در نشست روز ملی سینما مطرح شد؛
اسعدیان: پروانه ساخت تمام شده است و باید به شیوههای جدید نظارتی فکر کنیم/ عسگرپور: وزارت ارشاد در تحقق وعدههای رئیسجمهور قدمی برنداشته است
نشست خبری گرامیداشت روز سینما صبح امروز شنبه ۲۱ شهریور در خانه سینما برگزار شد.
به گزارش خبرنگار ایلنا، همایون اسعدیان مدیرعامل خانه سینما در ابتدای این نشست ضمن تبریک روز ملی سینما اظهار کرد: خیلی دوست داشتیم که مراسم گرامیداشت روز سینما را امروز داشته باشیم اما به دلایلی آن را به هفته سینما تبدیل کردیم که مراسم گرامیداشت را پنجشنبه برگزار خواهیم کرد. در ابتدا از دوستانمان در بیمه دی تشکر میکنم که تفاهمنامهای با شرکتهای پشتیبانی داشتند و تمایل داشتند که در روز گرامیداشت سینما هم کنار هم باشیم و حامی ما در این رویداد بیمه دی است.
اسعدیان خاطرنشان کرد: امیدواریم در این هفته طی برنامههایی از برخی بزرگان و پیشکسوتان سینما تقدیر داشته باشیم. دوستان در هیئت مدیره تصمیم گرفتند برای بزرگداشت استاد ناصر تقوایی و بهرام بیضایی بزرگداشتی داشته باشیم که طی آن کتابخانه خانه سینما به نام استاد بهرام بیضایی نام میگیرد و سالن کنفرانس ساختمان شماره دو به نام استاد ناصر تقوایی نام میگیرد و روز پنجشنبه گرامیداشت روز سینما را در موزه سینما خواهیم داشت.
وی افزود: الان هفت سال است که جشن خانه سینما به تعویق افتاده و ما برای این برنامهای داریم و ۲۷ آذر مراسمی در نظر گرفتیم که امیدواریم جبران این چند سال را داشته باشیم.
در ادامه این نشست محمدمهدی عسگرپور رئیس هیئت مدیره خانه سینما نیز ضمن تبریک روز ملی سینما، اظهار کرد: ۱۲۶ سال پیش دوربین وارد این کشور شده و ۹۷ سال پیش اولین فیلم سینمایی ساخته شده است و ما از این جهت یکی از پیشرفتهترین کشورها هستیم. سینمای ایران فراز و فرود بسیاری در این سالها داشته که بعضی وقتها شادمانی مملکت را فراهم کرده و برخی مواقع موجبات تلخی را فراهم کرده است. سینما بعضی وقتها با ناملایماتی روبرو شده که تاسفبار است، ما در طول این سالها تلاش کردیم به بهانههای مختلف اعلام کنیم و بگوییم آنچه ما را متفاوت با بسیاری از کشورهای اطرافمان میکند همین سینماست. امروزه با توجه به جنگها و خونریزیها و خشونتهایی که اتفاق میافتد آنچه که همواره میتواند نشان افتخار یک ملت محسوب شود همین حوزه فرهنگ و هنر است و میشود با توجه به این بخش جلوی خیلی از اتفاقات ناگوار را گرفت و افسوس که خیلی وقتها این حرفها در حد تئوری باقی میماند.
عسگرپور خاطرنشان کرد: همکاران ما با کمترین توقعات و بودجهها سعی کردند کارشان را انجام دهند و معمولا با سیلی صورت خود را سرخ نگاه میدارند و کمترین حمایتها هم از سینما دریغ میشود. ما به دنبال بودجههای زیادی نبودیم، اگر اجازه میدادند این سینما به حیات طبیعی خودش ادامه دهد میتوانست حیات زیستی خود را داشته باشد.
وی افزود: اساساً ساختار نهاد صنفی در کشور ما با جاهای دیگر متفاوت است، ما با شرایطی روبرو هستیم که بخشی از میزان فروش بلیتهای سینما را میگیرند و آن را به قراردادهایی با نهاد دولت هزینه میکنند. مادامیکه این وضعیت وجود دارد گلایهمندیهایی نیز وجود دارد که متاسفانه معمولاً به آن وجوه سیاسی میدهند.
