شکایت زنان کارگر علیه آمازون و شرایط ناایمن کار
هزاران زن از شرایط ناایمن کار در دوران بارداری گفتند/ ۸۱ روایت از سقط جنین زیر فشارهای کاری!
دو هزار زن از ۴۰ ایالت آمریکا تجربه کار در آمازون هنگام بارداری را گزارش کردهاند؛ ۸۱ نفر از آنها از دست دادن بارداری خود خبر دادهاند و شماری از کارگران نیز میگویند شرکت با محرومکردن آنها از تسهیلات قانونی و کسر مرخصی بدون حقوق، زمینه اخراجشان را فراهم کرده است.
به گزارش ایلنا و به نقل از پایگاه خبری «لیبر نوتس»، شماری از کارگران زن آمازون میگویند این شرکت با وجود الزام قانونی به تأمین شرایط کاری ایمن برای زنان باردار، درخواستهای آنها برای دریافت تسهیلات شغلی را نادیده میگیرد. به گفته این کارگران، طولانیکردن روند بررسی مدارک پزشکی، رد درخواستهای حمایتی و کسر زمان غیبت از سهم مرخصی بدون حقوق، زنان باردار را میان ادامۀ کار در شرایط آسیبزا و از دست دادن شغل قرار داده است.
این موضوع در شکایت حقوقی سازمان غیرانتفاعی «اِ بِتر بالانس» مطرح شده که در ۸ سپتامبر بهصورت دعوای جمعی پیشنهادی علیه آمازون ثبت شد. شاکیان مدعیاند این شرکت با نقض قانون حمایت از کارگران باردار آمریکا (PWFA)، از فراهمکردن تسهیلات قانونی برای کارکنان باردار خودداری کرده است. البته ثبت شکایت به معنای اثبات اتهامها یا صدور حکم قطعی علیه آمازون نیست.
تأخیر، انکار و تنبیه؛ روایت زنان کارگر آمازون
«ویلامینا بارکلی»، کارگر مرکز پردازش سفارشهای آمازون در روچستر نیویورک، پس از اطلاع از بارداری خود در مارس ۲۰۲۵، درخواستهایی برای دریافت صندلی، استراحتهای بیشتر، معافیت از جابهجایی بارهای سنگین و انجام کارهایی مانند بالا رفتن از نردبان و چمباتمه زدن مطرح کرد.
با این حال، شرکت هفتهها به درخواستهای او پاسخ نداد و پس از دریافت مدارک پزشکی نیز با بیشتر آنها موافقت نکرد. بارکلی همچنان مجبور به جابهجایی بستههای سنگین بود. یک بار هنگام سرگیجه از مدیرش صندلی خواست، اما پاسخ شنید: «نه، چون مجوز تسهیلات مربوط به بارداری نداری. اگر به تو صندلی بدهم، باید به بقیه هم صندلی بدهم.»
آمازون حتی زمان استراحتها، مراجعه به منابع انسانی و غیبتهای درمانی او را از سهم مرخصی بدون حقوقش (UPT) کسر کرد. این سهم در نظام کاری شرکت به ازای هر ساعت کار، پنج دقیقه افزایش مییابد و سقف آن ۸۰ ساعت است. در نهایت، پس از اتمام این ذخیره، بارکلی اخراج شد؛ درحالیکه قانون، مجازات کارگران بهدلیل درخواست تسهیلات مرتبط با بارداری را ممنوع کرده است.
تجربه او استثنایی نیست. «سلطانه حسین»، دبیر ثبت اتحادیه کارگران آمازون (ALU) در استیتن آیلند، میگوید: «آمازون بهصورت نظاممند این قانون را نقض میکند. حتی اگر در نهایت با درخواست کارگران موافقت شود، ممکن است چندین هفته طول بکشد. در این مدت، کارگران ناچارند در شرایطی به کار ادامه دهند که میتواند برای سلامت آنها و فرزندشان خطرناک باشد.»
