ هستند، چراکه پیمان استارت نو یا استارت جدید در پنجم فوریه تمدید نشده و عملاً وضعیت نامشخصی به وجود آمده است. پرسش اصلی اینجاست که این خلأ تا چه مدت میتواند ادامه داشته باشد و آیا باید نگران باقی ماندن این وضعیت بلاتکلیف بود یا اینکه روسیه در حال بزرگنمایی مسئله است. به نظر میرسد تا زمانی که مسئله اوکراین حل نشود یا آمریکا به بخش مهمی از خواستههای خود در نظام بینالملل نرسد، واشنگتن از امضای این قرارداد خودداری خواهد کرد. بزرگترین مسئله آمریکا همچنان اوکراین است و پس از آن، موضوع ایران اهمیت دارد. پروندههایی مانند ونزوئلا عملاً برای آمریکا بسته شدهاند، اما ایران و اوکراین دو چالش اصلی باقیماندهاند که ممکن است آمریکا برای حل آنها به همکاری روسیه نیاز داشته باشد. به همین دلیل، آمریکا میخواهد بدون پرداخت هزینه یا امتیاز جدی، این مسیر را طی کند.
وی در پایان خاطرنشان کرد: بهطور کلی، اگر این تعهدات از سوی دو طرف امضا نشود، برای نظام بینالملل وضعیتی خطرناک ایجاد میشود. با این حال، آمریکا این موضوع را معلق نگه داشته تا ابتدا تکلیف ایران و اوکراین روشن شود. لذا به نظر میرسد ترامپ تلاش دارد چین را نیز وارد این معادله کند، همانطور که پیشتر هم بارها گفته بود پکن باید به این چارچوب بپیوندد. اما با توجه به اینکه توان هستهای چین در مقایسه با آمریکا و روسیه محدودتر است، و در عین حال چینیها در حال افزایش سرمایهگذاری در حوزه آموزش و تسلیحات هستهای خود هستند، بعید است که چنین اقدامی انجام دهند. در نتیجه، تحقق اهداف ترامپ در چارچوب پیمان «استارت نو» با موانع جدی مواجه است و پیوستن چین به این روند عملاً غیرممکن به نظر میرسد. البته در صورت عدم تحقق این سناریو، ممکن است روابط تجاری آمریکا با روسیه و چین تا حدی کاهش یابد که خود میتواند پیامدهای قابلتوجهی داشته باشد.