عسگرپور تأکید کرد: جشن سینما جشنی بود که سینماگران در قالب داوری آکادمیک درباره آثار همکاران خود نظر میدادند ولی از زمان کرونا این رویه بهم ریخت و بعد از سال ۱۴۰۱ هم برگزاری جشن خیلی مناسب احوالات سینما نبود، ما بررسی میکردیم و جمعبندی همکاران ما در صنوف این بود که حال و روز برگزاری جشن نداریم. ما مثل نهادهایی نیستیم که موظف به برگزاری جشن هستند و در خانه سینما این تصمیمات به صنوف و هیئت مدیره برمیگردد. امسال جمعبندی ما این بود که این جشن را از قالب متعارف خود خارج کنیم و به عنوان اولویت دوم قرار دهیم و آن اینکه به تفکیک ۷سال آثار برتر از نظر همکاران مشخص شود. امیدوارم آییننامه برگزاری را بتوانیم پنجشنبه منتشر کنیم.
رئیس هیئت مدیره خانه سینما گفت: وضعیت دیدن فیلمها با آن نگاه سنتی متفاوت شده، فیلمها پیشتر در همین سالن دیده میشد اما الان با وجود پلتفرمها امکان دیده شدن آثار وجود دارد و امیدوارم در پایان آذر شاهد برگزاری آن رویداد هم باشیم و ببینیم نظر اعضای سینما به صورت آکادمیک درباره ۷سال گذشته سینما چه بوده است.
در ادامه پوستر روز گرامیداشت سینما معرفی شد و اسعدیان درباره پوستر اظهار کرد: دماوند نماد استقامت ایران است، کوهی که برای همه ما به نوعی نماد پایداری و استحکام است. ما فکر میکنیم در شرایط فعلی نیاز داریم که به مفاهیم فرهنگی و اساطیری خودمان بازگشت داشته باشیم. به نظرم پوستر زیبایی شده است.
در بخش دیگر این نشست اسعدیان در پاسخ به پرسشی درباره سینمای زیرزمینی گفت: عدد دقیقی درباره میزان تولیدات زیرزمینی نداریم، فیلمهای کوتاه و مستند و... شامل این سینما میشود و اگر تعدادش مشخص بود که دیگر زیرزمینی محسوب نمیشد. آنهایی که میشناسیم آثاری هستند که موفق شدهاند در رویدادهای خارجی حضور داشته باشند و فکر نمیکنم که تعداد فیلمها از ۱۴۰۱ کم شده باشد بلکه افزایش پیدا کرده است. این یک مفهوم چند سال اخیر است و چون این سینما به وجود آمده به معنای این است که سینمای زیرزمینی رو به افزایش است.
در بخش دیگر این نشست عسگرپور درباره عیدی اعضای خانه سینما گفت: عیدی و کمک معیشت در قالب بودجههای مشخص خانه سینما اتفاق میافتد. در خانه سینما دادن حق عضویت اساساً تعریف نشده است، همین الان به وظایف هیئت مدیره در اساسنامه نگاه میکنید با آنچه که باید باشد متفاوت است، مثلا مشکلات حقوقی و امنیتی اعضا در اساسنامه بر عهده خانه سینما نیست اما رسیدگی به آن توسط خانه سینما عرف شده است. اگر خانه سینما میتوانست بر اساس قوانین به بودجهها دسترسی داشته باشد و بخشی از فروش سینما را از آن خود کند بسیاری از مشکلات حل میشد. این بودجه بر اساس برخی تفاهمنامهها در اختیار وزارت ارشاد قرار گرفته و این تفاهمنامهها سالها پیش برای اتصال صنوف به دستگاههای حاکمیتی صورت گرفته است.
وی افزود: برخی دورهها ممکن بود یک مدیرعامل بتواند حمایتهایی جذب کند و بخصوص زمانیکه خانه سینما درگیر اتفاقاتی با دولت بود ما دچار مسائل بسیاری بودیم. ایجاد توازن همواره سخت بوده و به نظر من بهترین حالت این است که شرایطی را فراهم کنیم تا همکاران ما بتوانند کار کنند. این جزو وظایف خانه سینما به شکل عرفی است و هر میزانی که این امکان فراهم شود حمایتهایی خواهد شد و همین الان معمولا همکارانی که برای درمان دچار مشکل میشوند حمایتهایی خواهند داشت.