«کیاِیشیا»، کارگر یکی دیگر از مراکز آمازون، نیز میگوید مدیران دو بار گواهی پزشکی او را رد کردند؛ ابتدا بهدلیل امضای الکترونیکی پزشک و بار دوم به این بهانه که امضای دستی جعلی به نظر میرسد. او میگوید: «آنها شما را مجبور میکنند کارهایی انجام دهید که پزشکتان گفته نباید انجام دهید. شما را به انجام کارهایی وادار میکنند که سلامت خودتان و فرزندتان را به خطر میاندازد.» به گفتۀ او، آمازون در دوران بارداری دو بار اخراجش کرده است.
سیاست دیگری که کارگران به آن اعتراض دارند، فرستادن زنان باردار به مرخصی بدون حقوق بهجای فراهمکردن شرایط مناسب کار است. «ماریسا»، کارگر سابق آمازون در اوهایو، میگوید پس از رد درخواست تسهیلاتش، ناچار به مرخصی بدون حقوق شد و در نهایت آپارتمان و توانایی پرداخت هزینههای زندگی خود را از دست داد: «آمازون اهمیتی نمیدهد که شما درد دارید یا نه. چیزی که برای آنها اهمیت دارد این است که بستههایشان بهموقع ارسال شود.»

شرایط ناایمن و روایتهای سقط جنین
یکی از تکاندهندهترین روایتها مربوط به «حیات بزی»، کارگر انبار JFK8 آمازون در استیتن آیلند است. او در فصل شلوغ تعطیلات سال ۲۰۲۴، با وجود بارداری پرخطر، مجبور به جابهجایی محصولات سنگین و بالا و پایین رفتن از پلهها بود. مدیریت ابتدا با استفاده او از صندلی موافقت کرد، اما بعداً همین امکان را نیز از او گرفت.
«وجدی»، همسر حیات و عضو منتخب هیئتمدیرۀ اتحادیه کارگران آمازون، میگوید: «همسرم با وجود دردهای جسمی به کار ادامه داد، اما وضعیتش بهتدریج وخیمتر شد و سرانجام او را به بیمارستان منتقل کردند؛ جایی که جنین خود را از دست داد. این دومین بار بود که همسرم در دوران کارش در آمازون دچار سقط جنین میشد.»
حیات پس از این اتفاق دیگر به آمازون بازنگشت و بعدها توانست فرزند دیگری به دنیا بیاورد.
این روایتها در کنار یافتههای علمی، نگرانیها درباره شرایط کاری زنان باردار در انبارها را افزایش داده است. یک مطالعه نشان داده اجرای قانون حمایت از کارگران باردار آمریکا (PWFA) با کاهش ۹.۶ درصدی میزان سقط جنین همراه بوده است؛ یافتهای که اهمیت فراهمکردن شرایط کاری ایمن در دوران بارداری را برجسته میکند.
همچنین گروه مدافع حقوق کارگران «ورکهاوس لایف» پس از انتشار فراخوانی برای ثبت تجربیات زنان باردار شاغل در آمازون، روایتهای حدود دو هزار زن از ۴۰ ایالت آمریکا را دریافت کرد. ۸۱ نفر از این زنان از دست دادن بارداری خود را گزارش کردند. این ارقام حاصل روایتهای ثبتشده در یک فراخوان مدنی است و نباید آن را آمار رسمی سقط جنین در میان کارکنان آمازون دانست.
عوامل تشدید خطر: سهمیههای کاری و نظارت بر زمان استراحت
فعالان حقوق کارگران معتقدند نظام سهمیهبندی و نظارت مستمر آمازون بر عملکرد کارکنان، نقش مهمی در ناایمن شدن محیط کار دارد.
