طرحی برای بهبود معیشت زنان خدماتی/ به استثمار خاموش پایان دهیم

به گزارش ایلنا و به نقل از سازمان جهانی کار، دولت منطقه‌ای آستوریاس اسپانیا و سازمان جهانی کار برای نخستین‌بار طرحی مشترک را با هدف حمایت از زنان ارائه‌دهندۀ خدمات مراقبتی در شهر کالی کلمبیا اجرا می‌کنند. این طرح با بودجۀ ۸۰ هزار یورو، تقویت تشکل‌های زنانه، بهبود شرایط کار و افزایش دسترسی این زنان به حقوق و حمایت‌های شغلی را دنبال می‌کند.

زنان مراقبت‌گر در جوامع محلی خدمات مهمی به افراد و خانواده‌های نیازمند ارائه می‌دهند، اما بسیاری از آنان با درآمد ناپایدار و دسترسی محدود به حمایت‌های اجتماعی و حقوق شغلی روبه‌رو هستند.

حمایت از تشکل‌های زنانه و بهبود شرایط کار

این طرح از تشکل‌های محلی زنان که در حوزۀ مراقبت و حمایت اجتماعی فعالیت می‌کنند، پشتیبانی خواهد کرد. از جمله این گروه‌ها می‌توان به آشپزخانۀ اجتماعی «دلیسیاس دِ موخر: آلگو دیفرنته» و گروه «مادرس کومونیتاریاس دِ بریساس دِ مایو» اشاره کرد. این تشکل‌ها در شهر کالی به افراد و خانواده‌های آسیب‌پذیر خدمات ارائه می‌دهند و در حمایت از زنان فعال در حوزۀ مراقبت نقش دارند.

پشتیبانی از این گروه‌ها قرار است توان سازمانی آنان را افزایش دهد و به بهبود شرایط کاری و اقتصادی اعضایشان کمک کند. سازمان‌دهی زنان مراقبت‌گر همچنین می‌تواند زمینه را برای پیگیری جمعی مطالبات، افزایش آگاهی از حقوق شغلی و دسترسی بهتر به حمایت‌های قانونی فراهم کند.

«کار مراقبتی» بخش ضروری اقتصاد و زندگی اجتماعی

سازمان جهانی کار، خدمات مراقبتی را بخش مهمی از زندگی اجتماعی و فعالیت اقتصادی می‌داند. مراقبت از کودکان، سالمندان، افراد دارای معلولیت و دیگر کسانی که به حمایت نیاز دارند، برای ادامۀ زندگی روزمره و فعالیت دیگر بخش‌های جامعه ضروری است؛ با این حال، کارکنان این حوزه همیشه از شرایط کاری و حمایت‌هایی متناسب با اهمیت کار خود برخوردار نیستند.

بخشی از کار مراقبتی را افراد بدون دریافت دستمزد، اغلب در خانواده، انجام می‌دهند. در کنار آنان، شمار زیادی از زنان نیز با دریافت دستمزد یا در قالب فعالیت‌های محلی خدمات مراقبتی ارائه می‌کنند.

سازمان جهانی کار بر ضرورت توجه به هر دو گروه تأکید دارد:

الف) جامعه باید کار مراقبتی بدون دستمزد را به رسمیت بشناسد و برای کاهش فشار نامتوازن آن بر زنان بکوشد

ب) زنان و مردانی که این خدمات را در برابر دریافت دستمزد ارائه می‌کنند، باید به حقوق شغلی و حمایت‌های اجتماعی دسترسی داشته باشند.

سه محور برای بهبود وضعیت کار مراقبتی

برنامۀ سازمان جهانی کار در حوزۀ اقتصاد، مراقبت بر سه اصل استوار است:

۱) به‌رسمیت‌شناختن کار مراقبتی: به معنای توجه به ارزش اقتصادی و اجتماعی آن و در نظر گرفتن حقوق افرادی است که این خدمات را ارائه می‌کنند.

۲) کاهش بار کار مراقبتی: این کار مستلزم گسترش خدمات عمومی و فراهم‌کردن امکاناتی است که فشار مراقبت روزمره را از دوش خانواده‌ها، به‌ویژه زنان، بردارد.

۳) تقسیم عادلانه‌تر مسئولیت‌های مراقبتی میان خانواده، جامعه، دولت و دیگر نهادهای مسئول: این کار می‌تواند مانع از آن شود که بخش عمدۀ این کار، چه با دستمزد و چه بدون دستمزد، بر عهدۀ زنان باقی بماند.

از نگاه سازمان جهانی کار، بهبود وضعیت اقتصاد مراقبت فقط به افزایش تعداد یا کیفیت خدمات محدود نمی‌شود؛ شرایط کار و زندگی کسانی که این خدمات را ارائه می‌کنند نیز اهمیت دارد. دستمزد منصفانه، امنیت شغلی، حمایت اجتماعی و امکان سازمان‌یابی از جمله موضوعاتی است که در بهبود وضعیت زنان مراقبت‌گر نقش دارد.

همکاری برای گسترش حقوق زنان و بهبود شرایط معیشتی

دولت منطقه‌ای آستوریاس، این طرح را در چارچوب سیاست‌های همکاری توسعه‌ای خود و با تأکید بر برابری جنسیتی پیش می‌برد. همکاری با سازمان جهانی کار قرار است از تشکل‌های زنانه در کالی حمایت کند و به بهبود وضعیت زنانی کمک کند که خدمات مراقبتی را در سطح محلی ارائه می‌دهند.

این همکاری همچنین توجه را به مسئله‌ای گسترده‌تر جلب می‌کند: جامعه برای تداوم خدمات مراقبتی به نیروی کار این بخش وابسته است، اما این وابستگی باید با حمایت از حقوق و شرایط کاری مراقبت‌گران همراه باشد. بهبود وضعیت این زنان مستلزم آن است که کار مراقبتی را نه مسئولیتی طبیعی و بی‌پایان برای زنان، بلکه کاری ارزشمند بدانیم که انجام‌دهندگان آن به حقوق شغلی و حمایت اجتماعی نیاز دارند.