عسگرپور درباره مسائل پروانه ساخت گفت: درباره پروانه ساخت، آن مقدار بحثی که در قالب مصاحبه یا متن مطرح شد سابقهای طولانی دارد. وقتی این بحث را با دولت مطرح میکنیم به ما میگویند چرا الان یادتان افتاده در حالیکه اینگونه نیست. الان حالمان حال بدی نیست، با وزارت ارشاد آشتی هستیم و دوستی داریم اما مشکلی که وجود دارد تصمیمگیری با یک جریان است و مدیران وقت که به ما میگویند مگر شما مشکلی دارید ما میگوییم که با تغییر دولت وضعیت ما مشخص نیست. ما میخواهیم بدانیم این سیستم آیا سیستم درستی است یا خیر، اگر ما جایی بگوییم ما کشوری هستیم که ۹۷ سال پیش اولین فیلممان ساخته شده ولی الان باید فیلمنامهمان را جایی ببریم تا بخوانند و اجازه ساخت بدهند به ما میخندند. همین الان بسیاری از کشورهای دنیا که از ما عقبتر هم هستند پروانه ساخت یا حتی پروانه نمایش ندارند و فیلم اگر مشکلی داشته باشد نهاد قضایی وجود دارد که به آن مشکل رسیدگی کند.
رئیس هیئت مدیره خانه سینما تأکید کرد: به نظر من نهاد صنفی حتی باید درباره پروانه نمایش هم اظهار نظر کند. ما چون دیدیم این مذاکرات در دولت فعلی در روندی تکرارشونده افتاد دیگر این بحث را جلوتر نبردیم. در زمان انتخابات ریاست جمهوری سوالاتی از نامزدهای ریاستجمهوری پرسیده بودیم و اتفاقاً آقای پزشکیان به آن پرسشها پاسخ داده بودند که از نظر من وزارت ارشاد درباره آن ۸ سوال اساسا قدمی برنداشته است. ما باید این مساله را با همکارانمان در میان بگذاریم و باید پاسخ دهیم که تا این نقطه قدم برداشتیم و امکان ادامه دیگر وجود ندارد.
عسگرپور تاکید کرد: در طول ۲۰ سال گذشته میتوان تحقیق کرد، در هر موردی که ما مسالهای با دولت داشتیم ما طرح دادهایم و همین الان فایل لایحه تاسیس نظام صنفی کشور را میتوانید از سایت دریافت کنید که آن طرح همین الآن هم بسیار مترقی است ولی گویی نمیخواهیم آن را اجرا کنیم. ما تا الان طرحمان را منتشر نکردیم و باید منتشر کنیم، بحث ما حذف پروانه ساخت نیست، حذف شورای پروانه ساخت است.
وی درباره حضور نمایندگان خانه سینما در کمیته انتخاب نماینده اسکار گفت: وقتی من مدیر فارابی بودم این اتفاق افتاد که همکاری فارابی با نهادهای صنفی شکل بگیرد. نمایندگان حاضر در شورای انتخاب اهالی سینما خواهند بود اما بحث این بود که آیا نهاد صنفی هم میتواند اینجا حضور داشته باشد یا خیر.
وی افزود: مساله این است که آیا امروز اوضاع و احوال و میزانسن سینمایی ما مثل سالهای پیش است یا فرق کرده است. حضور نهادهایی که دولتی هستند در جشنوارههای کن، برلین و... چقدر به مشکل برخورده است. اگر ما میخواهیم همچنان به شیوه سی سال پیش برخورد کنیم تکلیفمان روشن است و من اگر در دولت بودم بجای فارابی خانه سینما را مسئول انتخاب نماینده ایران در اسکار میکردم و غرفه سینمای ایران را در جشنوارهها را برای مدیریت به نهادهای صنفی میسپردم. پیشنهاد ما این بود که اسکار به خانه سینما واگذار شود و دوستان میگفتند دبیرخانه آن هیئت با بنیاد سینمایی فارابی در ارتباط است. ایرادی ندارد، این انتخاب میتواند با نهاد صنفی صورت بگیرد و بنیاد فارابی فیلم را معرفی کند. ما در معرفی افراد به فارابی به مشکل خوردیم و پارسال اتفاقاتی افتاد، قول و قراری داشتیم که به آنها عمل نشد، قرار بود تعداد همکارانمان همان افرادی باشند که معرفی میشوند و باید در کمیته حضور داشته باشند اما این اتفاق متأسفانه رخ نداد.