یکی از شاخصهای نظارتی این شرکت، «زمان خارج از وظیفه» (TOT) است؛ یعنی مدتزمانی که کارگر فعالیت ثبتشدهای مانند اسکن بستهها انجام نمیدهد. توقف اسکن در سامانههای شرکت ثبت میشود و ممکن است در ارزیابی عملکرد و برخوردهای انضباطی مورد استفاده قرار گیرد.
«کلوئی سیگال»، مدیر کارزارهای گروه «ورکهاوس لایف»، میگوید: «آمازون کارگران را وادار میکند با سریعترین و سختترین سرعت ممکن کار کنند؛ سرعتی که گاهی حتی از توان انسانی فراتر میرود. همین مسئله عامل اصلی موج گستردۀ آسیبدیدگی کارگران است.»
ترس از افزایش زمان خارج از وظیفه باعث میشود برخی کارکنان استراحتهای خود را کوتاه کنند، مراجعه به سرویس بهداشتی را به تأخیر بیندازند و حتی برای کاهش دفعات دستشویی رفتن، مصرف آب را محدود کنند. این شرایط بهویژه برای زنان باردار خطرناک است.
قانونگذاران کالیفرنیا در سال ۲۰۲۱ نظام سهمیهبندی آمازون را از عوامل افزایش آسیبدیدگی کارکنان دانستند. این ایالت قانونی تصویب کرد که انبارها را ملزم به اعلام شفاف سهمیههای کاری و جلوگیری از افزایش بیضابطۀ آنها میکند. با این حال، آمازون در سال ۲۰۲۴ بهدلیل نقض این قانون شش میلیون دلار جریمه شد.
پزشکان مراقبتهای دوران بارداری نیز هشدار میدهد: ایستادن طولانیمدت، کمآبی بدن، بلند کردن بارهای بیش از ۱۵ تا ۲۰ پوند و کار منظم در شیفت شب با افزایش خطر سقط جنین، پرهاکلامپسی (مسمومیت بارداری)، خستگی شدید مادر، زایمان زودرس و تولد نوزاد با وزن کم ارتباط دارند. پرهاکلامپسی نیز میتواند عوارض جدی و حتی مرگبار برای مادر داشته باشد.

شکایتهای حقوقی و پاسخ آمازون
شکایت علیه آمازون تنها به دعوای جمعی کارگران محدود نیست. دادستان کل نیوجرسی نیز پس از بررسی هزاران درخواست تسهیلات شغلی، علیه این شرکت اقدام حقوقی کرد. در متن شکایت آمده است: «وقتی کارگران باردار و کارگران دارای معلولیت آمازون درخواست تسهیلات میکنند، شرکت آنها را در بلاتکلیفی نگه میدارد. آمازون آنها را وارد فرایندی پیچیده و فرسایشی میکند، مدارک اداری سختگیرانه و غیرضروری مطالبه میکند و بدون توضیح، هفتهها رسیدگی به درخواستهایشان را به تأخیر میاندازد.»
ایالت نیویورک نیز بهدلیل برخورد آمازون با درخواستهای تسهیلات شغلی علیه این شرکت شکایت کرده است.
در مقابل، «کلی نانتل»، سخنگوی آمازون، اتهامها را رد کرده و گفته است: این ادعا که ما بهطور معمول درخواستهای تسهیلات بارداری را رد میکنیم یا از کارگران باردار حمایت نمیکنیم، کاملاً نادرست است. ۹۹.۹ درصد درخواستهای مربوط به تسهیلات بارداری در سال جاری مورد موافقت آمازون قرار گرفته است.
با این حال، کارگران میگویند حتی در مواردی که درخواستهایشان پذیرفته میشود، روند طولانی و سختگیرانۀ بررسی مدارک، عملاً امکان بهرهمندی بهموقع از حمایتهای قانونی را از آنها میگیرد.

