«اصفهک» صاحب بزرگترین سازه خشتی بدون مصالح صنعتی شد
معاون گردشگری و سرمایهگذاری ادارهکل میراثفرهنگی، گردشگری و صنایعدستی خراسان جنوبی گفت: عملیات اجرایی بزرگترین قوس خشتی کشور با استفاده از مصالح کاملاً بومی و ارگانیک، پس از دو سال تلاش مداوم در روستای جهانی اصفهک به پایان رسید.
به گزارش ایلنا به نقل از وزارت میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی، محمد عرب روز شنبه ۲۱ شهریورماه ۱۴۰۵ اظهار کرد: عملیات اجرایی بزرگترین قوس خشتی کشور با هدف پژوهش و شناخت ظرفیتهای سازههای خشت و گلی و با رویکرد ارزیابی کارایی این مصالح در معماری مدرن اجرایی شده است. نکته حائز اهمیت در این پروژه، ساخت سازه بدون استفاده از کوچکترین افزودنی صنعتی و با اتکا به دانش بومی و مهندسی خاک بوده است.
معاون گردشگری و سرمایهگذاری ادارهکل میراثفرهنگی، گردشگری و صنایعدستی خراسان جنوبی افزود: جغرافیای ایران شامل فلات بیابانی مرکزی است که با رشته کوههایی احاطه شده است. با توجه به این نکته که کشور ایران بیشتر توسط خاک، شن، ماسه، سنگ پوشیده شده در معماری ایرانی از خشت و گل یا آجر به نحو فوقالعادهای استفاده شده است. تکنیک آجرچینی بیشتر ساختمانها، همانند سایر نقاط جهان هستند با این تفاوت که سازههای خاص ایرانی در گذشته با هندسههای فوق العاده زیبا و باورنکردنی ساخته شدند.
او ادامه داد: با هدف پژوهش و شناخت سازههای خشت و گل و برآورد میزان و ظرفیت اجرا و کارآیی این سازهها و اینکه در واقع خاک چقدر میتواند نیازهای معماری امروزی را برآورده کند، عملیات اجرایی بزرگترین قوس خشتی با مصالح کاملا ارگانیک و بدون استفاده از مصالح صنعتی (صرفاً خشت و گل) در دومین روستای جهانی گردشگری ایران با همکاری به همت پژوهشکده معماری خاک اصفهک (E.M.C) به سرپرستی پویا خزائلی و همت تلاش تعدادی از جوانان اصفهک از جمله حسین باقری و در واقع تلفیق علم و تجربه بعد از گذشت دو سال به پایان رسید.
عرب گفت: این سازه که دهانهای به عرض ۹ متر و ارتفاع ۷ متر دارد، یک سازه صد در صد زیستمحیطی است که توانسته پیوندی میان علم روز و تجربه گذشتگان ایجاد کند.
مستندسازی جهانی از دانش بومی ایران
معاون گردشگری استان از تهیه یک مستند ۴۰ دقیقهای از تمامی مراحل طراحی، آزمایشهای لرزهنگاری و ساخت این پروژه خبر داد و گفت: این مستند به عنوان نماینده جمهوری اسلامی ایران در یک پروژه مستند ۱۲۰ دقیقهای جهانی با موضوع معرفی سازههای سنتی و بومی که شامل نمونههایی از فرانسه و اتریش نیز هست، گنجانده شده و اکنون آماده ارسال است.
او افزود: این قوس خشتی علاوه بر جنبه پژوهشی، به عنوان یک المان معماری فاخر در روستای جهانی اصفهک، کاربری فرهنگی نیز خواهد داشت و فضای مناسبی برای برگزاری رویدادهایی همچون تئاتر و نمایشهای آیینی خواهد بود.
عرب با انتقاد از حرکتهای عجولانه به سمت مدرنیته و استفاده از مصالح ناهمگون که منجر به تخریب محیطزیست میشود، تصریح کرد: فعالیتهای پژوهشکده اصفهک، الگویی موفق از حفظ اصالتهاست. این روستا با تکیه بر فرهنگ بومی و مشارکت مثالزدنی اهالی در مرمت بافت تاریخی (ثبت شده با شماره ۳۱۳۳۶ در فهرست آثار ملی) و احیای مشاغل سنتی، توانست به عنوان دومین روستای جهانی گردشگری ایران در سازمان جهانی گردشگری ثبت شود.
معاون گردشگری و سرمایهگذاری ادارهکل میراثفرهنگی، گردشگری و صنایعدستی خراسان جنوبی در پایان خاطرنشان کرد: مشارکت دلی جوانان اصفهک در احیای خانههای اجدادی و آداب و رسوم، سرمایهای ارزشمند است که اصفهک را به مقصدی شاخص در گردشگری معماری و فرهنگی ایران تبدیل کرده است.