در ادامه اسعدیان درباره مسائل امنیتی صورت گرفته برای سینماگران گفت: از سال ۱۴۰۱ یک کمیته حقوقی تشکیل دادیم و از طرف خانه سینما با وزارت اطلاعات، قوه قضاییه، پلیس امنیت، اطلاعات سپاه و... ارتباط برقرار کردیم و نتایج مثبتی به دست آوردیم و برایمان هم فرقی نمیکرد که فرد درگیر مشکل شده اهل سینماست یا خیر. موضوع ادامهدار شد و در جنگ ۱۲روزه، وقایع دی ماه و... دوباره اتفاقاتی صورت گرفت. در یک مصاحبه هم این را مطرح کردم که اگر بپذیریم یکی از دغدغه هنرمندان پرداختن به مسائل اجتماعی است چطور میتوانیم بپذیریم هنرمند دغدغه اجتماعی نداشته باشند و واکنش نداشته باشد. حاکمان ما باید سعه صدر داشته باشند و با یک استوری افراد را احضار نکنند و ما مجبور نباشیم برای یک استوری توضیح دهیم. ۵۰ درصد انرژی ما صرف این میشود که یک فرد را گرفتهاند و باید به این مشکل رسیدگی کنیم.
وی افزود: ما چند ماه است موبایل برخی همکاران ما قطع شده است و با مشکل مواجه شدهاند. واقعا با تمام نیرو این مسائل را پیگیری میکنیم، ارتباطمان بسیار خوب است اما برخی مواقع نمیدانیم با چه نهادی روبرو هستیم. پیدا کردن نهادها هم دردسر است. تلاشمان را میکنیم اما همچنان مسائل حل نشده وجود دارد. امیدوارم دوستان بالادستی بپذیرند در یکی از سختترین دوران تاریخ ایران هستیم، ما هیچ مقطعی به پیچیدگی یک سال گذشته نداشتیم و در این پیچیدگی طبیعتا افراد و بخصوص هنرمندان حالشان خوب نیست، ما نمیدانیم فردایمان چه میشود و روزانه زندگی میکنیم و در یک شرایط روزمره زندگی را میگذرانیم. حق طبیعی هر انسانی است که به شرایط اجتماعیاش واکنش داشته باشد و حاکمان هستند که بهتر است با هر چیزی برخورد امنیتی نداشته باشند.
اسعدیان در ادامه درباره امکان اکران فیلمهای سینمایی خارجی در ایران اظهار کرد: اینکه ما بتوانیم کپیرایت فیلمها را بگیریم انتظار خیلی زیادی است. ما فیلم ادیسه را هم نشان ندادیم و حتی میکس آقای مهرجویی را هم کامل نشان ندادیم. ما چنین قدرتی نداریم که بتوانیم کپی رایت آثار را خریداری کنیم.
وی درباره دیوارنویسیهای صورت گرفته برای برخی سینماگران اظهار کرد: درباره آن دیوارنویسیها باید بگویم خود آقای کیانیان پیگیری کرده بود. برخی مواقع موضوع آنقدر مهم و بزرگ نیست و این رفتارها برخی مواقع سرخود صورت میگیرد و آقای کیانیان از ما خواستند فعلا واکنشی نداشته باشیم و باید ببینیم این اتفاق چقدر یک برنامه هدفمند و ادامهدار است و بعد اقدام کنیم. خانم میلانی هم از ما درخواستی نداشتند و فعلا نمیدانیم یک برنامهریزی ادامهدار است یا خودجوش یک نوجوان که همه مشخصاتش هم مشخص شده است این کار را انجام داده است.
مدیرعامل خانه سینما درباره بیمه تکمیلی اعضا گفت: بیمه تکمیلی تقریبا دو برابر شده است، تعرفههای پزشکی به شدت بالا رفته است، ما به دوستان پیشنهاد میکنیم که طرح آرامش را خریداری کنند و ما توافقی هم با صندوق داشتیم که چند صد نفر را رایگان بیمه کردیم و از اعضای صنوف میخواهیم که افراد نیازمند خود را معرفی کنند.