حقوق زنان کارگر در دوران بارداری/ کارفرما چه وظایفی دارد؟
در آمریکا، حمایت قانونی از زنان باردار در محیط کار به دو قانون مهم متکی است:
۱. قانون منع تبعیض بارداری (Pregnancy Discrimination Act)
این قانون در سال ۱۹۷۸ و در چارچوب عنوان هفتم قانون حقوق مدنی ۱۹۶۴ تصویب شد. بر اساس آن، تبعیض علیه کارکنان بهدلیل بارداری، زایمان و شرایط پزشکی مرتبط با آن غیرقانونی است. کارفرما نمیتواند صرفاً بهدلیل بارداری، فرد را اخراج کند، از استخدام او خودداری کند یا با او رفتاری متفاوت و تبعیضآمیز داشته باشد.
۲. قانون حمایت از کارگران باردار (Pregnant Workers Fairness Act - PWFA)
این قانون از سال ۲۰۲۳ اجرایی شد و حمایتهای قانونی را گسترش داد. بر اساس آن، کارفرمایان موظفاند درخواست تسهیلات معقول زنان باردار را بررسی و در صورت امکان فراهم کنند تا آنها بتوانند بدون به خطر انداختن سلامت خود و فرزندشان به کار ادامه دهند.
منظور از تسهیلات معقول، تغییراتی در وظایف یا شرایط کار است که بدون تحمیل دشواری نامتعارف به کارفرما، امکان ادامۀ اشتغال را برای کارگر فراهم کند. کارفرما همچنین نمیتواند کارگر را صرفاً بهدلیل نیاز به تسهیلات، به مرخصی بدون حقوق بفرستد؛ بهویژه زمانی که امکان سازگار کردن شرایط کار وجود دارد.
بر اساس دستورالعمل کمیسیون فرصتهای برابر اشتغال آمریکا (EEOC)، برخی تسهیلات حتی به گواهی پزشکی نیاز ندارند از جمله:
- فراهمکردن صندلی برای نشستن هنگام کار.
- اختصاص استراحتهای بیشتر برای نوشیدن آب، غذا خوردن و استفاده از سرویس بهداشتی.
- تغییر لباس فرم و تجهیزات ایمنی.
- تغییر ساعات کاری یا برخی وظایف برای سازگار کردن محیط کار با شرایط بارداری.
برخی درخواستهای دیگر، مانند محدودیت در بلند کردن بارهای سنگین، خم شدن یا استفاده از نردبان، ممکن است به مدارک پزشکی نیاز داشته باشند. با این حال، کارفرما موظف است درخواستها را در کوتاهترین زمان ممکن بررسی کند و از ایجاد تأخیرهای غیرضروری بپرهیزد.
این حمایتها تنها به دوران بارداری محدود نیستند. زنان پس از زایمان نیز میتوانند متناسب با شرایط جسمی خود درخواست تسهیلات کنند.
قانون فدرال حمایت از مادران شیرده (PUMP Act) نیز کارفرمایان را ملزم میکند زمان و فضای خصوصی و مناسبی برای دوشیدن شیر در اختیار کارکنان قرار دهند. کارگران نیز در صورت تجربه سقط جنین میتوانند با توجه به شرایط و قوانین مربوط، از حمایتهای پزشکی و مرخصی بهرهمند شوند و نباید بهدلیل درخواست حمایت قانونی مجازات شوند.
«کاترین گرینبرگ»، وکیل سازمان «اِ بِتر بالانس»، در اینباره میگوید: کارفرمایانی مانند آمازون حق ندارند کارگران را مجبور به مرخصی کنند، درحالیکه میتوانند با ایجاد تغییراتی در محیط کار، شرایط ایمنی آنها را تأمین کنند و امکان ادامۀ اشتغال و کسب درآمد را برایشان فراهم آورند.

اتحادیه و قرارداد جمعی/ پشتوانهای برای امنیت شغلی
یکی از مهمترین تفاوتهای میان کارگران آمازون و برخی کارکنان بخشهای دیگر، برخورداری از حمایت اتحادیه و قرارداد جمعی است.
