رایزنیهای فشرده تهران و واشنگتن؛ نشانههای حرکت تدریجی به سمت توافق
با وجود تداوم اختلافات میان تهران و واشنگتن، روند گفتوگوها درباره «یادداشت تفاهم» وارد مرحلهای شده که از افزایش تحرکات دیپلماتیک و فنی حکایت دارد؛ موضوعی که میتواند نشانهای از حرکت تدریجی به سمت چارچوب توافق باشد.
به گزارش ایلنا به نقل از الاخبار، با وجود آنکه در ظاهر نوعی بنبست در مذاکرات ایران و آمریکا درباره پایان درگیریها و سایر پروندههای حلنشده، بهویژه موضوع هستهای، دیده میشود، نشانههای متعددی در روزهای اخیر از پیشرفت تدریجی این گفتوگوها، هرچند با احتیاط و کندی قابل توجه، حکایت دارد.
در این چارچوب، فضای مذاکرات میان تهران و واشنگتن نسبت به گذشته آرامتر و تا حدی خوشبینانهتر شده و دو طرف، با وجود برخی تنشها و «مناوشات محدود» در منطقه خلیجفارس، بیش از پیش از گزینه بازگشت به درگیری فاصله گرفتهاند.
ایران در حال حاضر دو اولویت اصلی را در مذاکرات دنبال میکند: نخست توقف جنگ اسرائیل علیه لبنان بهصورت کامل و واقعی، و دوم آزادسازی داراییهای بلوکهشده این کشور در خارج. در مقابل، آمریکا موضوع هستهای را در اولویت قرار داده و خواستار گنجاندن آن در توافق مرحلهای با ایران است؛ در حالی که تهران تأکید دارد ابتدا باید جنگ متوقف شود و سپس پرونده هستهای مورد بررسی قرار گیرد.
در همین زمینه، وبسایت «اکسیوس» به نقل از دو منبع گزارش داده است که میان ایران و آمریکا درباره زمانبندی و میزان آزادسازی داراییهای بلوکهشده ایران اختلاف نظر وجود دارد. همچنین به نقل از این منابع آمده است که دونالد ترامپ خواستار آن شده که در متن توافق، مهلت ۶۰ روزه برای تکمیل روند کاهش غنیسازی اورانیوم تعیین شود، در حالی که ایران مهلت ۹۰ روزه را ترجیح میدهد.
با این حال، اکسیوس گزارش داده است که کاخ سفید پیامهای مثبتی از سوی مذاکرهکنندگان ایرانی دریافت کرده و همچنان در انتظار پاسخ رسمی تهران است؛ هرچند اختلافات باقیمانده را «محدود و نسبی» توصیف میکند.
این وبسایت همچنین فاش کرده است که تیم آمریکایی متشکل از کارشناسان برجسته هستهای است که توانایی بررسی فنی هرگونه توافق احتمالی را دارند و واشنگتن حدود ۱۰۰ کارشناس هستهای را برای مشارکت در روند مذاکرات با ایران سازماندهی کرده است.
به نقل از اکسیوس، استیو ویتکاف و جرد کوشنر، دو فرستاده ویژه آمریکا، اخیرا در آزمایشگاه ملی اوکریج در ایالت تنسی با کارشناسان هستهای دیدار کردهاند؛ کارشناسانی که برخی از آنها در عملیات مرتبط با مدیریت و بازگردانی اورانیوم در ونزوئلا نیز نقش داشتهاند و برخی دیگر در نشستهایی در عمان حضور داشتهاند.
بر اساس این گزارش، هنوز اختلافاتی میان تهران و واشنگتن بر سر جزئیات مختلف «یادداشت تفاهم» وجود دارد، اما مذاکرات به مرحله پایانی نزدیک شده است؛ هرچند هنوز مشخص نیست آیا دو طرف در نهایت به توافق خواهند رسید یا خیر.
اکسیوس تأکید کرده است که دیدار مقامات آمریکایی با کارشناسان هستهای به معنای نهایی شدن توافق نیست، اما نشانهای از ورود مذاکرات به مرحلهای جدیتر است.
در مقابل، کاظم غریبآبادی، معاون وزیر امور خارجه ایران، اعلام کرده است که روند تدوین متن توافق همچنان ادامه دارد و ایران در حال رصد رفتار آمریکا و اسرائیل است. او تأکید کرده است که هیچ متنی را نهایی نمیداند مگر آنکه منافع ایران بهطور کامل در آن لحاظ شده باشد.
وی با اشاره به روند مذاکرات گفته است که گاهی طرف آمریکایی در جریان بازبینی متن، درخواست اصلاحاتی را مطرح میکند که این موضوع روند گفتوگوها را طولانیتر میکند؛ در مقابل، ایران نیز اصلاحات خود را ارائه داده است.
غریبآبادی همچنین شروط ایران را شامل توقف جنگ در تمامی جبههها از جمله لبنان، رفع محاصره دریایی، تضمین آزادی کشتیرانی در تنگه هرمز، آزادسازی داراییهای بلوکهشده، دریافت غرامت جنگی و لغو کامل تحریمهای یکجانبه عنوان کرده است.
در همین حال، عباس عراقچی، وزیر امور خارجه ایران، اعلام کرده است که ایران و عمان مسئولیت هماهنگی در مدیریت تنگه هرمز را بر اساس قواعد حقوق بینالملل بر عهده خواهند داشت و تصمیم نهایی در این زمینه با دو کشور ساحلی این تنگه است. او همچنین تأکید کرده است که تهران در این موضوع با کشورهای منطقه رایزنی خواهد کرد، اما تصمیمگیری نهایی را در اختیار خود و عمان میداند.