عسگرپور نیز در بخش دیگر این نشست تصریح کرد: بخشی از تلاش ما این بود که اگر سر ماجراهایی مثل پروانه ساخت دچار اختلاف نظر میشویم در ذهن همه ما این موضوع اینقدر گسترش پیدا نکند که تصور شود ما با هم دشمن هستیم. تلاش کردیم هم با دوستانمان در وزارت ارشاد این گفتوگو را داشته باشیم و واقعیت این است که ادامه این وضعیت دیگر برای ما در خانه سینما امکانپذیر نبود. ما با دولتی مواجه بودیم که پاسخ سوالات ما را داده بود، ما سالهاست داریم درباره پروانه ساخت گفتوگو میکنیم و جالب است خیلی از مدیران میگفتند که این جریان کارایی ندارد و ما هم میگفتیم چرا شما انتظار دارید در یک جریان ناکارآمد با شما همکاری داشته باشیم اما دوستان میگفتند ظرفیت این تقابل الان وجود ندارد و برای آرام بودن وضعیت بهتر است با هم همکاری کنیم. به هر حال ما با یک جریان ناکارآمد همکاری نخواهیم کرد.
وی درباره پیام وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی به مناسبت روز ملی سینما خطاب به وزیر گفت: این امکان را ایجاد کنید فیلمی که میخواهد نقد جدی اجتماعی داشته باشد ساخته شود و همچنین امکان اکران داشته باشد. در همین مجمع فیاپف وقتی درباره پرفروشترین فیلمهای کشور بحث میشود سرم را از خجالت پایین میاندازم.
اسعدیان درباره میزان بودجه خانه سینما گفت: ۲۷ میلیارد تفاهمنامه بودجه داریم که ۲۱ میلیارد گرفتیم و برای هر میزان از این مبلغ کاملا شفاف هستیم و یک ریال در هیچ دورهای نتوانستند از ما تخلف بگیرند چون تخلفی صورت نگرفته است. ما گزارش را به نهادهای رسمی میدهیم.
وی درباره واکنش خانه سینما نسبت به اتفاقات سیاسی و اجتماعی گفت: ما صنف طلافروش نیستیم که بگوییم با مسائل اجتماعی کاری نداریم. اساساً این حرفه با دغدغههای اجتماعی و سیاسی گره خورده است و کار هنرمندان این است که به حاکمان هشدار بدهند. چطور میتوان انتظار داشت که نهاد صنفی واکنش نداشته باشد و دعوت به همراهی و همدلی نکند. حتی بابت بیانیهای که من و عسگرپور را بردند و بازجویی کردند باید بگوییم که آن بیانیه همدلانه بوده و پای آن ایستادهایم. ما درباره جنگ سه بیانیه رسمی داشتیم و واکنشهایمان به موقع بود و نسبت به شهادت رهبری هم واکنش نشان دادیم.
اسعدیان اظهار کرد: در سال ۱۴۰۳ هم ۱۷ میلیارد به عنوان عیدی بین اعضای خانه سینما تقسیم کردیم و یک سال است که کسی از ما حمایت نمیکند. پارسال بابت گرامیداشت روز سینما توانستیم از سازمان برنامه و بودجه، بودجهای جدا از بودجه خانه سینما مصوب کنیم و مبلغی بگیریم که بودجه به اسم ما آمد اما دست ما نرسید، در حالیکه روی آن برای کمک به اعضایمان حساب کرده بودیم.
اسعدیان در ادامه درباره ایده حذف پروانه ساخت تصریح کرد: پروانه ساخت تمام شده است باید فاتحهاش را بخوانیم و به شیوههای جدید نظارتی فکر کنیم.
فرهاد توحیدی نیز درباره جایزه کتاب سال سینمای ایران اظهار کرد: تا موقعیکه این هیئت مدیره با همین موضعگیری مدیریت خانه سینما را بر عهده دارد ما میتوانیم روی برنامهریزی برای دوره آتی جایزه کتاب سال سینمایی حساب باز کنیم و امیدوارم این اتفاق با سهولت بیشتری رخ دهد و امیدوارم جشن سینمای ایران هم به همت هیئت مدیره دوباره احیا شود و این خلا ۷ساله هم از بین برود.
اسعدیان نیز در اینباره گفت: سعی کردیم در جشن کتاب امسال جدا از برندگان ۱۵ نامزد داشته باشیم که این کتبها را ۵۰ جلد خریداری کنیم که شاید کمکی کرده باشیم.
وی درباره قیمت بلیت سینما نیز گفت: باید به سمت آزادسازی قیمت بلیت سینما برویم تا سینماها خودشان بر اساس موقعیت اجتماعی قیمت بلیت تعیین کنند. اجازه دهیم که قیمتگذاری به انجمن سینما و مدیران سینما واگذار شود.