اتحادیه کارگران آمازون (ALU) در سال ۲۰۲۲ در استیتن آیلند سازماندهی شد و در سال ۲۰۲۴ به اتحادیۀ بینالمللی کارگران تیمسترز پیوست. با وجود دستور «هیئت ملی روابط کار آمریکا» در آوریل برای مذاکره با اتحادیه در انبار پنجهزارنفری آمازون، شرکت همچنان از مذاکره با نمایندگان کارگران خودداری میکند.
هیئت ملی روابط کار آمریکا (NLRB) نهاد فدرالی است که بر اجرای قوانین روابط کار، حق تشکلیابی و مذاکرۀ جمعی در بخش خصوصی نظارت دارد.
با وجود این موانع، اتحادیه در مواردی توانسته به کارگران برای پیگیری حقوقشان کمک کند. «سلطانه حسین» میگوید تنها چند هفته پیش، یک کارگر باردار که برای دریافت تسهیلات با مشکل مواجه شده بود، با کمک اعضای اتحادیه به واحد منابع انسانی مراجعه کرد: «همین حضور چند کارگر در کنار او کافی بود تا آمازون به درخواستش رسیدگی کند. شرکت فقط زمانی به حرف او گوش داد که گروهی از کارگران همراهش بودند.»
قرارداد جمعی میتواند حمایتها را از تصمیمهای موردی مدیران و منابع انسانی مستقل کند. این قرارداد توافقی الزامآور میان اتحادیه و کارفرماست که موضوعاتی مانند دستمزد، ساعات کار، مرخصی، امنیت شغلی و سازوکار رسیدگی به اختلافها را مشخص میکند.
تجربۀ کارکنان پست آمریکا نمونهای از تأثیر این حمایتهاست. کارگران پست نیز مانند کارکنان انبارهای آمازون با جابهجایی بستهها سروکار دارند، اما از قرارداد جمعی و حمایت اتحادیه برخوردارند.
«لوری کش»، مسئول سازماندهی میدانی اتحادیۀ ملی کارکنان پست آمریکا (APWU)، میگوید در سال ۱۹۹۸، زمانی که فرزند سوم خود را باردار بود، پزشکش توصیه کرد کار سنگین را متوقف کند. او در آن زمان نه مرخصی استعلاجی داشت و نه مرخصی سالانه ذخیره کرده بود. با مراجعه به نمایندۀ اتحادیه متوجه شد میتواند از مرخصی بدون حقوق استفاده کند، بدون آنکه شغلش را از دست بدهد.
او توضیح میدهد: «در قرارداد ما سازوکاری برای اخراج با دلیل موجه وجود دارد. کارفرما باید ثابت کند دلیل موجهی برای اخراج شما داشته است. صرف اینکه از مرخصی بدون حقوق استفاده کردهاید، دلیل موجهی برای اخراج نیست.»
پس از زایمان نیز وقتی بازگشت به کار برایش دشوار شد، اتحادیه امکان بازگشت تدریجی با ساعات کاری کمتر و افزایش تدریجی زمان کار را برایش فراهم کرد.
کش میگوید: «در بارداری بعدی، اعتمادبهنفس بیشتری داشتم؛ چون میدانستم میتوانم تسهیلات مورد نیازم را دریافت کنم. یک اتحادیۀ کامل پشت سرم بود که برای تحقق حقوقم مبارزه میکرد تا بارداری سالمی داشته باشم و بتوانم بهاندازۀ لازم برای مراقبت از خودم و فرزندم مرخصی بگیرم.»
این تجربه نشان میدهد تفاوت برخورداری از حقوق قانونی و امکان عملی استفاده از آنها، گاهی در وجود یک تشکل کارگری و قرارداد جمعی نهفته است؛ سازوکاری که میتواند مانع وابستگی کامل امنیت شغلی و سلامت کارگر به تصمیم مدیران شود.